Κοινωνικά ή και σε προσωπικό επίπεδο, παρατηρούμε ότι κάποιοι άνθρωποι είναι πολύ πρόθυμοι να βοηθήσουν γενικά ενώ αντίθετα κάποιοι άλλοι δείχνουν απο απρόθυμοι ως και αρνητικοί στο να βοηθήσουν. Αυτο συμβαίνει για πολλούς λόγους. Κύριος λόγος είναι η διασύνδεση που υπάρχει στις μεταβλητές της προσωπικότητας ενός ατόμου με την πρόθεση για βοήθεια. Αυτή η διασύνδεση δείχνει ότι όσο πιο ταπεινό χαρακτήρα παρουσιάζει ένα άτομο τόσο πιο αυξημένη είναι η τάση του για βοήθεια, κι αυτό το απέδειξε και πρόσφατη έρευνα στο Baylor University ανάμεσα σε στο σύνολο των φοιτητών του. Η συγκεκριμένη έρευνα αποτελούνταν απο 3 επι μέρους μελέτες. Στην πρώτη μελέτη-ερωτηματολόγιο οι φοιτητές κλήθηκαν ανάμεσα σε άλλες ερωτήσεις να αξιολογήσουν και πόσο ταπεινοί θεωρούν οι ίδιοι οτι είναι. Στην δεύτερη μελέτη αξιολογήθηκε μέσα απο μη "εμφανές" στους ίδιους σκοπό του ερωτηματολόγιου το πόσο πραγματικά ταπεινοί είναι ως χαρακτήρες , κι αυτό έγινε γιατί ο καθένας απο εμάς έχει την τάση να παρουσιάσει τον εαυτό του πιο ταπεινό απο ότι ίσως είναι , όταν ερωτάται ευθέως. Στην τρίτη μελέτη κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις που θα είχαν πρακτικό αντίτυπο στην ζωή τους , σχετικά με την διάθεσή τους να παρέχουν βοήθεια, ώστε να απαντήσουν ειλικρινά. πχ σε μια ερώτηση τους ζήτήθηκε να καταγράψουν πόσες ώρες θα μπορούσαν να διαθέσουν απο την εβδομάδα τους ο καθένας , για να βοηθάνε συμφοιτητή τους ο οποίος λόγω τραυματισμού δεν θα μπορούσε να μετακινείτε στο πανεπιστήμιο για ένα μεγάλο διάστημα.
Η μεγάλη διασύνδεση  της ταπεινότητας με την παροχή βοήθειας, είναι πολύ πιθανό να βασίζεται στην έλλειψη αλλαζονείας στα ταπεινά άτομα που τα οδηγεί στην ασυνείδητη πεποίθηση ότι ο καθένας μπορεί να βρεθεί στην αντίθετη πλευρά της αναζήτησης κι όχι της παροχής βοήθειας.
Πέρα απο τον βασικό αυτόν παράγοντα που οδηγεί τους ανθρώπους στο να βοηθάνε περισσότερο, άλλοι παράγοντες που παίζουν σημαντικό ρόλο είναι οι λεγόμενοι "προσωρινοί" παράγοντες , οι οποίοι όμως είναι και άμεσα μεταβαλλόμενοι και δύσκολα μπορούν να προσμετρηθούν ώς ατομικό γνώρισμα. Τέτοιο είναι: η χρονική πίεση που βιώνει το άτομο την ώρα που καλείται να βοηθήσει, η περιοδική ψυχική του κατάσταση που ενδυναμώνει ή αποδυναμώνει το αίσθημα της ενσυναίσθησής του απέναντι στην κατάσταση βοήθειας,ο αριθμός των παρευρισκομένων (μια έρευνα πάνω σε αυτό έχει δείξει ότι όσο μεγαλύτερος ο αριθμός των ατόμων που παραβρίσκονται σε μια κατάσταση ανάγκης ,τόσο μικρότερη η ατομική προθυμία για παροχή βοήθειας).
Το σημαντικό στοιχείο είναι οτι η ταπεινότητα παρουσιάζεται και φαίνεται να είναι ένα σχετικά σταθερό γνώρισμα του χαρακτήρα του ατόμου , κι αυτό αποτελεί σημαντικό εύρημα όσων αφορά την σύσταση ομάδων εθελοντισμού, Α βοηθειών κλπ.


