Χαρακτηριστικά της Ενδοοικογενειακής Βίας

 

Στην ενδοοικογενειακή βία τα κύρια πρόσωπα είναι δύο, ο θύτης και το θύμα (ή τα θύματα, αφού πολλές φορές η βία του θύτη δεν περιορίζεται στο κύριο πρόσωπο που θυματοποιείται αλλά περνά και στα συνοδευόμενα μέλη συνήθως παιδιά).Για να αντιληφθούμε το «σύστημα» που συντηρεί την ενδοοικογενειακή βία, θα πρέπει να δούμε τα χαρακτηριστικά των κύριων προσώπων αυτών ξεχωριστά.

Καταρχήν ο Θύτης: Παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εικόνα κοινωνικά, με αυτήν που εκφράζει στις ιδιωτικές του στιγμές. Η υιοθέτηση της βίαιας συμπεριφοράς συνήθως ξεκινά με ένα ξέσπασμα που δεν θυμίζει σε τίποτα τον εως τότε παρουσιαζόμενο εαυτό του κι αυτό είναι κάτι που σοκάρει σε τέτοιο βαθμό το θύμα που να το καταστά αδύνατο να αντιδράσει λογικά και συνήθως το ρίχνει άμεσα στις αμφιβολίες (μήπως έκανα κάτι όντως λάθος εγώ; Μήπως τον πρόσβαλα;) , και στην βεβαιότητα ότι αυτό που έγινε αποτελεί μεμονωμένο γεγονός. Αυτό πολλές φορές αποβαίνει μοιραίο καθώς κάθε τέτοια βία παρουσιάζει κλιμακούμενη επιδείνωση...

Ο Θύτης συνήθως είναι άτομο με χαμηλή αυτοπεποίθηση που μέσω της χειριστικής του συμπεριφοράς σε άτομα με ακόμα χαμηλότερη του ιδίου αυτοεκτίμηση, νομίζει και νοιώθει ότι κατέχει τον έλεγχο της ζωής του. Πρόκειται συνήθως για άτομο αμφιθυμικό με συχνό ιστορικό κάποιας κατάθλιψης,  αγχώδης αναπτυξιακά, με φοβία απέναντι στην οποιαδήποτε συναισθηματική σύνδεση, με πολλές ματαιώσεις σε πρότερη ηλικία και συχνά προερχόμενο από ένα περιβάλλον στο οποίο ήταν το ίδιο θύμα ή παρατηρητής βίας. Επίσης έχει παρατηρηθεί κάποια σύνδεση του προφίλ του Θύτη με αναχρονιστικά στερεότυπα περι των δύο φύλων , προερχόμενα από περιβάλλον περιορισμένης παιδείας.

Από την άλλη μεριά το θύμα: Πέραν την εξαιρετικά χαμηλής αυτοεκτίμησης, παρουσιάζει και έντονο αίσθημα κατωτερότητας και ανικανότητας. Δείχνει να έχει μια επίσης αναχρονιστική ματιά στους ρόλους  μέσα στον γάμο- σχέση, νοιώθει ενοχικά απέναντι σε ότι ζει και αυτό του γεννά την βεβαιότητα ότι αν ήταν καλύτερο άτομο καμία βία δεν θα ασκούσε ο θύτης. Επίσης συχνά χρησιμοποιεί το σεξ ως μέσο εξομάλυνσης της υπάρχουσας άσχημης κατάστασης , πράγμα που οδηγεί την όλη σχέση σε έναν φαύλο κύκλο βίας-σεξ-ουδετερότητας που και τα τρία αυτά παρερμηνεύονται σε «με τιμωρεί να γίνω καλύτερο άτομο- κάνουμε σεξ άρα με αγαπάει – δεν συμβαίνει τίποτα άσχημο άρα είμαστε καλά». Φυσικά το θύμα αναπτύσσει συνήθως κατάθλιψη σε βαθμό απομόνωσης αφού με τον καιρό η ντροπή του ολοένα και μεγαλώνει.

Το χειρότερο όλων με την ενδοοικογενειακή βία είναι ότι συνήθως δεν γίνεται γνωστή στους έξω (ακόμα και στους συγγενείς), ή γίνεται γνωστή πάρα πολύ αργά. Κι όταν λέμε αργά δεν εννοούμε απλά όταν συμβεί κάποιος πολύ σοβαρός τραυματισμός του θύματος ή κινδυνέψει η ζωή του (που είναι παραπάνω από συχνό), αλλά κι όταν οι δεσμοί θύτη και θύματος είναι πλέον τόσο ισχυροί που να παρατηρούμε το φαινόμενο το ίδιο το θύμα να «προστατεύει» τον θύτη ακόμα και νομικά.

Μερσινιάς Θωμάς, Κλινικός Ψυχολόγος MSc 

©mersinias.gr