Πως να μιλήσουμε για το σεξ με τα παιδιά μας

Κατηγορία ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Η εφηβική ηλικία είναι μια μεταβατική  περίοδος μεταξύ της  παιδικής  ηλικίας και της ενήλικης  .Την χαρακτηρίζει δε μια σειρά βιολογικών  ,κοινωνικών και ψυχολογικών αλλαγών . Είναι  μια πολύ κρίσιμη  περίοδος για την σεξουαλική  ανάπτυξη καθώς και τον  καθορισμό  της σεξουαλικής ταυτότητας του εφήβου.
Η εφηβεία  αρχίζει να γίνεται  εμφανής ως  γνωστόν  από την ανάπτυξη του  στήθους στο κορίτσι και από  το μήλο του  Αδάμ στο αγόρι  κάνοντας ακόμα πιο  εμφανή  τη διαφορά του φύλου  ,κάτι που στην παιδική ηλικία  δεν είναι και τόσο  διακριτό  .
Τα  όργανα  αναπαραγωγής ωριμάζουν και  ιδιαίτερα   στα  κορίτσια όπου η εφηβεία  "xτυπάει" την πόρτα  περίπου δυο χρόνια  νωρίτερα  από ότι στα αγόρια  ,μέσα από την  έλευση της εμμήνου ρύσης η αλλιώς  περιόδου.
Οι  περισσότεροι από εμάς και  όσοι μπορούμε να θυμηθούμε την εφηβική μας ηλικία, θα  παρατηρούσαμε  ότι  ήμασταν πιο ονειροπόλοι και οραματιστές   κάτι που είναι  πάρα πολύ έντονο σε  αυτή την ηλικιακή   φάση της ζωής του  ατόμου.
Οι  έφηβοι  έχουν σύνθετο  τρόπο  σκέψης  γεμάτο ερωτήματα καθώς και  άπειρες  εναλλακτικές λύσεις, ενώ  παράλληλα  αναλύουν σε βάθος  κάθε  δική  τους σκέψη  η σκέψη  άλλων.
Κατά  τη διάρκεια  της εφηβικής  ηλικίας το άτομο  αισθάνεται .....

..  συναισθηματικά  μπερδεμένο με εναλλαγές  θετικών  και αρνητικών  συναισθημάτων  καθώς  και αλλαγές στη διάθεση.
Και  τα δυο φύλα  παρουσιάζουν  αρνητική  διάθεση σαν αποτέλεσμα  ορμονικών  αλλαγών  καθώς και κοινωνικών επιρροών  .Σε αυτή την ηλικία  άλλωστε  βλέπουμε  το ποσό οι  έφηβοι  βασίζονται στην γνώμη  των άλλων  η οποία  είναι  ικανή  να επηρεάσει  τη διάθεση τους.
Σε  αυτή την ηλικία ο  έφηβος  αναζητά την προσωπική του  ταυτότητα  ενώ  πολλοί  από αυτούς προσπαθούν  να  εξαρτώνται  όλο  και λιγότερο  από  τους γονείς  τους.
Θα  μπορούσε  να χαρακτηριστεί  ως στερεότυπο  το γεγονός  ότι οι σχέσεις  έφηβων  και γονιών δοκιμάζονται ,  ιδιαίτερα  δε σε ότι αφορά τη σεξουαλική  αφύπνιση του παιδιού κάτι που για τους περισσότερους  γονείς φαντάζει ως <<πονοκέφαλος>>!
Κατά  τη διάρκεια της  εφηβείας  τα άτομα  ξεκινούν να  αναζητούν  την σεξουαλική  τους ταυτότητα  μέσα  από  συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν  το φύλο τους  η  το  άλλο   φύλο . Αν  ο έφηβος  έχει  ομοφυλοφιλικές  τάσεις   μπορεί να κατακλύζεται απο  φαντασιώσεις  με άτομα του  ιδίου  φύλου  αλλά  αυτό και πάλι   δεν προμηνύει  απαραίτητα  ότι  το άτομο  θα γίνει  ομοφυλόφιλο  γιατί   και  στις δυο  περιπτώσεις  ο έφηβος  πειραματίζεται  με τον εαυτό  του  και το  σώμα του μέσα  σε αυτή  του την αναζήτηση  για τη σεξουαλική  του ταυτότητα.
Σε  αυτή  την φάση  ο έφηβος  ξεκινά  τον λεγόμενο  αυνανισμό.  Μιλώντας  για  αυνανισμό κάποιοι από εσάς  ίσως  και να κοκκινίσετε  ,κάποιοι  άλλοι  όχι  ,όπως  και να έχει  η πρώτη  επαφή του εφήβου με το  σεξ είναι ο  αυνανισμός.
