Η θεωρία προσωπικότητας του Eysenck

Ο Hans Jürgen Eysenck ήταν Άγγλος ψυχολόγος που γεννήθηκε στη Γερμανία και πέρασε την επαγγελματική του σταδιοδρομία στη Μεγάλη Βρετανία εξαιτίας δίωξης του από τους Ναζί. Έμεινε στη μνήμη κυρίως για το έργο του σχετικά με τη νοημοσύνη και την προσωπικότητα, τα ερωτηματολόγια προσωπικότητας και τις απόψεις του για τις φυλετικές διαφορές της νοημοσύνης. Την εποχή του θανάτου του ήταν ο πιο συχνά αναφερόμενος ψυχολόγος στην επιστημονική βιβλιογραφία.

Ο Eysenck εντόπισε δύο βασικές διαστάσεις της προσωπικότητας. Η πρώτη ονομάζεται «εσωστρέφεια- εξωστρέφεια» και η δεύτερη «νευρωτισμός-σταθερότητα». Αργότερα, πρόσθεσε και μία τρίτη διάσταση που την ονόμασε «ψυχωτισμός-σταθερότητα»...

Ο εσωστρεφής άνθρωπος κατά Eysenck ,είναι συγκρατημένος, σοβαρός και τακτικός. Τον ενδιαφέρουν οι μοναχικές δραστηριότητες, όπως το διάβασμα, είναι ήσυχος, απόμακρος, με κάποιες αναστολές. Ο εξωστρεφής είναι κοινωνικός και εξαιρετικά διαχυτικός. Αναζητά συναρπαστικές δραστηριότητες, είναι αυθόρμητος, ανήσυχος, ομιλητικός, αισιόδοξος και εύθυμος.

Τα άτομα που παρουσιάζουν υψηλό βαθμό νευρωτισμού είναι ιδιότροπα, ανυπόμονα και πολύ συναισθηματικά, στενοχωριούνται και αγωνιούν εύκολα και συχνά είναι θλιμμένα. Τα άτομα με υψηλό βαθμό ψυχωτισμού είναι μονήρη, επιθετικά και εχθρικά. Δεν εκδηλώνουν κανένα συναίσθημα, αδιαφορούν για τα συναισθήματα των άλλων και συχνά αντιστέκονται στα κοινωνικά ήθη. Όσοι παρουσιάζουν υψηλό βαθμό νευρωτισμού θεωρούνται πιο ευάλωτοι στη νευρωτική ασθένεια.

Τέλος τα άτομα που ανήκουν στην τρίτη διάσταση (που πρόσθεσε αργότερα), παρουσιάζουν υψηλό βαθμό ψυχωτισμού και θεωρούνται πιο ευάλωτα στην ψύχωση, κάτω από πιεστικές και αγχογόνες συνθήκες. Η πλειονότητα των ανθρώπων βρίσκεται στο μέσο των αξόνων εσωστρέφειας εξωστρέφειας και νευρωτισμού-σταθερότητας. Στη διάσταση ψυχωτισμού-σταθερότητας, όμως, οι περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονται στο άκρο της σταθερότητας.

Το 1956, ο Eysenck εισήγαγε το πρώτο ερωτηματολόγιο μέτρησης των προαναφερθέντων διαστάσεων της προσωπικότητας, το οποίο ανανεώθηκε αρκετές φορές. Η πιο πρόσφατη αναθεώρηση έγινε το 1975, από όπου προέκυψε το Ερωτηματολόγιο Προσωπικότητας του Eysenck (EPQ).

©www.mersinias.gr

Μερσινιάς Θωμάς, TEDx Speaker, Κλινικός Ψυχολόγος

Πηγές:

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3109/00207459808986443

https://www.ojp.gov/ncjrs/virtual-library/abstracts/eysencks-theory-criminal-personality-review-recent-evidence-and