Γονεϊκή Κακοποίηση

Κατηγορία ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Η παιδική κακοποίηση είναι μια έννοια με την οποία λίγο πολύ όλοι μας είμαστε εξοικειωμένοι και γνωρίζουμε κάποια πράγματα. Το φαινόμενο αυτό αφορά κακοποίηση προς το παιδί, ψυχολογική, συναισθηματική, σεξουαλική ή ακόμα και παραμέληση, εκμετάλλευση και έκθεση σε κίνδυνο. Οι επιστήμονες, ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι έχουν ασχοληθεί εκτεταμένα με αυτό το φαινόμενο, τις συνέπειες και την αντιμετώπιση του, και έχουν δημιουργηθεί πολύ κρατικοί μηχανισμοί, ιδιωτικοί φορείς και οργανισμοί πρόνοιας οι οποίοι σκοπό έχουν την αντιμετώπιση αλλά και αποτροπή-αποφυγή αυτού του φαινομένου.

Τι είναι όμως η γονεϊκή κακοποίηση; Με τον όρο γονεϊκή κακοποίηση εννοούμε οποιαδήποτε βίαιη και επιθετική συμπεριφορά ή ενέργεια που δημιουργεί βλάβη, τραύμα, πόνο, φόβο, απειλή, αίσθημα δυσαρέσκειας, δυσφορίας, αποστροφής ή ενοχής και έχει αρνητική επίδραση στο άτομο που τη δέχεται. Η συμπεριφορά αυτή προέρχεται από το παιδί-ανήλικό ή έφηβο- και αποδοχέας είναι ο γονέας. Σκοπός του παιδιού είναι να κερδίσει τον έλεγχο στην μεταξύ τους σχέση. Η μορφή κακοποίησης μπορεί να είναι σωματική, ψυχολογική ή/ και οικονομική! Συνήθως εκδηλώνεται με επιθετική συμπεριφορά, φωνές, βρισιές και προσβλητικά λόγια προς τον γονέα, απειλές, εκφοβισμό, τραυματισμό ή ακόμα και βανδαλισμό του σπιτιού (σπάσιμο πόρτας, πέταγμα αντικειμένων στο χώρο ή προς τον γονέα κ.α.)Τέτοια συμπεριφορά έχει σαν αποτέλεσμα εκδήλωση άγχους, φόβο, αίσθημα αβοήθητου και απομόνωση του γονέα. Επιπλέον, φθείρει τόσο την σωματική όσο και την πνευματική υγεία του θύματος.

Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα...

ο γονέας ο οποίος βιώνει πιο συχνά κακοποίηση είναι διαζευγμένος (μονογονεϊκές οικογένειες), συνήθως μητέρες, που αντιμετωπίζουν κοινωνικά και οικογενειακά προβλήματα. Ο «θύτης» δηλαδή το παιδί που εκδηλώνει την επιθετική συμπεριφορά, είναι συνήθως δεκατριών με δεκαπέντε ετών και τις περισσότερες φορές έχει βιώσει ή έχει γίνει μάρτυρας ενδοοικογενειακής βίας κατά το παρελθόν. Χαρακτηρίζεται ως αντιδραστικό παιδί, έχει φτωχή σχολική επίδοση και είναι πιο επιθετικό από τους φίλους του και τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τα ποσοστά για αγόρια και κορίτσια δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερη διαφοροποίηση με την μόνη διαφορά η σωματική κακοποίηση να εκδηλώνεται περισσότερο από τα αγόρια.

Τα όρια μεταξύ γονεΪκής κακοποίησης και ‘φυσιολογικής’ εφηβικής συμπεριφοράς, όπου τέτοια ξεσπάσματα θυμού είναι αναμενόμενα, είναι πολύ λεπτά και οι γονείς δυσκολεύονται να προσδιορίσουν πότε το παιδί τους ξεπερνάει τα όρια. Επιπλέον, πολλοί γονείς επηρεασμένοι από την συνεχή προβολή των δικαιωμάτων των παιδιών χάνουν τον έλεγχο της οριοθέτησης και ξεχνούν ποια είναι τα δικά του δικαιώματα σαν γονείς. Επιπροσθέτως, πολλοί γονείς επιλέγουν τον δρόμο της σιωπής είτε λόγο ντροπής, είτε πεποίθησης ότι για αυτή την συμπεριφορά και το μεγάλωμα του παιδιού ευθύνονται οι ίδιοι. Η άγνοια και η δυσκολία των γονέων να εκφράσουν και να ονομάσουν αυτού του είδους την συμπεριφορά τους αποτρέπει από το να ζητήσουν βοήθεια παρατείνοντας έτσι την αρνητική κατάσταση και επιδεινώνοντας τις ψυχολογικές επιπτώσεις, τόσο για το παιδί όσο και για τον γονέα.

Κατσαούνη Μαρία, BSc (Hons) – MSc Ψυχολόγος Υγείας

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 07 Ιανουαρίου 2012 09:21