©www.mersinias.gr

Αγάπη και αγκαλιές! Η πολλή αγάπη δεν έβλαψε ποτέ κανένα παιδί!
Βεβαιώστε το ότι θα το αγαπάτε πάντα και θα το στηρίζετε! Μπορεί σαν γονείς να θεωρούμε ότι το δείχνουμε καθημερινά αλλά τα παιδιά έχουν ανάγκη να το ακούνε κιόλας. Επιπλέον, είναι σημαντικό το παιδί να γνωρίζει ότι η αγάπη σας δεν καθορίζεται από τη συμπεριφορά του ή από τις πράξεις του, αλλά είναι αδιαπραγμάτευτη.
Γέλιο- κάντε το παιδί σας να γελάει! Έρευνες έδειξαν πως τα ευτυχισμένα παιδιά γελάνε τουλάχιστον δέκα φορές τη μέρα!!
Δραστηριοποιηθείτε! Εμπλακείτε σε ευχάριστες δραστηριότητες με το παιδί σας.
Επιβραβεύστε το παιδάκι σας  για τα θετικά του επιτεύγματα και τις συμπεριφορές! Με αυτό τον τρόπο θα δώσετε ώθηση και στην αυτοπεποίθηση του.
Ζωγραφίστε μαζί του! Η ζωγραφική αποτελεί μέσο έκφρασης και δημιουργικότητας για το παιδί. Μέσα από τις ζωγραφιές του θα σας δοθεί η ευκαιρία να δείτε πως αισθάνεται και να συζητήσετε τυχών ανησυχίες και προβληματισμούς του.
Ηθική Ικανοποίηση- Δώστε του την ηθική ικανοποίηση ότι είναι άξιο και ότι τα καταφέρνει καλά!
Θετική αποδοχή της διαφορετικότητας του κάθε παιδιού! Κυρίως όταν υπάρχουν αδερφάκια στην οικογένεια, δείξτε στο καθένα θετική αποδοχή της μοναδικότητας και της διαφορετικότητας του καθενός. 
Ικανοποιείστε τις επιθυμίες του στο βαθμό που είναι εφικτό και φυσικά πάντα με μέτρο!
Κατανόηση- δείξτε στο παιδί κατανόηση ακόμα κι όταν δεν συμφωνείται μαζί του. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το παιδί να μην βρίσκει ¨τοίχο¨ στους γονείς! Καλό είναι να του πείτε «Καταλαβαίνω πως αισθάνεσαι αλλά δεν πιστεύω ότι είναι δίκαιο ή σωστό να…»
Λερωθείτε μαζί του!! Παίξτε με τα χώματα, φτιάξτε κεκάκια από λάσπη ή ζωγραφίστε με δαχτυλομπογιές. Η δραστηριότητα έξω από τα πρέπει είναι μέσο εκτόνωσης και εξωστρέφειας.
Μαγεία! Βάλτε λίγη μαγεία και νεραϊδόσκονη στον κόσμο του!! Στα παιδιά αρέσουν τα παραμύθια και η φαντασία.
Νοιαστείτε για τις συναισθηματικές και ψυχολογικές ανάγκες του παιδιού, καθώς και για τυχόν προβληματισμούς του στο σχολείο όσο ανόητοι και ανούσιοι κι αν σας φαίνονται. Για το μικρό σας είναι σημαντικά!
Ξεκούραση! Μην υπερφορτώνετε το πρόγραμμα του παιδιού σας με δραστηριότητες. Αντίθετα φροντίστε να του αφιερώσετε ώρες χαλάρωσης και ξεκούρασης.
Οριοθέτηση- βάλτε όρια στο παιδί σας. Είναι σημαντικό για την σωστή διαπαιδαγώγηση του. Μην ξεχνάτε ότι και τα ίδια τα παιδιά αναζητούν όρια.
Πάρτι! Οργανώστε πάρτι για το μικρό σας και τους φίλους του. Βοηθάει στην κοινωνικοποίηση του, την εκτόνωση του και φυσικά κάνει το παιδί σας χαρούμενο και περήφανο!
Ρωτήστε το παιδί σας τι σκέπτεται και τι αισθάνεται. Κάντε του ανοιχτές ερωτήσεις ώστε να μπορέσει να εκφραστεί και να ανοιχτεί περισσότερο. Έτσι το παιδί σας έρχεται σε επαφή με τα συναισθήματα του, μαθαίνει να τα αναγνωρίζει και να τα αξιολογεί. Επιπλέον, βελτιώνεται η επαφή με τον γονέα και χτίζονται γερές βάσεις επικοινωνίας.
Σεβαστείτε την ανάγκη του για προσωπικό χώρο και χρόνο.
Τιμωρία- η τιμωρία είναι μια παρεξηγημένη έννοια, της οποίας η εφαρμογή όμως είναι απαραίτητη για τη σωστή διαπαιδαγώγηση του παιδιού αρκεί να γίνεται σωστά. Με το όρο τιμωρία φυσικά δεν αναφερόμαστε σε σωματική ή λεκτική βία, αλλά τη στέρηση κάποιας ευχάριστης δραστηριότητας ή αντικειμένου. Εάν π.χ. το παιδί σας βρίζει ή γίνεται επιθετικό, του στερείτε κάποιες ώρες παιχνιδιού, το αγαπημένο του ηλεκτρονικό παιχνίδι ή την προγραμματισμένη βόλτα του. Η σωστή εφαρμογή της τιμωρίας το βοηθάει να γίνει πειθαρχημένο και υπεύθυνο των πράξεων και των επιλογών του.
Ύπνος. Φροντίστε το παιδί σας να λαμβάνει αρκετές ώρες ύπνου ώστε ο οργανισμός του και το μυαλό του να μπορεί αν λειτουργεί σωστά. Πολλά παιδιά περιορίζουν τις ώρες ύπνου τους προκειμένου να παίξουν παραπάνω ώρες. Αυτό φυσικά έχει αντίκτυπο τόσο στην πνευματική και σωματική του υγεία, όσο και στην διάθεση του.
Φίλοι – φροντίστε το παιδί σας να βρίσκεται συχνά με τους φίλους του και να δραστηριοποιείται. Μην το περιορίζεται στο σπίτι ακόμα κι αν αυτό προϋποθέτει να αφιερώσετε και δικό σας προσωπικό χρόνο.
Χρόνο με το παιδί σας αποκλειστικά. Περάστε ποιοτικό χρόνο με το παιδί σας, κάνοντας δηλαδή πράγματα που επιθυμεί και επιλέγει το ίδιο. Δώστε του όλη σας την προσοχή σε αυτό το χρονικό διάστημα. Το να ζωγραφίζει το παιδί δίπλα σας ενώ εσείς μαγειρεύεται δεν είναι αποκλειστικός και ποιοτικός χρόνος, κάτι που το παιδί το αντιλαμβάνεται.
Ψυχαγωγία- βάλτε τουλάχιστον μια ευχάριστη δραστηριότητα στο καθημερινό του πρόγραμμα. Αυτό μπορεί να είναι από το να κάνετε μια χειροτεχνία, να του διηγηθείτε το αγαπημένο του παραμύθι, να ακούσει το αγαπημένο του CD ή να παίξετε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι.  
Ωραιοποίηση καταστάσεων. Ο κόσμος είναι πολύ σκληρός και δύσκολος εκεί έξω για τα μικρά παιδιά. Δεν χρειάζεται να γνωρίζουν για δύσκολες καταστάσεις όπως π.χ. τυχόν οικονομικά προβλήματα, οι οποίες στο παιδικό μυαλουδάκι διογκώνονται. Προσπαθήστε να ωραιοποιήσετε τα πράγματα και να κάνετε το παιδί σας να βλέπει όσο περισσότερα θετικά μπορεί.


