Εφηβεία…Μια δύσκολη ηλικία για όλους μας…

Κατηγορία ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ
Η εφηβεία θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά στάδια, αν όχι το πιο σημαντικό, στην ζωή του ατόμου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της εφηβείας συμβαίνουν πολλές αλλαγές στον ψυχισμό και την συμπεριφορά του ατόμου, καθώς και βιοσωματικές αλλαγές, όπως αύξηση βάρους και ύψους, ορμονικές αλλαγές κ.α. με τις οποίες προσπαθεί να εξοικειωθεί και να τις αποδεχτεί. Επιπλέον, παρουσιάζονται και νοητικες αλλαγές. Οι έφηβοι κατακτούν την ικανότητα της αφηρημένης σκέψης, σκέπτονται πιο λογικά και λαμβάνουν υπόψη τους πολλές διαφορετικές εκδοχές προκειμένου να επιλύσουν ένα πρόβλημα.

Εφηβεία είναι το μεταβατικό εκείνο στάδιο μεταξύ της παιδικής ηλικίας και την ενηλικίωσης του ατόμου. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας το άτομο βρίσκεται σε αναζήτηση της ταυτότητας του, του ρόλου του, έχει ανάγκη να ανεξαρτητοποιηθεί, να απομακρυνθεί συναισθηματικά από τους γονείς και να αναπτύξει την αυτονομία του. Οι έφηβοι παρουσιάζουν επαναστατική συμπεριφορά, έχουν την τάση να απομονώνονται και πολύ συχνά εμφανίζουν προβλήματα προσαρμογής. Επιπλέον, εκδηλώνουν συνεχή ενασχόληση με τον εαυτό τους, την εμφάνιση τους και τα συναισθήματα τους. Θεωρούν ότι όλοι τους παρακολουθούν και τους κρίνουν για ότι κάνουν.

Τα άτομα στην εφηβεία νιώθουν πως ο τρόπος που σκέφτονται είναι μοναδικός και αυτό τους κάνει ξεχωριστούς. Αυτός ο προσωπικός μύθος έχει σαν αποτέλεσμα να έχουν μειωμένη αίσθηση του κινδύνου, να οδηγούνται σε ριψοκίνδυνες συμπεριφορές όπως, οδήγηση χωρίς δίπλωμα ή σε κατάσταση μέθης, σεξουαλικές επαφές χωρίς προφυλάξεις, χρήση ουσιών κ.α. θεωρώντας πως ¨τα κακά δεν θα συμβούν σε εμένα¨...

 

 


Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, κάθε έφηβος περνάει μια κατάσταση κρίσης ταυτότητας το οποίο είναι και το στοιχείο-κλειδί της εφηβείας. Μια πλήρως υγιής εξατομικευμένη ταυτότητα περιλαμβάνει την κοινωνική, σεξουαλική και επαγγελματική ταυτότητα και εικόνα του ατόμου που είναι αποδεχτή από το ίδιο το άτομο. Μέχρι ο έφηβος να ανακαλύψει τον πραγματικό του εαυτό πειραματίζεται και περνάει από διάφορα στάδια δοκιμαστικής συμπεριφοράς. Η έλλειψη σταθερής ταυτότητας οδηγεί τον έφηβο σε καταστάσεις ηθικής σύγχυσης και σύγχυσης ρόλων. Οι έφηβοι που είναι πιο κοντά στου γονείς και συζητούν τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους με τους άλλους, έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν μια θετική αίσθηση του εαυτού τους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα αυξημένη αυτοπεποίθηση και συναισθηματική ισορροπία.

Στη διάρκεια της εφηβείας οι γονείς πρέπει να είναι συναισθηματικά διαθέσιμοι στο παιδί τους. Αυτό σημαίνει να κατανοούν και να αποδεχτούν την καινούρια φάση που διανύουν, να ακούνε με προσοχή το παιδί τους και τις ανάγκες του, και να λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπόψη αυτά που εκφράζει. Να αντέχουν και να χειρίζονται με ψυχραιμία την επιθετική συμπεριφορά του εφήβου. Θα πρέπει να δείχνουν εμπιστοσύνη στο παιδί τους αλλά ταυτόχρονα να βάζουν όρια με ήπιο τρόπο και να παραμένουν σταθεροί σε όσα πιστεύουν. Να μην προσπαθούν να πείσουν το παιδί να αποδεχτεί τις δικές τους αξίες, ή ότι οι δικές τους απόψεις είναι πιο σωστές από αυτές του παιδιού. Επιπλέον, δεν πρέπει να ματαιώνουν και να ακυρώνουν τις επιλογές του παιδιού, ούτε να προσπαθούν να επιβληθούν με άσχημο τρόπο. Είναι φυσιολογικό ο έφηβος να θέλει να αντιδράσει στις υποδείξεις των γονέων. Όταν ο ίδιος θεωρήσει ότι πρέπει να αλλάξει κάτι θα το αλλάξει. Τέλος, πρέπει να θυμόμαστε ότι τον πιο βασικό ρόλο στην εξομάλυνση της εφηβικής περιόδου παίζει η καλή επικοινωνία, η κατανόηση και η στήριξη από τους γονείς.

 

Κατσαούνη Μαρία, BSc (Hons) – MSc Ψυχολόγος Υγείας


 

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 05 Μαΐου 2011 06:16