Η πυραμίδα των αναγκών κατά Maslow

Ο Maslow ήταν Αμερικανός ψυχολόγος ο οποίος έμεινε γνωστός για τη θεωρία ιεράρχησης των αναγκών που υποστηρίζει ότι υπάρχουν πέντε επίπεδα αναγκών, από τα οποία εξαρτάται όλη σχεδόν η συμπεριφορά μας. Αυτά τα ταξινόμησε ιεραρχικά, από τα πιο βασικά και πρωτόγονα (σε σχέση με τη συμπεριφορά που προκαλούν), μέχρι τα πιο πολιτισμένα και ώριμα. Σύμφωνα με την οποία οι ανάγκες των ανθρώπων είναι ιεραρχημένες από τις ανάγκες για επιβίωση, ανάγκες ασφαλείας, ανάγκες κοινωνικής αποδοχής, ανάγκες αυτοεκτίμησης, και κορυφώνονται με τις ανάγκες για αυτολοκλήρωση. Η θεωρία του Maslow , γνωστή και ως Πυραμίδα αναγκών, έχει επηρεάσει σημαντικά τον κόσμο των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τον Maslow, μόνον οι ανάγκες που δεν έχουν ικανοποιηθεί είναι παράγοντες υποκίνησης. Αυτό σημαίνει ότι μόνον αν πεινάμε θα αγοράσουμε, θα καλλιεργήσουμε ή (ανάλογα με την ένταση ή τη διάρκεια της πείνας) μπορεί ακόμα και να κλέψουμε τροφή για να ικανοποιήσουμε την πρωταρχική μας βιολογική ανάγκη της επιβίωσης. Επίσης, μόνο αν έχετε έντονο πάθος για επιτυχία, θα μελετήσετε και θα μάθετε όσο περισσότερα μπορείτε για να ικανοποιήσετε αυτήν την φιλοδοξία. Σύμφωνα με τον Maslow, υπάρχει μια φυσική σειρά με την οποία οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται καθεμιά από αυτές τις ανάγκες και, επομένως υποκινούνται από αυτές σε αύξουσα σειρά. Η άνοδος στην ιεραρχία αναγκών του Maslow είναι κάτι αντίστοιχο με την ανάβαση μιας κλίμακας, σκαλί-σκαλί. Αντιλαμβανόμαστε το επόμενο σκαλοπάτι μόνο αφού κατορθώσουμε να ανεβούμε το προηγούμενο. Ο Maslow δεν εννοούσε ότι οποιαδήποτε ανάγκη μπορεί να ικανοποιηθεί εντελώς. Αντίθετα, πίστευε ότι μια ανάγκη θα πρέπει να ικανοποιηθεί σε έναν ελάχιστο βαθμό πριν ασχοληθεί το άτομο με το ανώτερο επίπεδο αναγκών. Μόλις το άτομο φτάνει σε αυτό το σημείο, αρχίζει και αισθάνεται την ένταση που προέρχεται από το επόμενο επίπεδο της ιεραρχίας των αναγκών, οπότε αρχίζει να πειραματίζεται με νέους τύπους συμπεριφοράς προκειμένου να ικανοποιήσει την νέα του ανάγκη.

Πιο αναλυτικά, η πυραμίδα του Maslow:

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ-ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Περιλαμβάνει τις ανάγκες για τροφή, νερό, στέγη (προστασία), ύπνο. Ο Maslow θεωρεί ότι κάθε άνθρωπος αναζητά εργασία με κύριο ενδόμυχο σκοπό να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Μόνο όταν αυτές καλυφθούν , σταματούν να αποτελούν υποκίνηση για αυτόν.

ΑΝΑΓΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Αφορά την ανάγκη να προστατέψει ο άνθρωπος όσα έχει κατακτήσει στο προηγούμενο στάδιο. Δηλαδή στο στάδιο αυτό ένας εργαζόμενος υποκινείται από την ανάγκη μονιμότητας και προστασίας του ιδίου και των δικών του.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ. Αφού ό άνθρωπος εξασφαλίσει τα βασικά, και νιώσει σιγουριά για την διατήρηση και ασφάλεια τους, τότε αρχίζει η ανάγκη της κοινωνικής ένταξης που αποτελεί ένα υψηλότερο πεδίο αναγκών. Εδώ ο εργαζόμενος έχει ανάγκη να ανήκει σε ομάδα, σύλλογο, και να μετέχει ενεργά σε αυτόν.

ΑΝΑΓΚΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ. Σε αυτό το επίπεδο ο άνθρωπος εκδηλώνει την ανάγκη να αναγνωριστεί και να αγαπηθεί. Αυτό του δίνει αυτοπεποίθηση κι εμπιστοσύνη στον εαυτό του. Σε έναν εργαζόμενο αυτό έχει πρακτικό αντίκτυπο σε εφαρμογή εκδηλώσεων βράβευσης , επαίνων κλπ

ΑΝΑΓΚΕΣ ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗΣ. Πρόκειται για την ανάγκη που βρίσκεται στο ανώτατο επίπεδο ιεράρχησης στην πυραμίδα του Maslow. Με την εκπλήρωση κι αυτής του της ανάγκης ο άνθρωπος ολοκληρώνεται πλήρως, μεγιστοποιεί τις δυνατότητες του και νιώθει ότι είναι σε θέση να ικανοποιήσει τις περισσότερες επιθυμίες του.

Στο επιχειρησιακό κομμάτι , εδώ υπάρχει η ανάπτυξη πρωτοβουλιών, δημιουργικότητας, έμπνευσης αλλά και απαιτήσεων.

Η Έννοια της Πυραμίδας του Maslow έχει διπλό νόημα. Από την μια καταστά σαφές ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων έχει ανάγκη μόνο τα δύο πρώτα επίπεδα (βιολογικές + ασφάλειας). Τα ανώτερα μέρη της πυραμίδας εκφράζονται σαν ανάγκες σε πολύ μικρότερο αριθμό ατόμων, συνήθως υψηλών στελεχών και πνευματικών ανθρώπων.

Άρα το ένα σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι όσο πλησιάζουμε προς την κορυφή της πυραμίδας, τόσο λιγότερους ανθρώπους θα συναντάμε.

Το άλλο, αλλά ίσως και το σημαντικότερο συμπέρασμα όμως, είναι ότι η υπάρχει διαδοχή της ικανοποίησης. Μόνο όταν ικανοποιηθεί μια ανάγκη, οι άνθρωποι είμαστε ικανοί να περάσουμε στην επόμενη.

Πηγές:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3161123/

Mersinias Thomas, TEDx speaker,

Clinical Psychologist, Mental Health Counselor

©www.mersinias.gr

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 29 Ιουνίου 2022 05:18