Κατσαούνη Μαρία-Ψυχολόγος Υγείας, MSc




Ο όρος του αυτόπτη μάρτυρα , δημιουργεί εκ προοιμίου μια ανευ όρων αποδοχή στην καθημερινότητα των όσων εξιστορεί, ως αληθινά γεγονότα. Στο Νομικό όμως και Ψυχολογικό πλαίσιο η αποδοχή της μαρτυρίας ενός αυτόπτη μάρτυρα έχει όρια που πολλές φορές είναι δυσδιάκριτα.
Γενικά , η μαρτυρία ενός ατόμου που παραβρίσκεται σε μια σκηνή εγκλήματος, επηρρεάζεται απο τον χρόνο που συμβαίνει, την σημαντικότητα της εργασίας που εκτελούσε την ώρα της ενέργειας, την νοητική του συγκέντρωση στην "σκηνή".
Ψυχολογικά η πίεση που νοιώθει ένας μάρτυρας εγκληματικής πράξης είναι μεγάλη, αυξανόμενη στιγμιαία κι απότομα υπο μορφή σοκ και σχετίζεται άμεσα με: το πόσα άτομα εμπλέκονται στην ενέργεια (όσο περισσότερα τα άτομα τόσο πιο συγχεόμενη η μαρτυρία), απο το αν υπάρχει θανατηφόρος ενέργεια (το σοκ απο έναν άνθρωπο που πέφτει νεκρός είναι ισχυρότατο), απο το αν υπάρχει όπλο στη σκηνή (το όπλο είναι απειλητικό στην εμφάνισή του ακόμα και αν δεν αποτελεί ο μάρτυρας τον άμεσο στόχο), τον επαρκή ή ελλειπή φωτισμό της "σκηνής" ή το αν γίνεται μέρα ή νύχτα που επιδρά ψυχολογικά απειλητικά και για τον ίδιο τον μάρτυρα.Επίσης σημαντικό ρόλο στην ψυχολογία του μάρτυρα παίζει ο χρόνος που μπορεί να είδε καθαρά τον δράστη, κι αυτό γιατί ενώ ο περισσότερος χρόνος δηλώνει υποθετικά μεγαλύτερη ευκολία στην αναγνώριση, παράλληλα την ώρα που συμβαίνει δηλώνει κατακόρυφη αύξηση του άγχους εκ της απειλής που νοιώθει , που μετέπειτα είναι αρνητικό στοιχείο για την βραχεία μνήμη του.
Χαρακτηριστικό είναι ότι αυτόπτες μάρτυρες σε σκηνή φόνου μπορούν πολύ εύκολα να θυμηθούν παράπλευρα στοιχεία της σκηνής πχ αν υπήρχε παγκάκι σε ένα πάρκο ή οχι, αλλά δύσκολα τα χαρακτηριστικά του προσώπου του Δράστη. Επίσης χαρακτηριστικό είναι η δύναμη της υποβολής μέσω της εικόνας ή της παράλληλης μαρτυρίας έμμεσης ή άμεσης. πχ γυναίκα στο New Hampshire όταν είδε απο το παράθυρό της να συλλαμβάνεται άντρας και να του περνάνε χειροπέδες , δήλωσε μετα βεβαιότητας ότι αυτός ήταν ο δράστης. Αμέσως μετά όταν της ζητήθηκε απο τους ντετέκτιβ να περιγράψει τον δράστη , περιέγρραψε ένα πρόσωπο εντελώς διαφορετικό με τον άντρα που είχε συλληφθεί ως ύποπτος.
Συμπερασματικά ο ψυχολογικός παράγοντας και η εξέταση του, είναι απο τους πλέον σημαντικούς στην περίπτωση κάθε αυτόπτη μάρτυρα ώστε να καταστεί η μαρτυρία αξιόπιστη και μη κατευθυνόμενη.


©www.mersinias.gr

Από μικρή ηλικία το παιδί είναι σε θέση να αντιλαμβάνεται τον ρόλο που παίζουν τα χρήματα στη καθημερινότητα μας. Στην αρχή απλά σαν παρατηρητής και αργότερα σαν διαχειριστής. Από την νηπιακή ηλικία ακόμα το παιδί που πηγαίνει στο super market με την μητέρα του παρατηρεί πώς για να πάρει την σοκολάτα που θέλει πρέπει η μαμά να δώσει χρήματα στην ταμεία, όταν λέει τα κάλαντα του δίνουν χρήματα, για να ανέβει στα παιχνίδια του Λούνα Παρκ πρέπει να ρίξει το κέρμα στην εσοχή. Όλα αυτά και πολλά άλλα αρχίζουν να δίνουν στο παιδί μια εικόνα του ρόλου των χρημάτων, η οποία γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρη μεγαλώνοντας.
Οι γονείς συχνά αναρωτιούνται πότε είναι η κατάλληλη ηλικία για να δώσουν στο παιδί τους χρήματα. Από τη στιγμή που το παιδί αρχίζει να αντιλαμβάνεται την έννοια των χρημάτων καλό είναι να πάρουμε στο παιδί μας ένα κουμπαρά. Όταν είναι ακόμα στη νηπιακή ηλικία μπορεί να μην είναι σε θέση να διαχειριστεί τα χρήματα μόνο του αλλά μπορεί να χρησιμοποιήσει τον κουμπαρά του για να βάζει τα χρήματα που πιθανώς του δίνουν οι παππούδες και η γιαγιάδες στις γιορτές. Έτσι σιγά σιγά αποκτά και μια ιδέα της αποταμίευσης. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού μπορούμε να του εξηγήσουμε πως μαζεύοντας τα χρήματα του στον κουμπαρά, θα μπορέσει να αγοράσει ένα παιχνίδι που επιθυμεί.
Όταν το παιδί πάει στο σχολείο, ακόμα και στην πρώτη δημοτικού, καλό είναι να παίρνει χαρτζιλίκι, με την προϋπόθεση βέβαια ότι γνωρίζει την αξία των χρημάτων και το ποσό είναι μικρό ώστε να μην το εκμεταλλευτούν. Αυτό εξαρτάται κυρίως από την ετοιμότητα και ικανότητα του κάθε παιδιού. Στις πρώτες τάξεις του δημοτικού τα παιδιά παίρνουν κατά πλειοψηφία φαγητό από το σπίτι οπότε το χαρτζιλίκι του δεν χρειάζεται να είναι μεγάλο ποσό αλλά ίσα ίσα για να αγοράσει ένα σνακ. Οι γονείς του καλό είναι να του καθορίσουν το πόσο των χρημάτων και να του εξηγήσουν πως αυτά τα χρήματα αρκούν για να πάρει μια σοκοφρέτα ή ότι για να πάρει ένα χυμό θα πρέπει να πάρει πίσω ρέστα. Εάν το παιδί επιλέξει να μην ξοδέψει τα χρήματα του μπορεί να τα βάλει στον κουμπαρά του. Σε αυτό το στάδιο το ποσό των χρημάτων είναι μικρό και δίνεται σε καθημερινή βάση.
Μεγαλώνοντας το ποσό αυξάνεται καθώς πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες του παιδιού, όπως ένα σάντουιτς στο σχολείο, το εισιτήριο του για το λεωφορείο ή κάτι έξτρα που μπορεί να χρειαστεί. Σημαντικό στην εκπαίδευση της διαχείρισης των χρημάτων είναι το παιδί να παίρνει εβδομαδιαίο χαρτζιλίκι ώστε να μπορεί να το διαχειριστεί μόνο του και να αντιληφθεί πως αν ξοδέψει όλα του τα χρήματα σε δυο μέρες δεν θα έχει για το επόμενο της εβδομάδας. Όταν το παιδί αρχίσει να βγαίνει βόλτες φροντίζουμε και σε αυτή την περίπτωση τα χρήματα να φτάνουν για το φαγητό του, το εισιτήριο του σινεμά και ότι άλλο μπορεί να συμπεριλαμβάνει η έξοδος του. Σε αυτό το ηλικιακό στάδιο το παιδί είναι σε θέση να επιλέξει να ξοδέψει όλα του τα χρήματα ή να τα κρατήσει για κάποια αγορά ρούχου ή video game που επιθυμεί. Φυσικά όταν τα λεφτά δεν αρκούν οι γονείς μπορούν να συνεισφέρουν σε αυτές τις αγορές.
Σε γενικές γραμμές τα παιδιά υιοθετούν τις αγοραστικές συνήθειες των γονέων καθώς και τον τρόπο που ξοδεύουν τα χρήματα. Το αν ένα παιδί θα γίνει σπάταλο, τσιγγούνης ή καλός διαχειριστής καθορίζεται κατά μεγάλο βαθμό από το τι βλέπει να συμβαίνει στην οικογένεια του, η οποία λειτουργεί ως πρότυπο. Σε καμία περίπτωση μην στερήσετε από το παιδί το χαρτζιλίκι του, καθώς πέρα από το γεγονός ότι καλύπτει τις ανάγκες του και δίνει στο παιδί την ευκαιρία να μάθει την σωστή διαχείριση του, δείχνει στο παιδί ότι το εμπιστεύεστε, ότι το θεωρείτε αρκετά υπεύθυνο και ενδυναμώνει την αυτοπεποίθηση του.  
Tip: Η Μονόπολη είναι ένα καλό επιτραπέζιο παιχνίδι που βοηθάει το παιδί να εξασκηθεί με την έννοια και την αξία των χρημάτων, του πουλάω και αγοράζω!


