Η παιδική κακοποίηση είναι μια έννοια με την οποία λίγο πολύ όλοι μας είμαστε εξοικειωμένοι και γνωρίζουμε κάποια πράγματα. Το φαινόμενο αυτό αφορά κακοποίηση προς το παιδί, ψυχολογική, συναισθηματική, σεξουαλική ή ακόμα και παραμέληση, εκμετάλλευση και έκθεση σε κίνδυνο. Οι επιστήμονες, ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι έχουν ασχοληθεί εκτεταμένα με αυτό το φαινόμενο, τις συνέπειες και την αντιμετώπιση του, και έχουν δημιουργηθεί πολύ κρατικοί μηχανισμοί, ιδιωτικοί φορείς και οργανισμοί πρόνοιας οι οποίοι σκοπό έχουν την αντιμετώπιση αλλά και αποτροπή-αποφυγή αυτού του φαινομένου.

Τι είναι όμως η γονεϊκή κακοποίηση; Με τον όρο γονεϊκή κακοποίηση εννοούμε οποιαδήποτε βίαιη και επιθετική συμπεριφορά ή ενέργεια που δημιουργεί βλάβη, τραύμα, πόνο, φόβο, απειλή, αίσθημα δυσαρέσκειας, δυσφορίας, αποστροφής ή ενοχής και έχει αρνητική επίδραση στο άτομο που τη δέχεται. Η συμπεριφορά αυτή προέρχεται από το παιδί-ανήλικό ή έφηβο- και αποδοχέας είναι ο γονέας. Σκοπός του παιδιού είναι να κερδίσει τον έλεγχο στην μεταξύ τους σχέση. Η μορφή κακοποίησης μπορεί να είναι σωματική, ψυχολογική ή/ και οικονομική! Συνήθως εκδηλώνεται με επιθετική συμπεριφορά, φωνές, βρισιές και προσβλητικά λόγια προς τον γονέα, απειλές, εκφοβισμό, τραυματισμό ή ακόμα και βανδαλισμό του σπιτιού (σπάσιμο πόρτας, πέταγμα αντικειμένων στο χώρο ή προς τον γονέα κ.α.)Τέτοια συμπεριφορά έχει σαν αποτέλεσμα εκδήλωση άγχους, φόβο, αίσθημα αβοήθητου και απομόνωση του γονέα. Επιπλέον, φθείρει τόσο την σωματική όσο και την πνευματική υγεία του θύματος.

Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα...

 

Πρόκειται ουσιαστικά για μια ψυχολογική ασθένεια σχετικά πρόσφατη που σχετίζεται με την ραγδαία άυξηση των διαζυγίων στον Δυτικό κόσμο μετά την δεκαετία του ’70.

Θα πρέπει να διαχωριστεί από την απλή και πρόσκαιρη αποξένωση του παιδιού από τον έναν γονέα για λόγους πρόσκαιρου θυμού. Το σύνδρομο της Γονεικής Αποξένωσης είναι η άμεσα εκφραζόμενη...

Η υιοθεσία έχει χαρακτηριστεί ως μια ενάρετη πράξη, στην οποία οδηγείτε ένα ζευγάρι όταν για κάποιο λόγο δεν μπορεί να τεκνοποιήσει και να φέρει στον κόσμο ένα δικό του παιδί. Η διαδικασία της υιοθεσίας είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα και ψυχοφθόρα για το ζευγάρι. Νομικά η υιοθεσία αποτελεί πράξη κατά την οποία το υιοθετημένο παιδί απολαμβάνει όλα τα προνόμια και τα δικαιώματα ενός φυσικού παιδιού και η οικογένεια έχει τις ίδιες υποχρεώσεις απέναντι σε αυτό σαν να ήταν φυσικό παιδί της.

