Η Γνωστική κούραση και η Θεωρία Αποκατάστασης Προσοχής

Η σύγχρονη ζωή απαιτεί εξαιρετικά κατευθυνόμενη προσοχή, υψηλή γνωστική εστίαση, χωρίς απαραίτητα τα πεδία στα οποία τις απαιτεί να είναι της ίδιας σοβαρότητας ή πραγματικού ενδιαφέροντος όλα, και παράλληλα εκπαιδεύει το άτομο να αγνοεί ως περισπασμούς, οτιδήποτε δεν εμπεριέχεται σε αυτά τα πεδία. Αυτό όλο οδηγεί σε Γνωστική κούραση, πολλές φορές και εξάντληση.

Η θεωρία αποκατάστασης της προσοχής (Attention Restoration Theory - ART) εξηγεί πώς η φύση μπορεί να αποκαταστήσει την εστίαση και την προσοχή μας. Το 1989 οι Rachel και Stephen Kaplan πρότειναν αυτήν την θεωρία που εξήγησε αυτό που αντιμετωπίζουμε έντονα σήμερα ως γνωστική (νοητική) κόπωση και πώς οι «πράσινες εμπειρίες» μπορούν να μας βοηθήσουν να αποκαταστήσουμε τη γνωστική μας λειτουργία.

Η σύγχρονη ζωή απαιτεί αυτό που η ART αποκαλεί κατευθυνόμενη προσοχή ή εθελοντική προσοχή. Σκεφτείτε το ως εξής: Πολλά πράγματα που κάνουμε απαιτούν υψηλή εστίαση και συγκέντρωση ενώ ταυτόχρονα αποκλείουμε «ερεθίσματα που δεν σχετίζονται με την εργασία αυτή». Στην ψυχολογία, οι εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου είναι εκείνες που είναι υπεύθυνες για υψηλότερης τάξης γνωστικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένης της εστιασμένης προσοχής και της λήψης των αποφάσεων...

Οι υψηλές απαιτήσεις για κατευθυνόμενη προσοχή οδηγούν τελικά σε κατευθυνόμενη κόπωση της προσοχής (directed attentional fatigue- DAF). Αυτό σημαίνει ότι έχουμε πρόβλημα συγκέντρωσης και προσοχής. Το DAF είναι επίσης σημαντικό επειδή συνδέεται με φτωχότερη δυνατότητα λήψης αποφάσεων και μειωμένο αυτοέλεγχο. Αυτό μας κάνει πιο δύσκολο να αντισταθούμε σε πειρασμούς που δεν είναι καλοί για την υγεία μας. Το DAF μπορεί να μειώσει την απόδοσή μας στη δουλειά, στο σχολείο και στο σπίτι και ακόμη και να επηρεάσει τις σχέσεις μας εάν μειώνει την ικανότητά μας να εστιάζουμε και να ακούμε τους άλλους. Άρα εύκολα κατανοούμε το πόσο επηρεάζει πολυεπίπεδα την ζωή μας και την ποιότητα της.

Μια εμπειρία στην φύση, μπορεί να έχει σημαντικά επανορθωτικά αποτελέσματα στην αποκατάσταση της εστίασης και προσοχής μας. Και για να το πετύχουμε ακόμη πιο αποτελεσματικά μπορούμε:

  • Να μην χρησιμοποιήσουμε το smartphoneμας όσο είμαστε στην φύση
  • Να μην κάνουμε συζητήσεις εκεί, αλλά να αφουγκραστούμε το περιβάλλον
  • Να εντοπίσουμε μέρη με όμορφα φυσικά τοπία ώστε να μεταφερθούμε νοητικώς μακριά από την καθημερινότητα

Άλλωστε η επαφή με την φύση βελτιώνει σημαντικά την Ψυχική μας Υγεία και την συντηρεί σε υψηλά λειτουργικά επίπεδα.

Πηγές:

https://www.hse.ru/data/2019/03/04/1196348207/%5BRachel_Kaplan,_Stephen_Kaplan%5D_The_Experience_of_(b-ok.xyz).pdf

Mersinias Thomas, TEDx speaker,

Clinical Psychologist, Mental Health Counselor

©www.mersinias.gr