Νευρική Ανορεξία

Κατηγορία ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΥΓΕΙΑΣ

Η νευρική ανορεξία είναι μια από τις σοβαρότερες διατροφικές διαταραχές της εποχής μας, η οποία τείνει να παρουσιάζεται όλο και πιο συχνά. Πολύς κόσμος παρασυρόμενος από τον παραπλανητικό όρο ¨ανορεξία¨ θεωρούν ότι τα άτομα που πάσχουν από αυτή την ασθένεια δεν παρουσιάζουν συμπτώματα πείνας. Κάτι τέτοιο όμως δεν ισχύει! Ο όρος νευρική ανορεξία αναφέρεται σε μια ψυχογενή κατάσταση και βασικό χαρακτηριστικό της είναι η αυτοεπιβαλλόμενη ασιτία. Τα συμπτώματα της ανορεξίας συμπεριλαμβάνουν...

 

 

 

  • Σημαντική απώλεια βάρους, δηλαδή πάνω από 15% του αρχικού και φυσιολογικού βάρους για την ηλικία και το ύψος του ατόμου

  • Άρνηση αισθήματος πείνας και κατανάλωσης τροφής

  • Απουσία τριών τουλάχιστον έμμηνων ρύσεων

  • Εσφαλμένη και διαστρεβλωμένη αντίληψη εικόνας σώματος

  • Μη φυσιολογική ανάπτυξη σώματος (ισχνότητα)

  • Μειωμένη σεξουαλική επιθυμία

  • Χρήση καθαρτικών, διουρητικών ή κλυσμάτων

  • Υπερβολική εκγύμναση σε βαθμό καταπόνησης

  • Αυτο-πρόκληση εμετού

  • Έντονος φόβος του ατόμου να πάρει βάρος

Τα άτομα που πάσχουν από νευρική ανορεξία παρουσιάζουν αλλαγές στη συμπεριφορά και τη διάθεση τους. Υπολογίζουν και αποστηθίζουν τις θερμίδες κάθε τροφής, αποφεύγουν να φοράνε πολλά ρούχα, αρνούνται να καθήσουν θεωρώντας ότι όρθιοι καίνε πιο πολλές θερμίδες, τους αρέσει να φοράνε ζώνη στη μέση για να ελέγχουν το πόσο αδύνατοι είναι κ.α. Επιπλέον, συχνά παρουσιάζουν κατάθλιψη, απόσυρση, διαταραχές ύπνου, δυσανεξία στο κρύο, αδυναμία, κούραση και μειωμένη συγκέντρωση.

Η ανορεξία παρουσιάζεται πιο συχνά στις γυναίκες και ιδιαιτέρως σε κορίτσια ηλικίας 14-25 ετών. Σύμφωνα με έρευνες 1 στις 20 γυναίκες παρουσιάζουν κάποια μορφή διατροφικής διαταραχής στη ζωή τους. Η ανορεξία παρουσιάζεται όμως και στους άνδρες σε μικρότερη συχνότητα (1 άντρας στις 10 γυναίκες), καθώς και σε παιδιά ηλικίας μικρότερης των 13 ετών.

Τι προκαλεί όμως την ανορεξία;

Οι αιτίες της ασθένειας φαίνεται να είναι πολυπαραγοντικές. Έρευνες έχουν συσχετίσει τη νευρική ανορεξία με κάποιο είδος σεξουαλικής κακοποίησης καθώς και κακής σχέσης με τη μητέρα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως όποιος πάσχει από ανορεξία έχει κακοποιηθεί σεξουαλικά. Σε γενικές γραμμές όμως η ανορεξία υποδηλώνει διαταραγμένες ενδοοικογενειακές σχέσεις. Το άτομο δεν έχει μάθει να εκφράζει τα συναισθήματα του και νιώθει πως δεν έχει το έλεγχο στην ζωή του. Αυτό μπορεί να προέρχεται από υπερπροστατευτικούς γονείς και οικογενειακές σχέσεις που δεν επιτρέπουν στο παιδί να αναπτύξει την δική του ταυτότητα (σύγχυση ταυτότητας). Επιπλέον, πολλά παιδιά παρουσιάζουν συμπτώματα ανορεξίας σαν μέσο ¨αυτοθυσίας¨ με σκοπό να τραβήξουν την προσοχή των γονέων. Στην περίοδο της εφηβείας τα νεαρά άτομα παρουσιάζουν ανορεξία ως μέσο αντίδρασης προς τους αυταρχικούς γονείς. Επίσης, η άρνηση τροφής στην εφηβεία έχει να κάνει και με την άρνηση της ολοκλήρωσης του ατόμου, της σωματικής ανάπτυξης και θηλυκής εικόνας των κοριτσιών.

Τα άτομα που παρουσιάζουν νευρική ανορεξία έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, διατηρούν τελειοθηρικό τρόπο σκέψης και κάνουν σκληρή αυτοκριτική. Συνήθως δεν ένιωθαν ασφαλή κατά την διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας και πολλές φορές ένιωθαν παραμελημένα.

Εκτός όμως από τις ενδοοικογενειακές σχέσεις, καθοριστικό ρόλο παίζουν και τα πρότυπα της κοινωνίας που προβάλλονται μέσω των ΜΜΕ. Ενώ παλαιότερα οι ευτραφής γυναίκες παρουσιάζονταν ως πιο θελκτικές, υγιείς, επιτυχημένες και γόνιμες, τις τελευταίες δεκαετίες το ιδανικό πρότυπο παρουσιάζεται αρκετά αδύνατο έως ισχνό. Τα πρότυπα αυτά γίνονται στόχος μίμησης κυρίως από νεαρά κορίτσια της εφηβείας.

Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει την εκδήλωση της νευρικής ανορεξίας είναι η γενετική προδιάθεση του ατόμου και η δυσλειτουργία στον υποθάλαμο του εγκεφάλου, που το κάνει πιο επιρρεπές στην ασθένεια. Όποιες και να είναι όμως οι αιτίες, το σίγουρο είναι ότι η νευρική ανορεξία είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί αφού το ίδιο το άτομο αργεί να αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης του και να ζητήσει βοήθεια. Η ανορεξία παρουσιάζει υψηλά ποσοστά θνησιμότητας και η αντιμετώπιση της θα πρέπει να είναι άμεση. Μέσω της ψυχοθεραπείας το άτομο μπορεί με τη βοήθεια του ψυχολόγου να αποκτήσει επίγνωση της κατάστασης του, να επιλύσει και να τροποποιήσει δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης που προέρχονται από προβληματικές οικογενειακές σχέσεις, να ανεβάσει την αυτοεκτίμηση του και να βελτιωθεί η σχέση του με το φαγητό.

 

 

Κατσαούνη Μαρία, BSc (Hons) – MSc Ψυχολόγος Υγείας

 

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 12 Φεβρουαρίου 2019 08:27