Παιδί και χαρτζιλίκι

Κατηγορία ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ
Από μικρή ηλικία το παιδί είναι σε θέση να αντιλαμβάνεται τον ρόλο που παίζουν τα χρήματα στη καθημερινότητα μας. Στην αρχή απλά σαν παρατηρητής και αργότερα σαν διαχειριστής. Από την νηπιακή ηλικία ακόμα το παιδί που πηγαίνει στο super market με την μητέρα του παρατηρεί πώς για να πάρει την σοκολάτα που θέλει πρέπει η μαμά να δώσει χρήματα στην ταμεία, όταν λέει τα κάλαντα του δίνουν χρήματα, για να ανέβει στα παιχνίδια του Λούνα Παρκ πρέπει να ρίξει το κέρμα στην εσοχή. Όλα αυτά και πολλά άλλα αρχίζουν να δίνουν στο παιδί μια εικόνα του ρόλου των χρημάτων, η οποία γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρη μεγαλώνοντας.
Οι γονείς συχνά αναρωτιούνται πότε είναι η κατάλληλη ηλικία για να δώσουν στο παιδί τους χρήματα. Από τη στιγμή που το παιδί αρχίζει να αντιλαμβάνεται την έννοια των χρημάτων καλό είναι να πάρουμε στο παιδί μας ένα κουμπαρά. Όταν είναι ακόμα στη νηπιακή ηλικία μπορεί να μην είναι σε θέση να διαχειριστεί τα χρήματα μόνο του αλλά μπορεί να χρησιμοποιήσει τον κουμπαρά του για να βάζει τα χρήματα που πιθανώς του δίνουν οι παππούδες και η γιαγιάδες στις γιορτές. Έτσι σιγά σιγά αποκτά και μια ιδέα της αποταμίευσης. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού μπορούμε να του εξηγήσουμε πως μαζεύοντας τα χρήματα του στον κουμπαρά, θα μπορέσει να αγοράσει ένα παιχνίδι που επιθυμεί.
Όταν το παιδί πάει στο σχολείο, ακόμα και στην πρώτη δημοτικού, καλό είναι να παίρνει χαρτζιλίκι, με την προϋπόθεση βέβαια ότι γνωρίζει την αξία των χρημάτων και το ποσό είναι μικρό ώστε να μην το εκμεταλλευτούν. Αυτό εξαρτάται κυρίως από την ετοιμότητα και ικανότητα του κάθε παιδιού. Στις πρώτες τάξεις του δημοτικού τα παιδιά παίρνουν κατά πλειοψηφία φαγητό από το σπίτι οπότε το χαρτζιλίκι του δεν χρειάζεται να είναι μεγάλο ποσό αλλά ίσα ίσα για να αγοράσει ένα σνακ. Οι γονείς του καλό είναι να του καθορίσουν το πόσο των χρημάτων και να του εξηγήσουν πως αυτά τα χρήματα αρκούν για να πάρει μια σοκοφρέτα ή ότι για να πάρει ένα χυμό θα πρέπει να πάρει πίσω ρέστα. Εάν το παιδί επιλέξει να μην ξοδέψει τα χρήματα του μπορεί να τα βάλει στον κουμπαρά του. Σε αυτό το στάδιο το ποσό των χρημάτων είναι μικρό και δίνεται σε καθημερινή βάση.
Μεγαλώνοντας το ποσό αυξάνεται καθώς πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες του παιδιού, όπως ένα σάντουιτς στο σχολείο, το εισιτήριο του για το λεωφορείο ή κάτι έξτρα που μπορεί να χρειαστεί. Σημαντικό στην εκπαίδευση της διαχείρισης των χρημάτων είναι το παιδί να παίρνει εβδομαδιαίο χαρτζιλίκι ώστε να μπορεί να το διαχειριστεί μόνο του και να αντιληφθεί πως αν ξοδέψει όλα του τα χρήματα σε δυο μέρες δεν θα έχει για το επόμενο της εβδομάδας. Όταν το παιδί αρχίσει να βγαίνει βόλτες φροντίζουμε και σε αυτή την περίπτωση τα χρήματα να φτάνουν για το φαγητό του, το εισιτήριο του σινεμά και ότι άλλο μπορεί να συμπεριλαμβάνει η έξοδος του. Σε αυτό το ηλικιακό στάδιο το παιδί είναι σε θέση να επιλέξει να ξοδέψει όλα του τα χρήματα ή να τα κρατήσει για κάποια αγορά ρούχου ή video game που επιθυμεί. Φυσικά όταν τα λεφτά δεν αρκούν οι γονείς μπορούν να συνεισφέρουν σε αυτές τις αγορές.
Σε γενικές γραμμές τα παιδιά υιοθετούν τις αγοραστικές συνήθειες των γονέων καθώς και τον τρόπο που ξοδεύουν τα χρήματα. Το αν ένα παιδί θα γίνει σπάταλο, τσιγγούνης ή καλός διαχειριστής καθορίζεται κατά μεγάλο βαθμό από το τι βλέπει να συμβαίνει στην οικογένεια του, η οποία λειτουργεί ως πρότυπο. Σε καμία περίπτωση μην στερήσετε από το παιδί το χαρτζιλίκι του, καθώς πέρα από το γεγονός ότι καλύπτει τις ανάγκες του και δίνει στο παιδί την ευκαιρία να μάθει την σωστή διαχείριση του, δείχνει στο παιδί ότι το εμπιστεύεστε, ότι το θεωρείτε αρκετά υπεύθυνο και ενδυναμώνει την αυτοπεποίθηση του.  
Tip: Η Μονόπολη είναι ένα καλό επιτραπέζιο παιχνίδι που βοηθάει το παιδί να εξασκηθεί με την έννοια και την αξία των χρημάτων, του πουλάω και αγοράζω!


Κατσαούνη Μαρία -Ψυχολόγος Υγείας, MSc

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 17 Αυγούστου 2012 12:58