Κατσαούνη Μαρία -Ψυχολόγος Υγείας, MSc

«Εγκλημα είναι η πράξη που τιμωρεί ο Ποινικός Νόμος» ήταν ο πρώτος νομικός ορισμός, που όμως δεν ικανοποίησε τη νεοσύστατη στα τέλη του 19ου αιώνα επιστήμη της Εγκληματολογίας. Κρίθηκε δογματικός και νομικίστικος. Του έλειπε η ανθρωπολογική και κοινωνική διάσταση.
«Δεν υπάρχει έγκλημα παρά μόνον εγκληματίες» θα υποστηρίξει ο Λομπρόζο μαζί με τον Φέρι και τον Γκαρόφαλο, ιδρυτές της πρώτης ιταλικής Εγκληματολογικής σχολής. Ο ορισμός διανθίζεται.
«"Εγκλημα" είναι η παραβίαση στοιχειωδών αισθημάτων φιλαλληλίας, μιας συγκεκριμένης κοινωνίας, μιας συγκεκριμένης εποχής, απαραίτητων για την κοινωνική συμβίωση.» (Γκαρόφαλο)
Την ιδιοτυπία της φύσης του εγκληματία θα αμφισβητήσει στη συνέχεια η Εγκληματολογία της κοινωνικής αντίδρασης. «Εγκλημα είναι ένα προϊόν κοινωνικής αντίδρασης» θα υποστηρίξει, στρέφοντας το ενδιαφέρον της όχι στις αιτίες αλλά στις κοινωνικές αντιδράσεις στο έγκλημα.
Ο ορισμός του εγκλήματος αλλάζει καθοριστικά μέσα από μιαν άλλη οπτική. Εκείνη της κριτικής εγκληματολογίας που υποστηρίζει ότι ο ποινικός νόμος δεν προασπίζει μια υπερβατή τάξη πραγμάτων, αλλά τις αξίες των διαφόρων κοινωνικών ομάδων ανάλογα με τον συσχετισμό των πολιτικο-οικονομικών τους δυνάμεων. «Εγκλημα είναι ένα προϊόν κοινωνικής σύγκρουσης» υποστηρίζεται εδώ.
Τελικά πού βρίσκεται η αλήθεια του εγκλήματος; Και εν τέλει η αλήθεια αυτή είναι νομικής, πολιτικής, υπαρξιακής ή κοινωνιολογικής φύσεως; Ή μήπως κάτι που εμπεριέχει ολίγον από αυτά; Ενα εκρηκτικό μείγμα, δηλαδή, που θα προκύψει ως τελικό προϊόν και κατά πόσον αυτό θα αντανακλά το αρχικό του αίτιο; Αν ορίσεις κάτι σαν πραγματικό γίνεται πραγματικό στις συνέπειές του.

