Εκτύπωση αυτής της σελίδας

Παιδικές φιλίες και η θέση του παιδιού μέσα σε αυτές.

Κατηγορία ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

 

Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του κοινωνικό ον και αναζητά την παρέα άλλων ατόμων και την συναναστροφή. Από πολύ μικρή ηλικία οι φίλοι παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και την κοινωνικοποίηση του παιδιού. Η φιλία έχει διάφορα αναπτυξιακά στάδια των οποίων το περιεχόμενο μεταβάλλεται.

Στα πρώτα στάδια, δηλαδή στην προσχολική ηλικία το παιδί διακατέχεται ακόμα από έντονα σημάδια εγωκεντρισμού με αποτέλεσμα να μην μπορεί να μπει στην θέση του άλλου και να εστιάσει στα συναισθήματα και τις ανάγκες του φίλου του. Μεγαλώνοντας οι φιλίες γίνονται πιο ομαδικές και παρεϊστικες με στοιχεία αμοιβαιότητας αλλά και εκτίμηση μεταξύ των φίλων. Η αλληλοβοήθεια και η στήριξη γίνονται κριτήρια φιλίας στην προεφηβεία και η εμπιστοσύνη θεωρείται μια αξία ή οποία θα καθορίσει εάν η φιλία θα αντέξει στον χρόνο ή θα είναι περιστασιακή. Μέσα από αυτή την εξέλιξη τα παιδιά έρχονται σε σύγκρουση με τους φίλους, δοκιμάζουν και δοκιμάζονται μέχρι να βρουν τις ισορροπίες του και το πώς λειτουργεί καλύτερα αυτή η σχέση.  Οι φίλοι οι οποίοι διατηρούν αυτή τη σχέση μέσα στο χρόνο μοιράζονται ίδιες αξίες στάσεις και προσδοκίες.

Παρόλα αυτά δεν λείπουν τα στάδια εκείνα της μονόπλευρης φιλίας. Σύμφωνα με έρευνες όλα τα παιδιά έχουν βιώσει τουλάχιστον μια φορά μια μονόπλευρη φιλία κατά την οποία είτε απέρριψαν είτε απορρίφτηκαν από τον φίλο τους. Αυτό μπορεί να έχει τέτοιο κόστος στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού ώστε να του δημιουργήσει πρόβλημα στις μετέπειτα φιλικές επαφές του και στη προσαρμογή του στα κοινωνικά σύνολά.

Η θέση του παιδιού μέσα στην ομάδα/παρέα παίζει καθοριστικό ρόλο στο αίσθημα αποδοχής και κατ’ επέκταση στην αυτοεκτίμηση και στην κοινωνική αυτοπεποίθηση του παιδιού . Τα παιδιά τα οποία προσαρμόζονται πιο εύκολα, είναι περισσότερο αποδεκτά από την παρέα και δημοφιλή, ενώ αντίθετα τα συνεσταλμένα και εσωστρεφή ή όχι ιδιαίτερα κοινωνικά παιδιά συχνά απορρίπτονται ή αγνοούνται. Τα παιδιά αυτά παρουσιάζουν υψηλότερο βαθμό μοναξιάς, ανησυχούν περισσότερο για τις σχέσεις του με συνομηλίκους, και έχουν την τάση να αποδίδουν τα προβλήματα του στους τρίτους.

Τα διάφορα υποκοριστικά τα οποία για κάποια παιδιά φαίνονται διασκεδαστικά, είναι ένας άλλος παράγοντας ο οποίος μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην θέση του παιδιού μέσα στην παρέα. Οι χαρακτηρισμοί «γυαλάκιας», «χοντρός», «σπυριάρης» κτλ στιγματίζουν και ετικετοποιούν το παιδί, βάζοντας το σε δυσχερή θέση και δυσκολεύοντας έτσι τη αποδοχή του από την υπόλοιπη παρέα. Μέσα από τα υποκοριστικά , τα οποία προσδίδουν στοιχεία για το παιδί που το φέρει, τα παιδιά δηλώνουν το κατά πόσο σέβονται και αποδέχονται το κάθε παιδί. Τα περισσότερο αποδεκτά παιδιά συνήθως έχουν ευνοϊκά για αυτά υποκοριστικά π.χ. ο αρχηγός ή ο άσσος. Τα δε παιδιά τα οποία δεν φέρουν κανένα υποκοριστικό είναι αυτά τα οποία είναι αδιάφορα προς την παρέα ή δεν τα θεωρούν αρκετά σημαντικά ώστε να ασχοληθούν μαζί τους. Πολλά παιδιά υποστηρίζουν πως είναι καλύτερο να φέρεις ένα αρνητικό υποκοριστικό απ΄το να μην φέρεις καθόλου, κάτι το οποίο σε απομονώνει από την παρέα και κάνει τους άλλους να σε αγνοούν.

Σαν γονείς είναι πολύ σημαντικό να παρακολουθούμε τις δυναμικές στις φιλίες του παιδιού μας και να εστιάζουμε στον ρόλο του μέσα στις φιλίες του, καθώς εύκολά μπορεί να επηρεάσει το παιδί μας και την ψυχολογία του αρνητικά. 

Κατσαούνη Μαρία- Ψυχολόγος Υγείας (MSc)