Η πρώτη φορά στο σχολείο!!

Κατηγορία ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Η ένταξη μας στο σχολικό πλαίσιο είναι από τις πρώτες αλλαγές κοινωνικού πλαισίου που βιώνουμε σαν άτομα στην νηπιακή μας ηλικία. Αυτό σημαίνει ότι για πρώτη φορά τα παιδιά αποχωρίζονται για λίγο το οικείο και ασφαλές περιβάλλον της οικογένειας και εντάσσονται σε ένα άλλο κοινωνικό σύνολο με το οποίο δεν είναι εξοικειωμένα, και καλούνται να συναναστραφούν με καινούρια, πολλές φορές άγνωστα άτομα, να ακολουθήσουν καινούριους κανόνες και πρόγραμμα. Η μετάβαση αυτή ως κάτι καινούριο και άγνωστο μπορεί να προκαλέσει ποικίλα συναισθήματα και σκέψεις στο παιδί, συμπεριλαμβανομένου του άγχους και της ανησυχίας. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην περίπτωση που το παιδί πηγαίνει για πρώτη φορά στον παιδικό σταθμό, αλλά και όταν μεταβαίνει από την μια τάξη του δημοτικού στην επόμενη.

Επειδή ακριβώς το νέο αυτό ξεκίνημα στην ευαίσθητη ηλικία των παιδιών είναι ιδιαίτερα κρίσιμο και μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην εικόνα που θα σχηματίσουν τα παιδιά για το σχολείο, δίνεται ένα περιθώριο προσαρμογής στα παιδιά ώστε να βιώσουν την αλλαγή αυτή όσο πιο ανώδυνα γίνεται. Το διάστημα προσαρμογής διαρκεί περίπου ένα μήνα όπου τα παιδιά σταδιακά περνάνε όλο και περισσότερο χρόνο στον καινούριο χώρο και εξοικειώνονται σιγά σιγά με το καινούριο τους περιβάλλον. Εξοικειώνονται με τις δασκάλες, τα υπόλοιπα παιδιά και τους νέους ρυθμούς μέσα στους οποίους μαθαίνουν να κινούνται. Αυτό το διάστημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς λειτουργεί σαν βάση και για τις μετέπειτα αλλαγές της ζωής τους όπως είναι η ένταξη τους στον εργασιακό χώρο ως ενήλικες.

Με την ένταξη του παιδιού στο καινούριο σύνολο ξεκινάει σιγά σιγά και ο απογαλακτισμός του από τον γονέα...

Το παιδί αρχίζει να χτίζει την αυτοπεποίθηση του, την αυτονομία του και την ανεξαρτησία του στο περιθώριο και βαθμό που του επιτρέπεται ανάλογα με το ηλικιακό στάδιο στο οποίο βρίσκεται. Το παιδί μαθαίνει να κοινωνικοποιείται να συναναστρέφεται και να συνεργάζεται με άλλα άτομα, μαθαίνει να ακολουθεί συγκεκριμένους ρόλους και κανόνες. Ιδιαίτερα σημαντικό για την ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη είναι το αίσθημα του ανήκειν. Το παιδί αντιλαμβάνεται και αισθάνεται τι σημαίνει να ανήκει σε ένα άλλο κοινωνικό σύνολο πέραν του οικογενειακού. Μέσα από αυτή τη διαδικασία το παιδί μαθαίνει και άλλους ρόλους που καλείται να αναλάβει, όπως ο ρόλος του μαθητή, του συμμαθητή, του φίλου. Ακόμα και μέσα από τα ομαδικά παιχνίδια στα οποία θα λάβει μέρος, το παιδί αντιλαμβάνεται ποιον ρόλο πρέπει να ακολουθήσει, ποιες είναι οι ιδιότητες αυτού του ρόλου και προσαρμόζεται σε αυτές. Με άλλα λόγια αρχίζει να βγαίνει σιγά-σιγά από το εγωκεντρικό πεδίο του. Όσο πιο έντονα και θετικά το βιώσει τόσο πιο κοινωνικό, ανεξάρτητο και λιγότερο φοβικό ή συνεσταλμένο παιδί θα γίνει.

 

Για να προετοιμάσουμε το παιδί θετικά για το νέο του ξεκίνημα, καλό θα ήταν να του έχουμε μιλήσει αρκετά νωρίτερα για την μετάβαση αυτή με ιδιαίτερα ενθουσιώδη τρόπο. Να του δώσουμε την εικόνα ενός ευχάριστου κλίματος και να απαντήσουμε σε όλα του τα ερωτήματα που μπορεί να του δημιουργήσουν ανησυχία. Η συμπαράσταση του γονέα κατά το μεταβατικό στάδιο προσαρμογής είναι επίσης σημαντική, ώστε το παιδί να μην αισθανθεί ¨ξεκρέμαστο¨ και αβοήθητο στις καινούριες καταστάσεις. Εκφράσεις όπως «Κάτσε να πας σχολείο και θα δεις…» ή «Να σε δω στο σχολείο τι θα κάνεις…» θα πρέπει να αποφεύγονται καθώς δίνουν στο παιδί αρνητική και τρομακτική αίσθηση για αυτό που θα ακολουθήσει. Ως αποτέλεσμα έχει την αρνητική στάση του παιδιού για το σχολείο και την δύσκολη προσαρμογή του στο καινούριο πλαίσιο. Αυτό θα μπορούσε να εξελιχθεί σε άρνηση του παιδιού να πάει σχολείο ή ακόμα και στην εκδήλωση της λεγόμενης σχολικής φοβίας...

 

Μαρία Κατσαούνη, Ψυχολόγος Υγείας, MSc

 

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 16 Σεπτεμβρίου 2011 18:04