* Η κοινωνία του θεάματος
Η κοινωνία του θεάματος μας καλεί να λησμονήσουμε τους παραπάνω ορισμούς. Να κάνουμε σαν να μην υπάρχουν. Κυρίως μας προσκαλεί να αγνοήσουμε το ίδιο το ερώτημα: «Τι είναι έγκλημα;».
«Εγκλημα είναι το σόου του εγκλήματος» μας λέει. Και παράδοξα το έγκλημα είναι σαν να εξαφανίζεται. Ως μάγος ταχυδακτυλουργός η μικρή οθόνη παίρνει στα χέρια της το έγκλημα, το προβάλλει, το φωτίζει, το τιμωρεί και... και στη συνέχεια το εξαφανίζει.
«Εγκλημα είναι το θέαμα του εγκλήματος». Εγκλημα είναι όχι αυτό που συμβαίνει αλλά αυτό που εγώ διαλέγω να προβληθεί σαν να συμβαίνει». Και τι είναι αυτό που εγώ διαλέγω να προβληθεί σαν να συμβαίνει; Μεμονωμένες δραματοποιημένες και συγκινησιακά φορτισμένες ατομικές πράξεις βίας.
Βιαστές, παιδόφιλοι, παράφρονες εγκληματίες, ληστές, απαγωγείς συγκροτούν το ελκυστικό μωσαϊκό του τηλε-εγκλήματος και μιας συνεχώς αυξανόμενης ανησυχίας για το έγκλημα.Το σόου του εγκλήματος δεν προβάλλει απλώς το έγκλημα αλλά ΚΑΙ δημιουργεί το πρόβλημα του εγκλήματος. Η αίσθηση μιας γενικευμένης απειλής σαν σκιά απλώνεται.Η Σκιά είναι υπερμεγέθης. Η απειλή υπερβαίνει την πραγματικότητα. Και τούτο γιατί, όπως και να το κάνουμε, γνωρίζουμε καλά πως δεν παραμονεύουν σε κάθε βήμα σεξουαλικά διεστραμμένοι βιαστές, δεν είναι ανώμαλοι σαδιστές και δολοφόνοι οι έφηβοι, δεν περιστοιχιζόμαστε από επίδοξους ληστές που καραδοκούν είτε να μας βιάσουν είτε να μας ληστέψουν είτε να μας κάνουν και τα δύο, τα παιδιά μας και οι νέοι γύρω μας δεν είναι είτε άβουλα θύματα αδίστακτων εγκληματιών είτε δυνάμει βίαια και ανεξέλεγκτα πλάσματα. Κουκουλοφόροι τρομοκράτες δεν απειλούν να διαταράξουν την ήδη διαταραγμένη ησυχία μας. Δεν είμαστε στο έλεος μιας καταστροφολογικής δίνης.Και όμως αυτό το «σύνδρομο ενός κακού κόσμου» που τόσο έντεχνα προάγει η τηλεόραση μοιάζει να είναι ο μόνος δυνατός κόσμος που μας περιβάλλει.Το έγκλημα μέσα σε έναν τέτοιο κόσμο μοιάζει να είναι σχεδόν φυσική και αναπότρεπτη συνέπεια της ίδιας μας της ύπαρξης. Από το γεγονός και μόνο ότι υπάρχουμε το έγκλημα μοιάζει να αντλεί τη νομιμοποίησή του. Δημιουργείται μια παράδοξη κατάσταση όπου ο μύθος γίνεται πιο πραγματικός από την ίδια την πραγματικότητα.

* Ποιος ωφελείται από την τηλε-βία;
Προς τι όλα αυτά; Οπως στα αστυνομικά έργα «ποιος ωφελείται»; Μα η τηλεθέαση θα μου πείτε. Ναι είναι μια εύκολη απάντηση. Η τηλεθέαση, η διαφήμιση, το χρήμα «business as usual» δηλαδή. Επιπλέον το έγκλημα σαγηνεύει.Χαρακτηριστική είναι η αμερικανική διαπανεπιστημιακή έρευνα του Ντάνιελ Λιντς. Οι κακοί ήρωες στο 40% των παιδικών τηλεοπτικών προγραμμάτων, κυρίως σε σίριαλ και ταινίες, όχι μόνο δεν τιμωρούνται αλλά παρουσιάζονται σαν ήρωες, έτσι ώστε τα παιδιά να ταυτίζονται πιο εύκολα μαζί τους. Στα τρία από τα τέσσερα προγράμματα που αναλύθηκαν, ο κακός κάνει ό,τι κάνει χωρίς το ελάχιστο ίχνος τύψης ή μεταμέλειας. Τα παιδάκια χαίρονται και λατρεύουν αυτούς τους κακούς ήρωες.Το έγκλημα δεν πουλάει μόνο, αλλά σαγηνεύει. Μάλλον πουλάει επειδή ΚΑΙ σαγηνεύει. Προσφέρει μια ανέξοδη και εκ του ασφαλούς ενασχόληση με καταχωνιασμένες μέσα μας καταστροφικές ενορμήσεις. Σαγηνεύει καθώς ενεργοποιεί μέσα μας μυστικές απαγορευμένες ταυτίσεις.

Και τελειώσαμε. Αρκεί; Δεν θα το έλεγα. Ισως μόλις τώρα αρχίζουμε.
Ο φόβος μιας φανταστικά διογκωμένης απειλής επιτρέπει τη νομιμοποίηση στον περιορισμό των ατομικών ελευθεριών και την αλόγιστη ποινικοποίηση καθημερινών εκφάνσεων της ζωής μας.Οσο πιο πολύ βλέπουμε τηλεόραση, τόσο πιο πολύ φοβόμαστε. Με σαφήνεια το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από τα δεδομένα των ερευνητικών προγραμμάτων. Οσοι με τις ώρες στέκονται μπροστά στη μικρή οθόνη, δηλαδή οι συστηματικοί χρήστες, ανησυχούν πολύ περισσότερο από τους υπόλοιπους για την αύξηση της εγκληματικότητας, ανησυχούν για το μέλλον, για τα παιδιά τους, για την υγεία τους, ανησυχούν και διάγουν την ανήσυχη ζωή του ανησυχούντος τηλεθεατή.

Πώς είναι όμως μια τέτοια ζωή;
Ο έμφοβος άνθρωπος είναι ένας ανελεύθερος άνθρωπος. Ενδίδει στη λογική της καταστολής, στη μισαλλοδοξία, στην κατάτμηση του κόσμου σε «καλούς» και «κακούς». Ο έμφοβος άνθρωπος ζει αγκαλιασμένος με το ανορθολογικό. Ο δούλος έχει αφέντη τον φόβο. Στο όνομα του φόβου υψώνονται τείχη ψευδο-προστασίας, το «εμείς» αναγορεύεται σε υπέρτατη αξία και το «οι άλλοι» σε θανάσιμη απειλή.Από το σόου του εγκλήματος ωφελείται ο φόβος. Και φυσικά η κάθε εξουσία που ονειρεύεται ευπειθείς και πειθαρχημένους διά του φόβου τηλε-πολίτες.Μια «μικρή» υπενθύμιση εδώ: Για ποιο έγκλημα μιλάμε; Ο πανικός και ο φόβος εστιάζονται ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΑ και ΜΟΝΟΝ στον κίνδυνο που θέτουν ορισμένα άτομα και όχι ορισμένες κοινωνικές συνθήκες ή πρακτικές άμεσα συνυφασμένες π.χ. με το φαινόμενο μιας συλλογικής δομικής βίας.Στο σόου του εγκλήματος θέση έχουν τα επικίνδυνα άτομα και όχι οι επικίνδυνες συνθήκες ζωής που μπορεί να απειλούν πολύ περισσότερο την υγεία, την ασφάλεια και τη ζωή μας. Η βιομηχανική μόλυνση για παράδειγμα, ή τα καθημερινά ατυχήματα στους χώρους εργασίας εξαιτίας πλημμελών συνθηκών εργασίας μένουν εκτός. Εκτός σόου. Αόρατα. Και ο αόρατος κίνδυνος είναι μη κίνδυνος. Και έτσι η προσοχή απομακρύνεται από εδώ. Το κέντρο βάρους εστιάζεται στο ατομικό και μεμονωμένο. Η δομική βία υφίσταται τηλεοπτική ασυλία.