Κατά την διαδικασία της υιοθεσίας το ζευγάρι καταθέτει αίτηση σχετικά με την ηλικία των γονέων, τα περιουσιακά τους στοιχεία, το επάγγελμα τους, την οικονομική τους κατάσταση και τους λόγους για τους οποίους θέλουν να προβούν σε υιοθεσία. Τα στοιχεία αυτά περνούν από επιτροπή και εάν και εφόσον πληρούν τα κριτήρια και τις απαραίτητες  προδιαγραφές  τότε εγκρίνεται η πράξη της υιοθεσίας.  Από τη στιγμή που το παιδί ενταχθεί στην οικογένεια αντιμετωπίζεται σαν βιολογικό παιδί  της οικογένειας , ενώ οι βιολογικοί του γονείς δεν έχουν κανένα νομικό δικαίωμα να ζητήσουν το παιδί πίσω.

Τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την υιοθεσία είναι αρκετά και αφορούν τόσο τους θετούς γονείς όσο και το υιοθετημένο παιδί...

Η θέση των παιδιών και η σειρά κατά την οποία γεννήθηκαν φαίνεται να είναι σημαντική στη διαμόρφωση κάποιων στοιχείων  του χαρακτήρα τους. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι όλα τα πρωτότοκα παιδιά όλων των οικογενειών έχουν ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά. Σε γενικές γραμμές πάντως ισχύουν τα ακόλουθα  χαρακτηριστικά:...

Έρευνα που διεξήχθη σε πανεπιστήμιο της Μεγάλης Βρετανίας έδειξε ότι η έλλειψη ύπνου σε μαθητές επηρεάζει την ικανότητα τους στην μάθηση, καθώς και την μνήμη τους. Συγκεκριμένα, ζητήθηκε από τους μαθητές να αποστηθίσουν νέες πληροφορίες που αφορούσαν τοπία, ανθρώπους και αντικείμενα. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε δυο ομάδες. Η μία ομάδα κοιμήθηκε κανονικά το προηγούμενο βράδυ της έρευνας, ενώ η άλλη ομάδα όχι. Όταν μετά από δυο βράδια κανονικού ύπνου τους ζητήθηκε να κάνουν ανάκληση των πληροφοριών στις οποίες εκτέθηκαν νωρίτερα, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα που δεν έλαβαν ικανοποιητικές ώρες ύπνου, αναγνώρισαν 19% λιγότερες εικόνες και πληροφορίες από τους μαθητές που κοιμήθηκαν όλο το βράδυ.

Επιπλέον, μελέτες έδειξαν ότι ακόμα και ο 10λεπτος υπνάκος μειώνει το άγχος και αυξάνει τα επίπεδα συγκέντρωσης. Προσφάτως, ερευνήθηκε ακόμα και η τεχνική του σύντομου ύπνου. Οι μελετητές σύγκριναν άτομα που κοιμούνται ξαπλωμένα και άτομα που κοιμούνται γέρνοντας μπροστά το κεφάλι όπως δηλαδή οι μαθητές επάνω στα θρανία τους!!! Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και στις δυο περιπτώσεις ο δεκάλεπτος ύπνος βελτίωσε τη συγκέντρωση και τις ακουστικές ικανότητες των μαθητών, ενώ στην πρώτη περίπτωση το εγκεφαλογράφημα έδειξε ότι υπήρξε και αυξημένη καταγραφή των εγκεφαλικών κυμάτων Ρ300, το οποίο δηλώνει αυξημένη νοητική και πνευματική εγρήγορση.

Κατσαούνη Μαρία, BSc (Hons) – MSc Ψυχολόγος Υγείας

 

«Αν έχεις αδερφή είσαι πιο ευτυχισμένος άνθρωπος». Αυτός είναι ο τίτλος ενός πρόσφατου άρθρου που πραγματευόταν μια μελέτη η οποία έδειξε ότι: οι έφηβοι που έχουν αδερφή έχουν λιγότερες αναφορές σε άσχημες συναισθηματικές καταστάσεις πχ « είμαι λυπημένος, αισθάνομαι άσχημα κλπ».

Η συνήθης εξήγηση για αυτό , που ως τώρα ήταν ότι τα κορίτσια εμπλέκονται σε συναισθηματικές συζητήσεις περισσότερο από ότι τα αγόρια, μοιάζει να είναι ανεπαρκής. Κι αυτό γιατί η συζήτηση προβλημάτων δεν γίνεται παντα για παρηγοριά.

