Πρόκειται για το φαινόμενο κοινωνικής ψυχολογίας, σύμφωνα με το οποίο οι άνθρωποι αποφεύγουν να βοηθήσουν κάποιον που κινδυνεύει όταν άλλα άτομα είναι παρόντα . Το φαινόμενο απασχόλησε για πρώτη φορά τα ΜΜΕ στις ΗΠΑ το 1964, όταν μια νεαρή γυναίκα, η Kitty Genovese, δολοφονήθηκε έξω από το διαμέρισμα της σε κεντρική περιοχή της Νέας Υόρκης. Περίπου 38 γείτονες της βρίσκονταν εκεί κατά τη διάρκεια του συμβάντος, όμως κανείς δεν έκανε τίποτα για να βοηθήσει. Από τότε άρχισαν διάφορα πειράματα με στόχο την κατανόηση και εξήγηση του φαινομένου.

Το σύνολο των πειραμάτων αυτών κατέδειξε μερικά πολύ σημαντικά στοιχεία που εξηγούν ως έναν βαθμό το γιατί οι άνθρωποι δεν σπεύδουν σε βοήθεια ειδικά όταν κι άλλα άτομα είναι παρόντα, με τελικό αποτέλεσμα να παρουσιάζεται το παράδοξο ότι οι πιθανότητες να δεχθεί βοήθεια ένα άτομο που ξαφνικά βρίσκεται σε κατάσταση ανάγκης είναι σχεδόν αντιστρόφως ανάλογη με το πλήθος των ατόμων που παρευρίσκονται....

Αρχικά κάθε άτομο που είναι παρών θα πρέπει να αξιολογήσει το επείγον της κατάστασης , κάτι που για να το κάνει θα πρέπει να αποσαφηνίσει άμεσα την νοητική σύγχυση που του δημιουργεί ένα ξαφνικό τραυματικό γεγονός στο οποίο τυχαίνει θεατής. Δεύτερον , και ακόμη σημαντικότερο, θα πρέπει να νιώσει προσωπική ευθύνη για το γεγονός. Για αυτό το λόγο η πιθανότητα παρέμβασης είναι μεγαλύτερη όσο μικρότερος είναι ο αριθμός των παρευρισκόμενων. `Ένας μεμονωμένος παρατηρητής αντιλαμβάνεται ότι η ευθύνη της παρέμβασης επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο σε αυτόν (Hewstone & Stroebe, 2007). Αντιθέτως, όσο μεγαλώνει ο αριθμός των παρισταμένων η πιθανότητα να επέμβει ο καθένας από αυτούς μειώνεται, καθώς θεωρούν ότι η παροχή βοήθειας δεν είναι αποκλειστικά δική τους ευθύνη. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται διάχυση της ευθύνης και είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που ευθύνονται για τη συλλογική αδράνεια των ατόμων σε τέτοιες καταστάσεις

©www.mersinias.gr

Μερσινιάς Θωμάς, TEDx Speaker, Κλινικός Ψυχολόγος

Πηγές:

https://www.newscientist.com/article/2207693-bystander-effect-famous-psychology-result-could-be-completely-wrong/

https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0963721417749653