* Τι γίνεται με το δράμα;
Τι γίνεται όμως με το δράμα; Πώς αντέχει να ζει κανείς καθημερινά μέσα σε τόση ένταση και δράμα;Ενα δελτίο ειδήσεων να δεις αρκεί για να εκτεθείς στο απόλυτο δράμα. Στις χαροκαμένες π.χ. μάνες που οn camera κλαίνε και οδύρονται για τα αδικοχαμένα παιδιά τους, στις σκηνοθετημένες αναπαραστάσεις στυγερών βιασμών, σε εκσκαφείς που μέρες - μήνες ψάχνουν «ζωντανά» με αδημονία να ανασύρουν από τα σκοτεινά έγκατα της γης το νεκρό σώμα ενός εξαφανισμένου μικρού αγοριού. Τι αλήθεια γίνεται το τόσο δράμα;Εκεί που εκτυλίσσεται ο φόνος, εκεί που με κομμένη την ανάσα «ζωντανά» παρακολουθώ τη ληστεία, εκεί που πάει «ζωντανά» να ανασυρθεί ο νεκρός, ιδού η καθησυχαστική φωνή του δημοσιογράφου «για λίγο διαφημίσεις και επανερχόμαστε» και να! οι μουσικούλες, να! τα απορρυπαντικά! να! τα βιντεοκλίπ, ο φόβος αιφνιδίως διακόπτεται. Η βολή του καναπέ ενισχύεται. Το δράμα δραπετεύει. Ολα φυσικοποιούνται και επανέρχονται εκεί που ήσαν πριν.
Το δράμα εκεί που πάει να κορυφωθεί έχει ήδη αρχίσει να εκπνέει. Ως διά μαγείας η ένταση εξατμίζεται.Ο φόβος γίνεται και ξε-γίνεται. Μια παιδική τραμπάλα. «Τράμπα, τραμπαλίζομαι, πέφτω και τσακίζομαι». Στα ψέματα κάνουμε ότι παίζουμε. Η τηλεόραση φροντίζει να λειάνει τον φόβο του εγκλήματος κάνοντάς τον θέαμα.Οσο για την απορία του εγκλήματος, αυτή και αν είναι εκτός των τηλεοπτικών προδιαγραφών. Ολα είναι γνωστά, αναλύσιμα, εντοπίσιμα. Ακόμη και αυτός ο επιστημονικός λόγος έτσι όπως εκφέρεται από τους συνήθεις ύποπτους ερμηνευτές, στρόγγυλος και αυτάρκης καθησυχάζει και αυτός! «Μη σας μέλει, ό,τι συμβαίνει είναι υπό την εποπτεία της γνώσης μας» λένε και ως συνταγολόγοι του ΙΚΑ βγάζουν από το τσεπάκι τους τη συνταγή.Αρα για ένα κρυφτούλι με τον φόβο πρόκειται και όχι για μια αντιπαράθεση μαζί του. Μια αντιπαράθεση που θα μπορούσε να λειτουργήσει και αφυπνιστικά. Αφυπνιστικά ώστε να φοβάσαι αυτούς που σου καλλιεργούν τον φόβο. Να φοβάσαι τους έμπορους της δικής σου ζωής. Για ένα κρυφτούλι όμως πρόκειται που θα εδραιώσει και θα αφήσει ανέγγιχτη την πολύτιμη υπηρεσία της ανησυχίας και της ανασφάλειας για το έγκλημα.
Τόσο κακιά λοιπόν η τηλεόραση;....