Η μελέτη αυτή έδειξε έναν πιο πολύπλοκο παράγοντα. Έδειξε ότι το να έισαι πιο χαρούμενος όταν συζητάς με την αδελφή σου – αναφερεται είτε είσαι άντρας είτε γυναίκα- δεν έχει να κάνει με το είδος της σύζήτησης αλλά με την ίδια την συζήτηση. Οι συζητήσεις δημιουργούν και ενισχύουν τις σχέσεις με τα αδέρφια κι απλά όταν γίνεται με την αδερφή μας έχουμε λιγότερες άμυνες στο να φανούμε ευάλωτοι - αδύναμοι εξωτερικεύοντας συναισθήματα, σκέψεις και αγωνίες μας.

Κατσαούνη Μαρία, BSc (Hons) – MSc Ψυχολόγος Υγείας

Το TAE KWON DO είναι μια Κορεάτικη πολεμική τέχνη αυτοάμυνας της οποίας οι τεχνικές εφαρμόζονται με τα πόδια (Tae), με τα χέρια (Kwon) και με την πνευματική, την ηθική και ψυχική δύναμη του ανθρώπου (Do). Στο Tae-Κwon-Do δεν προπονεί και βελτιώνει κανείς μόνο τη γενική φυσική του κατάσταση, όπως το μυοσκελετικό και καρδιοαναπνευστικό του σύστημα, αλλά και την ψυχική και πνευματική του υγεία. Γενικότερα, η συγκεκριμένη πολεμική τέχνη βοηθάει το πνεύμα, εμπνέει σεβασμό, ευγένεια, μετριοφροσύνη και αυτοκυριαρχία, προάγει τον συγχρονισμό, την συγκέντρωση και την αντίδραση, όπως επίσης την υπομονή και την επιμονή, στοιχεία τα οποία είναι πολύ σημαντικά για την ψυχική υγεία και την υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου.

Όσον αφορά την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου, το Tae Kwon Do...

Στις μέρες μας όλο και πιο συχνά βλέπουμε ζευγάρια να χωρίζουν και να οδηγούνται στο διαζύγιο. Στην Ελλάδα κάθε χρόνο βγαίνουν τουλάχιστον οχτώ χιλιάδες διαζύγια. Τέτοιες καταστάσεις είναι δύσκολες, επώδυνες και συνήθως κανένας από τους διαζευγμένους δεν μένει ικανοποιημένος. Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο εκατοντάδες παιδιά βιώνουν την διάλυση της οικογένειας τους με όλες τις συνέπειες αυτής. Ποιες είναι όμως οι συνέπειες ενός διαζυγίου στο παιδί;

Το πόσο θα επηρεαστεί ένα παιδί και τι αντίκτυπο θα έχει το διαζύγιο στην μετέπειτα ζωή του έχει να κάνει τόσο με το ίδιο το παιδί και το χαρακτήρα του, όσο και με την μεταχείριση που θα δεχτεί από τους γονείς. Σε κάθε περίπτωση πάντως οι γονείς είναι αυτοί που οφείλουν να προστατέψουν το παιδί από τις συγκρούσεις και τις βίαιες καταστάσεις που πιθανώς θα δημιουργηθούν στο σπίτι. Σε περίπτωση διαζυγίου η οικογένεια βρίσκεται σε κατάσταση έντασης και πίεσης για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πιθανότατα η λέξει διαζύγιο ακούγεται στο σπίτι μήνες νωρίτερα σε καταστάσεις θυμού και καυγάδων. Έτσι το παιδί έχει συνδέσει την έννοια διαζύγιο με κάτι αρνητικό, με συναισθήματα ανασφάλειας και φόβου. Όσο περισσότερη εχθρότητα και πικρία υπάρχει, τόσο πιο δύσκολο είναι για το παιδί να προσαρμοστεί.