Σε  πολλές  κουλτούρες  και ιδιαίτερα  στη δική  μας για πολλά  χρόνια  το σεξ ήταν ταμπού και η πρώτη επαφή με αυτό ως έφηβοι ήταν η ντροπή να  αντικρύσουμε το σώμα μας γυμνό περισσότερο δε να προβούμε σε  αυνανισμό  ,φοβούμενοι ότι θα εισβάλει μέσα στο δωμάτιο ο γονέας μας και στην καλύτερη  περίπτωση θα μας κατσαδιάσει.
Έρευνες δηλώνουν ότι τα αγόρια είναι πιο αποδεκτά από τους γονείς τους στο να αυνανίζονται  σε σχέση  με τα κορίτσια  και αυτό  παραπέμπει  στην κοινωνικές , θρησκευτικές ,κ.τ.λ.  πεποιθήσεις , που λίγο έως  πολύ  είναι  πιο αποδεκτό  ένα αγόρι  να έχει  περισσότερους  ερωτικούς  συντρόφους  από ότι  ένα κορίτσι.
Όλες   αυτές  οι καταστάσεις λοιπόν μέσα σε αυτή τη συναισθηματική   ανησυχία καθώς και την αναζήτηση της προσωπικής και σεξουαλικής  ταυτότητας και μέσα από κοινωνικές επιρροές καθιστούν τον έφηβο αντιδραστικό και έτοιμο να ανακαλύψει από μονός του τι πραγματικά συμβαίνει με αυτόν.
Η σεξουαλική  διαπαιδαγώγηση  είναι  πάρα πολύ  σημαντική  για την ανάπτυξη του  παιδιού τόσο  όσο σημαντική  είναι  και η σωματική  του ανάπτυξη  όπως το ύψος και το βάρος του.
Η  σεξουαλική  συμπεριφορά  είναι συνυφασμένη με τη σεξουαλική ανάπτυξη και έχει σημαντικές επιπτώσεις για τον έφηβο .Είναι ιδιαίτερα σημαντική η  πλήρης ενημέρωση του εφήβου για ότι αφορά το σεξ και τη σεξουαλική  υγεία.
Οι γονείς πολλές φορές διστάζουν να μιλήσουν στο παΐδι τους για το σεξ  φοβούμενοι ότι αν συζητήσουν για αυτό, τότε το παιδί θα πάει αμέσως να το πράξει , ενώ άλλοι ακόμα νιώθουν ταμπού  στο να μιλήσουν   για θέματα   που αφορούν  το σεξ  με  τα παιδιά τους.
Πολλοί   γονείς  πάλι  αντί  να εξηγούν   στα παιδιά  τους  θέματα  που τα απασχολούν   ,απαιτούν  απο αυτά   να ακλουθούν  συγκεκριμένες  συμπεριφορές ,  μη αφήνοντας « χώρο»  σε αυτά  να εκφράσουν τις  ανησυχίες  τους , με αποτέλεσμα  να αναζητήσουν   πληροφορίες  η κατανόηση  μέσα  από  λάθος άτομα  που μπορεί  να οδηγήσουν  σε αρνητικές  καταστάσεις  και συνέπειες . Επίσης  πολλά  παιδιά αισθάνονται  τους γονείς  ως κριτές  των πράξεων  τους με συνέπεια να  απομακρύνονται  απο αυτούς.
Όλα αυτά και πολλά  άλλα μπορούν  να αποφευχθούν  ξεκινώντας  από  τους γονείς , στον τρόπο  δηλαδή  που διαχειρίζονται  τη σχέση  με τους εφήβους  τους και ιδιαίτερα  δε με  ένα  <<ευαίσθητο>> ακόμα  και στις μέρες   θέμα  το σεξ.
Το  πιο σημαντικό όμως  από  όλα   είναι  ο γονιός να χαίρει  της εμπιστοσύνης  του παιδιού  του και τι  σημαίνει αυτό?
*Από  την παιδική  κιόλας  ηλικία  ο γονιός καλό είναι να βρίσκεται  κοντά στο παιδί  του και να αφουγκράζεται   τις ανάγκες  και τις ανησυχίες  του πάντα  με διάθεση  για να το  βοηθήσει και όχι να το  κρίνει η και να το συγκρίνει !Το παιδί τότε θα νιώσει  ασφάλεια  και οχι  φόβο  να αναφέρει  το τι  πραγματικά  το απασχολεί ,αισθανόμενο   πως υπάρχει πάντα  ανοιχτός  δίαυλος  επικοινωνίας και κατανόησης.
*Σε ότι  αφορά  το σεξ είναι  καλό να αρχίζουμε  να μιλάμε  για το σεξ  από νωρίς  στο παιδί  φυσικά  με λέξεις  που να είναι  κατανοητές  για αυτό  ,αλλά  πάντα  λέγοντας  του την αλήθεια ( προσαρμοσμένη στην  ηλικία  του),μέσα  από  βιβλία  για το  σεξ που απευθύνονται   σε παιδιά  της  ηλικίας  του και ιδιαίτερα  δε όταν  το παιδί  αρχίζει  να ρωτάει  .
