Παιδική κακοποίηση

Κατηγορία ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Η παιδική κακοποίηση είναι ένα φαινόμενο το οποίο τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει ευαισθητοποιήσει αρκετό κόσμο, επιστήμονες και αρχές. Ιδιωτικοί φορείς και οργανισμοί κινητοποιήθηκαν και έλαβαν μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού και για την προστασία των παιδιών. Παρόλα αυτά το φαινόμενο της παιδικής κακοποίησης έχει τις ρίζες του πολύ παλαιότερα. Το πρώτο περιστατικό παιδικής κακοποίησης γνωστοποιήθηκε το 1874 και αφορούσε ένα κοριτσάκι την Μαίρη Έλεν, η οποία κακοποιήθηκε βάναυσα από την θετή της μητέρα. Η φωνές και τα ουρλιαχτά της μικρής Μαίρης ακούστηκαν από μια γειτόνισσα ή οποία ανέφερε το περιστατικό και κατόπιν έρευνας από της αρχές το παιδί απομακρύνθηκε από την θετή της μητέρα και μεταφέρθηκε σε ένα πιο υγειές περιβάλλον. Περιστατικά παιδικής κακοποίησης φυσικά προϋπήρχαν τα οποία όμως ο κόσμος αποσιωπούσε. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1960 επιστήμονες και νομοθέτες συνέταξαν νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία κακοποιημένων παιδιών.

Τι είναι όμως παιδική κακοποίηση;

Οι περισσότεροι από εμάς θεωρούν ότι η έννοια κακοποίηση αναφέρεται μόνο σε ακραία περιστατικά και  υπερβολικές μορφές εκδήλωσης βίας...

Η παιδική κακοποίηση δεν αφορά όμως μόνο την σωματική και σεξουαλική κακοποίηση.  Με τον όρο κακοποίηση εννοούμε οποιαδήποτε μορφή βίαιης και επιθετικής συμπεριφοράς ή ενέργειας η οποία δημιουργεί βλάβη, τραύμα, πόνο, φόβο, απειλή, αίσθημα δυσαρέσκειας, δυσφορίας, αποστροφής ή ενοχής και έχει αρνητικά επίδραση στο άτομο που τη δέχεται. Η κακοποίηση μπορεί να είναι τόσο σωματική όσο και πνευματική.

Οι πιο κοινές μορφές κακοποίησης αφορούν την:
·    σωματική κακοποίηση (ξυλοδαρμός, χαστούκισμα, τσιμπήματα, δάγκωμα, κάψιμο με τσιγάρο, ταρακούνημα βρέφους, τράβηγμα μαλλιών, χτυπήματα με αντικείμενα όπως ζώνη, ραβδί κ.α.)
·    συναισθηματική κακοποίηση ( φωνές, βρισιές, ταπείνωση του παιδιού, ανεπαρκής φροντίδα του παιδιού, έκθεση σε κίνδυνο, ακραίες μορφές τιμωρίας, εκφοβισμό, αδιαφορία κ.α.)
·    σεξουαλική κακοποίηση (οποιαδήποτε μορφή σωματικής ή μη επαφής με στόχο την σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου, π.χ. έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό -οπτικό ή ακουστικό, σεξουαλική εκμετάλλευση, εκπόρνευση, βιασμός κ.α.)
·    παραμέληση (σωματική και συναισθηματική, όπως π.χ. ανεπαρκής σίτιση και ένδυση, ανθυγιεινές συνθήκες στέγασης και διαβίωσης, ελλιπής ιατρική περίθαλψη, εκπαιδευτική παραμέληση, εγκατάλειψη κ.α.)
·    εκμετάλλευση (ώθηση ανηλίκου σε επαιτεία, εκπόρνευση οποιασδήποτε μορφής π.χ. φωτογράφιση, μαγνητοσκόπηση, σεξουαλική επαφή, απειλές εγκατάλειψης ή βίας, στέρηση στοργής και αγάπης,  δημιουργία ενοχών «εσύ φταις για όλα!» και οποιαδήποτε άλλη μορφή εκμετάλλευσης του παιδιού που σκοπό έχει την αποκόμιση κέρδους από τον ενήλικα.

Η παιδική κακοποίηση είναι ένα λεπτό ζήτημα που ευαισθητοποιεί όλο τον κόσμο και πολύ περισσότερο αυτούς που είναι γονείς. Μήπως όμως το φαινόμενο αυτό δεν είναι πολύ μακριά από εμάς; Πόσοι γονείς δεν έχουν χαστουκίσει το παιδί τους; Πόσες φορές δεν έχασαν την υπομονή τους και του βάλανε τις φωνές; Πόσες φορές δεν του είπαν ¨Είσαι κακό παιδί!¨ ή το πιέσανε να φάει με το ζόρι το φαγητό του; Έρευνες έχουν δείξει πώς μεγάλη μερίδα ατόμων, συμπεριλαμβανομένων γονέων, δεν λαμβάνουν τα περιστατικά αυτά ως μορφές κακοποίησης ή τα θεωρούν πολύ ¨ελαφριά¨. Όσο ¨ελαφριές¨ μορφές κακοποίησης κι αν είναι δεν παύουν να είναι κακοποίηση. Και η κακοποίηση έχει αρνητικές επιπτώσεις στη ανάπτυξη του παιδιού και στο πως θα συμπεριφερθεί αργότερα σαν ενήλικας. Η βία και η φωνές σε καμία περίπτωση δεν είναι η λύση ούτε θα επιφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα συμμόρφωσης. Οι γονείς καλό είναι να ζητάνε βοήθεια από ειδικούς όταν δεν μπορούν να διαχειριστούν μια κατάσταση, οι οποίοι μπορούν να τους δώσουν συμβουλές αντιμετώπισης και να υποδείξουν κατάλληλους τρόπους διαπαιδαγώγησης και οριοθέτησης. Αυτό που πρέπει να κρατάμε πάντα κατά νου είναι ότι στόχος μας είναι να μεγαλώνουμε ευτυχισμένα παιδιά!

Κατσαούνη Μαρία Ψυχολόγος Υγείας, MSc

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 24 Μαΐου 2011 15:53