Η Σχιζοσυναισθηματική Διαταραχή ανήκει στις ψυχώσεις και παρά την εμφανώς εντυπωσιακή κλινική εικόνα της, παραμένει για πολλά χρόνια ένα αίνιγμα στην ψυχολογία ως προς την σαφή οριοθέτηση της πρόγνωσης και διάγνωσής της.Εμφανίζεται με πολλές ονομασίες όπως: μικτή , άτυπη, περιοδική σχιζοφρένεια,συναισθηματική ψύχωση κ.α Κλινικά τεκμηριώνεται ότι διαφέρει απο τις υπόλοιπες ψυχώσεις σε πολλά στοιχεία διάγνωσης, με κύριο χαρακτηριστικό της όχι το φαντασιακό - παραληρηματικό βίωμα που συναντάμε στις υπόλοιπες, αλλά ένα φαντασιακό-ονειρόμορφο κατά βάση βιωματικό γίγνεσθαι του ασθενή , με έντονα τα στοιχεία συναισθηματικής φόρτισης.
Τα Κύρια Στάδια της είναι:
Στάδιο συναισθηματικών Διαταραχών συνοδευόμενες απο σωματικά Συμπτώματα. Ουσιαστικά αποτελεί το αρχικό στάδιο κατα το οποίο παρουσιάζεται έντονη κυκλική αλλοίωση της διάθεσης με έμφαση στην καταθλιπτική δυσθυμία. Οι εκδηλώσεις είναι αρκετά έκδηλες και σταθερές και συνοδεύονται σωματικά απο αίσθημα γενικής αδυναμίας και τεμπελιάς , αφηρημάδα και μείωση μνήμης, σοβαρή απροθυμία ομιλίας και συχνή ευθιξία στα όρια παραληρηματικών ιδεών συσχετίσεως γεγονότων. Ο ίδιος ο ασθενής εμφανίζει μια παράδοξη ψυχική ηρεμία και γαλήνη στο πρόσωπο , ενώ συχνά αναφέρεται σε "ικανότητες" που ανακαλύπτει ξαφνικά στον εαυτό του που συνήθως συγκλίνουν στο ότι έγινε πιο τολμηρός και πιο εύστροφος.
Στάδιο Ψυχωτικών Συναισθημάτων. Είναι το δεύτερο στάδιο, το οποίο κατα κανόνα εμφανίζεται μετά απο αυπνία λίγων ημερών. Βασικά χαρακτηριστικά του σταδίου αυτού είναι ο έντονος φόβος και ένα μόνιμο ή διαρκές αίσθημα απειλής. Η κλινική εικόνα του ασθενή σε αυτό το στάδιο μοιάζει κατα διαστήματα με οξεία παρανοειδή κατάσταση, αφού συχνά αναφέρεται σε οργανωμένα σχέδια εξόντωσής τους, συνωμοσιολογικές καταδιώξεις κλπ. Σημαντικό είναι ότι κατα διαστήματα παρουσιάζουν μείωση των συμπτωμάτων αυτών (πράγμα που δεν συμβαίνει στις κυρίως ψυχώσεις όπως η σχιζοφρένεια) , και πλήρη αντίληψη των πράξεών τους αφού δείχνουν να καταλαβαίνουν την πριν συμπεριφορά τους σε τέτοιο σημείο ώστε να ζητούν και συγνώμη πολλές φορές.
Στάδιο συναισθηματο-παραληρηματικής αποπραγματοποίησης. Στο στάδιο αυτό παρατηρείται έντονη αλλοίωση του αντικειμενικού νοήματος για το περιβάλλον αλλά και το ίδιο το άτομό του , απο τον ασθενή. Χαρακτηρίζεται απο παραγνωρίσεις προσώπων, συναισθηματικές παραισθήσεις και έντονη διαταραχή της αυτοσυναίσθησης. Σημαντικό επίσης είναι ότι σε αυτό το στάδιο ο ασθενής συνεχίζει να διατηρεί την ικανότητά του προσανατολισμού στον χρόνο και τόπο. Πρέπει να σημειώσω επίσης ότι ο ασθενής , συνεχίζει να διατηρεί πολύ καλή την ικανότητα άμεσης αντίληψης των εννοιών που βιώνει, οπότε η κλινική του εικόνα παραπέμπει περισσότερο όχι στην ορθή αναγνώριση των βιωμάτων του αλλά στην ορθή παραδοχή τους.
Στάδιο Φαντασιακής συναισθηματο-παραληρηματικής αποπραγματοποίησης. Η μετάβαση σε αυτό το στάδιο χαρακτηρίζεται απο την έντονη δραστηριότητα της φαντασιακής σκέψης του ασθενή στην αποπραγματοποίηση. Η δραστηριότητα αυτή δεν επικεντρώνεται μόνο στην αυτοεικόνα ή στην περιβαλλοντική αντίληψη αλλά επεκτείνεται και στις αποκτημένες γνώσεις και εμπειρίες. Η άμεση αντίληψη παρουσιάζεται παραληρηματογόνα , και σύνηθες σύμπτωμα είναι η τάυτιση προσώπων του άμεσου περιβάλλοντος με διασημότητες όπως καλλιτέχνες,επιστήμονες , αρχηγούς κρατών κλπ.  Επίσης χαρακτηριστικό γνώρισμα του σταδίου είναι ο διαχωρισμός όλων των γνωστών του ασθενή σε δύο στρατόπεδα, τους φίλους και τους "εχθρούς". Σωματικά παρουσιάζει κινητική αναστολή ή βραδυκινησία, περιττές χειρονομίες άνευ αντικειμένου, νευρικές αντιδράσεις. Να σημειώσουμε ότι και σε αυτό το στάδιο ο προσανατολισμός σε χώρο και χρόνο παραμένει ικανός.
Στάδιο Παραισθησιακής συναισθηματο-παραληρηματικής αποπραγματοποίησης. Εδώ τα φαντασιακά βιώματα απο την σκέψη του ασθενή (εσωτερικά και υποκειμενικά), μεταβάλλονται σε αισθητηριακά γεγονότα με αποτέλεσμα ο ίδιος να βιώνει κάθε γεγονός σεναριακά, δηλαδή σαν σκηνή απο παραμύθι, έργο, ιστορικό γεγονός του παρελθόντος κλπ.  Η ένταση των παραληρημάτων προσβάλλουν έντονα και την αυτοεικόνα αφού συχνά ο ασθενής είναι πεπεισμένος για αλλαγή της ηλικίας του (μεταβολή του σε νήπιο ή ηλικιωμένο) , ή κάλυψη του σώματός του με χαρακτηριστικά ζώων (λέπια ή τρίχωμα). Υπάρχει εντονότατη διάσπαση του Εγώ του ασθενή , αφού συχνά βιώνει την μεταμόρφωσή του σε κάτι άλλο ή την ύπαρξη σωσία του.
..

Ο όρος είναι αγγλόφωνος κι έχει επικρατήσει διεθνώς για να χαρακτηρίσει το γεγονός της παράνομης εκμετάλλευσης ανθρώπων μέσω της μεταφοράς τους σε άλλο, ξένο για τους ίδιους, κράτος. Ο επίσημος ορισμός της έννοιας απο τον Ο.Η.Ε είναι: Παράνομη διακίνηση Προσώπων με σκοπό τη Σεξουαλική και Οικονομική Εκμετάλλευση, ιδιαίτερα Γυναικών και Παιδιών και αφορά τη στρατολόγηση, μεταφορά, μετακίνηση, εγκατάσταση , ή παραλαβή προσώπων, μέσω απειλής, ή χρήσης βίας, ή άλλων μορφών εξαναγκασμού, της απαγωγής, του δόλου, της εξαπάτησης, της κατάχρησης της δύναμης, της κατάχρησης μιας τρωτής ή ευάλωτης θέσης, της προσφοράς ή της αποδοχής οικονομικού ή άλλου οφέλους για την επίτευξη της σύμφωνης γνώμης ενός προσώπου το οποίο ασκεί έλεγχο ή εξουσία επί άλλου προσώπου για το σκοπό της εκμετάλλευσης. Η εκμετάλλευση περιλαμβάνει, την εκμετάλλευση της πορνείας ή άλλες μορφές σεξουαλικής εκμετάλλευσης, την εξαναγκαστική εργασία, ή παροχή υπηρεσιών, τη διαμόρφωση συνθηκών σκλαβιάς, ή τη λήψη σωματικών οργάνων (Πρωτόκολλο του Παλέρμο-2000).
Το κυρίαρχο σχήμα "λειτουργίας" του Trafficking είναι το εξής: χώρα προέλευσης, χώρα διαμετακόμισης και χώρα υποδοχής. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ για το trafficking,..