*Οι  γονείς  θα πρέπει να είναι πάντα ανοιχτοί σε ότι και αν ρωτήσει το παιδί  μη αφήνοντας τον προσωπικό τους φόβο να τους κυριεύει όπως δηλαδή το τι  θα πουν ,πως θα το πουν κτλ.
*Εάν  δεν έχουμε  μιλήσει  στο παιδί  για το σεξ  ποτέ  δεν είναι  αργά  να το πράξουμε ακόμα και   στην εφηβική ηλικία , αρκεί να  είμαστε  ανοιχτοί  και γεμάτοι  κατανόηση  και θέληση να το  πράξουμε.
*Θα  πρέπει ι οι γονείς  ιδιαίτερα σε αυτή  την ηλικιακή  φάση  των παιδιών  τους να μιλήσουν  για τα την  αντισύλληψη ,για την αναπαραγωγή  ,για τη φυσιολογία των  γεννητικών  οργάνων  ,για τα σεξουαλικώς  μεταδιδόμενα  νοσήματα  αλλά  και παράλληλα  για το πότε  είναι  καλό  να ξεκινήσουν  την σεξουαλική  δραστηριότητα  και κάτω  από  ποιες  συνθήκες (συναίσθημα ,ηλικία  κτλ).
*Οι γονείς   καλό   είναι να υπενθυμίζουν  στα παιδιά  τους ότι  πάντα  θα τα αποδέχονται  και θα τα αγαπούν,  και ακόμα και εάν  δεν συμφωνούν  με τις πράξεις  τους  δεν σημαίνει  ότι  δεν θα είναι  δίπλα τους  στο  να τους σταθούν  και να  τα βοηθήσουν  σε ότι άλλο  μπορεί  να αντιμετωπίσουν, όπως πχ   σε μια ερωτική  απογοήτευση , κάτι που συμβαίνει  συχνά  σε αυτή  την ηλικία κα ι που οι  έφηβοι τείνουν  να κλείνονται  στον εαυτό  τους έπειτα  από  αυτή.
*Καλό  θα  ήταν  να αφήνουμε  τα παιδιά  να αναλαμβάνουν   τις ευθύνες  τους  και να βρίσκουν  λύσεις  για προβλήματα   που τα  αφορούν  ,χωρίς  να  επεμβαίνουμε  βρίσκοντας  τους έτοιμες  λύσεις  ,αλλά  επιτηρώντας  τα  ,όντας  έτοιμοι  να βοηθήσουμε  όποτε  μας χρειαστούν.
*Ένα  ακόμα  θέμα  που αφορά  τους εφήβους  και που δημιουργεί  πονοκέφαλο  για τους γονείς  είναι η εξωτερική  εμφάνιση  των παιδιών  τους. Οι  έφηβοι  έχουν την τάση να  «πειραματίζονται» με τα ρούχα  ,τα μαλλιά  τους κτλ οπότε  καλό  είναι  να κατανοούμε  αυτή  τους την ανάγκη  αποφεύγοντας  τους αρνητικούς  χαρακτηρισμούς  σε αυτά.
*Οι γονείς  πρέπει  να αποδεχτούν  ότι οι έφηβοι  θα κάνουν  λάθη, οπότε καλό θα είναι να   εστιάζουν περισσότερο   στα  μαθήματα και τις γνώσεις  που  πήραν τα παιδιά τους  μέσα  από  τα  λάθη τους   και τις συνέπειες  αυτών  παρά από  το ίδιο το λάθος !
*Είναι  καλό  μέσα  από μια σχέση εμπιστοσύνης   ,επικοινωνίας   και διαλόγου  , να διδάξουμε   στο παιδί  μας κανόνες,  χωρίς  αυτό να σημαίνει  ότι του στερούμε  την ελευθερία , αλλά αντίθετα να   του εμφυσήσουμε  ιδανικά   ,όπως την ελευθερία ,  η οποία  όμως  βασίζεται  σε κανόνες  για   να μπορέσει   να λειτουργήσει !
Πολλές  φορές  οι κανόνες κάνουν  το παιδί  να μην θέλει να  συζητήσει  καθόλου  σχετικά με αυτό  το θέμα  και εκεί  θα πρέπει  οι γονείς  να ενθαρρύνουν  το παιδί  στο να προβάλλει  τις δικές του  ιδέες και απόψεις   μέσα  απο μια συνεργασία γονέα-παιδιού ,  ενισχύοντας  το παιδί  μέσα  από  αυτή την κατάσταση  στο να γίνει  πιο υπεύθυνο  και να θεσπίσει  από κοινού  με το γονέα  τους κανόνες που θα το διέπουν.
Το πιο σημαντικό όμως από όλα  είναι   οι γονείς   να υπενθυμίζουν   στους  εφήβους   το πόσο πολύ τους αγαπούν  και  το πόσο  σημαντικοί   είναι  στην ζωή τους!


Ζαμπίκου Στελλίνα, Κλινική Ψυχολόγος MSc

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 12 Φεβρουαρίου 2019 09:04