Τα πρόσωπα του φόβου

Οι άνθρωποι φοβόμαστε για να αντιδράσουμε. Εάν δεν φοβόμασταν θα απουσίαζε η αντίδραση που μας κρατά υγιείς. Εξού και η έκφραση «παρέλυσε από τον φόβο του», θέλοντας να περιγράψουμε μια κατάσταση κατά την οποία ο άνθρωπος «παγώνει» , είναι δηλαδή τόσο μεγάλος ο φόβος του που τον έκανε να μην αντιδράσει, άρα φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα από το προσδοκώμενο.

Ο φόβος ουσιαστικά αποτελεί ένα φίλτρο. Στέλνει ότι μας φοβίζει μακριά, και κρατά ότι μας είναι χρήσιμο κοντά. Εξ ’ορισμού δηλαδή ο φόβος δεν είναι αντικειμενικός , ακριβώς γιατί το τι φοβίζει τον καθένα μας είναι υποκειμενικό. Διαστρεβλώνει την αληθινή διάσταση για να μας «αναγκάσει» να λειτουργήσουμε παρά τον κίνδυνο. Κάτι πολύ χρήσιμο στιγμιαία, όταν όμως γίνεται διαρκές, μετατρέπεται σε άγχος το οποίο διαμορφώνει πραγματικότητα με όλα τα θεωρητικά ασφαλή για εμάς, αποκλείοντας κάθε τι αναγνωρίσιμο ως «απειλητικό». Φτάνουμε έτσι να ζούμε μια αποστειρωμένη πραγματικότητα κι όχι αντικειμενική. Πως λοιπόν μπορούμε να ξεχωρίσουμε το καλό πρόσωπο του φόβου; Να πούμε ναι στον φόβο που μας βελτιώνει αλλά όχι στον φόβο που μας ακινητοποιεί;

  • Ο φόβος πρέπει να είναι στιγμιαία αντίδραση σε αντικειμενικό ερέθισμα – γεγονός. Φόβος που εκτείνεται σε διάρκεια σε υποθετικές εκβάσεις μελλοντικών γεγονότων δεν είναι παραγωγικός φόβος.
  • Ο φόβος πρέπει να μας δίνει θετικό συναίσθημα εναλλακτικής επιλογής, ένας φόβος που μας απογοητεύει δεν είναι ένας πραγματικός και χρήσιμος φόβος.
  • Ο φόβος σταδιακά μετατρέπεται από απάντηση στην πραγματικότητα στην ίδια την πραγματικότητα. Όταν πλέον αρχίζουμε να «απουσιάζουμε» από το παρόν και όσα ζούμε, τότε ο φόβος έχει κατακλύσει την ζωή μας και μας γεμίζει άγχος.
  • Όταν ο φόβος γίνεται μεγαλύτερος από το ίδιο το γεγονός, τότε ήρθε η ώρα να μάθουμε να διαχειριζόμαστε καλύτερα το άγχος μας.

Η διαχείριση όλων αυτών δεν είναι πάντα εύκολη. Όταν νιώθουμε ότι στην εφαρμογή τους δυσκολευόμαστε, είναι η ώρα που πρέπει να ζητήσουμε την βοήθεια ειδικού. Με έναν ψυχοθεραπευτή της επιλογής μας θα αναπτύξουμε την συνεργασία που απαιτείται ώστε να ενεργοποιήσουμε όλες εκείνες τις δεξιότητές μας οι οποίες θα βάλουν προτεραιότητες στα για εμάς σημαντικά και στην αντιμετώπισή τους.

Μερσινιάς Θωμάς, TEDxSpeaker, Κλινικός Ψυχολόγος

©www.mersinias.gr