Η κινέζική παροιμία για την εξίσωση μιας εικόνας με χίλιες λέξεις, στην προσπάθειά μας να εκφράσουμε τη σκέψη μας, μπορεί να μεταφερθεί και να αποτυπωθεί ως εξής, όταν πρόκειται για ένα βιβλίο: «Ο τίτλος ενός βιβλίου ισούται με χίλιες λέξεις» και ίσως ακόμη περισσότερες σελίδες. Ειδικά όταν πρόκειται για βιβλία που αφορούν σε παιδιά-αθλητές και στη σχέση τους με τους γονείς τους. «Θα συνεχίσεις να με αγαπάς ακόμη και αν δεν κερδίσω;», τιτλοφορείται ένα ξενόγλωσσο βιβλίο, το οποίο αποτυπώνει την ανησυχία των μικρών (και όχι μόνο) σε ηλικία αθλητών για τη στάση των γονέων τους απέναντί τους.
Η στάση των γονέων στον αθλητισμό, αναφέρεται στον τρόπο που οι γονείς αντιμετωπίζουν τον αθλητισμό και το ρόλο που οι ίδιοι έχουν στην ανάπτυξη του παιδιού-αθλητή.
Αναφορικά στη στάση των γονέων, αυτή εκφράζεται μέσα από τις πεποιθήσεις και απόψεις τους για την έννοια του αθλητισμού. Ποια είναι η τοποθέτησή τους για την ωφέλιμη ή μη επίδραση του αθλητισμού, ποια η σημασία της προσπάθειας και της δουλειάς, ποιο το αντίκτυπο της νίκης και της ήττας, ποιος είναι ο πρωταγωνιστής της «παράστασης» με τίτλο «αθλητισμός»;
Η στάση των γονέων και η λεκτική και μη λεκτική απόκρισή τους στα παραπάνω ερωτήματα και καταστάσεις, έχουν τη μεγαλύτερη, ίσως, επίδραση στην δραστηριοποίηση των παιδιών-αθλητών και τη συμπεριφορά/αντιμετώπιση των καταστάσεων του αθλητισμού από μέρους τους.

Αυτές τις μέρες που πλησιάζουν οι γιορτές και την πνευματικότητα την έχουμε όλοι ανάγκη σε μια τόσο δύσκολη περίοδο, θα αναφερθώ στο περιστατικό μιας ασθενής μου.Ας την ονομάσουμε Ελένη. Η Ελένη είναι μια γυναίκα περίπου στα 30.Γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό της Στερεάς Ελλάδας και στο σχολείο ήταν πάντα μια μέτρια μαθήτρια, χωρίς να ζητάει η ίδια το παραπάνω μάλλον, αφού πρόκειται και ένα έξυπνο και πολύ σκεπτόμενο άτομο. Είχε την ατυχία να ορφανέψει νωρίς απο γονείς, στην ηλικία των 15 κι ενώ είχε αρχίσει ήδη την χρήση ναρκωτικών. Απο τα 19 της και μετά αυτό συνδυάστηκε και με υπερβολική χρήση αλκοόλ ενώ πέρασε και στην πορνεία για περίπου 7 χρόνια.
Το σημαντικό είναι ότι εδώ και λίγα χρόνια η Ελένη έχει ξεφύγει απο όλα αυτά και έχει δημιουργήσει και μια σχέση με την οποία συζεί και είναι και πολύ καλά.Επιπλέον μαζί στην ψυχοθεραπεία , για το θέμα που με επισκέφθηκε, πετύχαμε πολύ καλά αποτελέσματα και ολοκληρώσαμε πριν μερικές μέρες.
Όταν η Ελένη ξέφυγε απο όλα αυτά και μόλις είχε ξεκινήσει την σχέση της , επισκέφθηκε έναν κληρικό αναζητώντας τον προσωπικό της εξομολόγο και πνευματικό ...

Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση για την οποία γίνεται όλο και περισσότερο λόγος τις τελευταίες δεκαετίες που σκοπό έχουν την ενημέρωση και πρόληψη. Η οστεοπόρωση είναι υπεύθυνη για την μείωση της οστικής μάζας με αποτέλεσμα τα οστά να γίνονται σταδιακά πιο εύθραυστα και να υπάρχει μεγάλος κίνδυνος κατάγματος. Τα πρώτα σημάδια της γίνονται εμφανή κυρίως κατά την προ-εμμηνοπαυσιακή και εμμηνοπαυσιακή ηλικία της γυναίκας, δηλαδή γύρω στα 50. Κατά κανόνα οι γυναίκες παρουσιάζουν συχνότερα οστεοπόρωση καθώς έχουν μικρότερη ποσότητα οστικής μάζας από τους άνδρες. Επιπλέον, λόγω της εμμηνόπαυσης και των ορμονικών αλλαγών που βιώνουν, η απώλεια της οστικής μάζας τους εκδηλώνεται ταχύτερα. Όσο πιο μικροκαμωμένη είναι η γυναίκα τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει να παρουσιάσει οστεοπόρωση. Πιθανό κάταγμα κατά το παρελθόν δυσχεραίνει επιπλέον την κατάσταση, καθώς και ιστορικό στην οικογένεια. Η έλλειψη επαρκούς πρόσληψης ασβεστίου και βιταμινών καθιστά τον άτομο σε ακόμα πιο ευάλωτη θέση. Το κάπνισμα, το αλκοόλ και η απώλεια σωματικής δραστηριότητας και άσκησης είναι βασικοί παράγοντες επικινδυνότητας.

Η πρόληψη μπορεί να ξεκινήσει από τη νεαρή ηλικία με τη σωστή διατροφή και άσκηση. Αυξημένη κατανάλωση γαλακτοκομικών, φυτικών ινών και λιπαρών ψαριών βοηθάει ιδιαιτέρως την πρόληψη, όπως και η αποχή από το κάπνισμα, η μέτρια κατανάλωση καφέ και η έκθεση στο ήλιο!

Δυστυχώς, δεν είναι όλες οι γυναίκες ενημερωμένες για την πάθηση....