Ένα διαζύγιο σημαίνει πως δεν θα είναι εξίσου διαθέσιμοι και οι δυο γονείς στο παιδί. Όταν τελικά ο ένας γονέας φύγει από το σπίτι, το παιδί φοβάται ότι θα το εγκαταλείψει και ο άλλος. Αυτό δημιουργεί συναισθήματα λύπης, θυμού και σύγχυσης. Επιπλέον, αισθάνεται ενοχές πιστεύοντας πως αυτό είναι η αιτία που χώρισαν οι γονείς του. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να είναι ιδιαίτερα υπάκουο και ¨καλό παιδί¨ ώστε να μην το εγκαταλείψει ο άλλος γονέας. Το παιδί μέσα στη δίνη των συναισθημάτων του κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες να αποκαταστήσει τη σχέση των γονέων του και να τους ξαναφέρει κοντά. Πολλές φορές μάλιστα το παιδί φαντασιώνεται τη συμφιλίωση ή άλλες καταστάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη συμφιλίωση. Στην δυσκολία του να προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση, το παιδί μπορεί να παρουσιάσει περίεργες συμπεριφορές όπως να κυκλοφορεί μέσα στο σπίτι με τη φωτογραφία ή κάποιο προσωπικό αντικείμενο του γονέα που έφυγε από το σπίτι, να κρατάει στο δωμάτιο του φωτογραφίες και αντικείμενα από το γάμο των γονιών του ή να κοιμάται στο κρεβάτι των γονιών από τη μεριά του γονέα που έφυγε. Επιπλέον, παρουσιάζει δύσκολη συμπεριφορά, διάσπαση προσοχής, μειωμένη σχολική απόδοση, συμπτώματα κατάθλιψης, διαταραχές στον ύπνο και την όρεξη, ενούρηση, απομόνωση, συναισθηματική αποστασιοποίηση, επιθετική συμπεριφορά, διαταραχή αυτοπεποίθησης κ.α.

Ποιος όμως είναι ο καλύτερος τρόπος να χειριστούν οι γονείς αυτή τη μετάβαση;

Κατ’αρχήν οι γονείς θα πρέπει να είναι σίγουροι για την απόφαση τους ώστε να μην δημιουργούν στο παιδί ψεύτικες ελπίδες και λανθασμένες εντυπώσεις...

Στα παιδιά με κινητικά προβλήματα κάθε μέρα αρχίζει και τελειώνει με θεραπεία, η οποία ενσωματώνεται τόσο στη ζωή του παιδιού όσο και στη ζωή των γονέων και ολόκληρης της οικογένειας με αποτέλεσμα η ζωή του παιδιού γίνεται θεραποκεντρική. Στόχος είναι η βελτίωση της κατάστασης του παιδιού. Σε πολλές περιπτώσεις όμως ξεπερνιέται το μέτρο. Η θεραπεία του παιδιού μετατρέπεται σε θεραπευτική εμμονή και οι στόχοι πολλές φορές δεν είναι πραγματοποιήσιμοι και μακροπρόθεσμοι. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη στέρηση της οικογενειακής ζωής, τόσο από τους γονείς όσο και από τα παιδιά, και το μόνιμο άγχος της πραγμάτωσης των θεραπευτικών στόχων.

Η πιο συνηθισμένη αιτία της υπερβολής των γονέων είναι η πεποίθηση πως αν βιαστούν θα προφτάσουν την κανονική ανάπτυξη και το παιδί τους θα συμβαδίσει με τα άλλα παιδιά. Δυστυχώς, όμως κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό. Το κάθε παιδί έχει συγκεκριμένες δυνατότητες και συγκεκριμένες ικανότητες. Ταυτόχρονα υπάρχουν κάποιες δυσκολίες τις οποίες δεν μπορεί να ξεπεράσει το παιδί όσο πολύ κι αν προσπαθήσει το ίδιο. Η ελπίδα των γονέων πως μπορεί να ανατραπεί η κατάσταση γεμίζει τη ζωή του παιδιού με αμέτρητα «πρέπει» και πιέσεις και μοιάζει όλη η οικογένεια να έχει σταματήσει να ζει μεταθέτοντας τις καθημερινές χαρές της ζωής στο μέλλον, πιστεύοντας πως έτσι θα υπάρχουν καλύτερα αποτελέσματα σε πολύ πιο σύντομο χρονικό διάστημα. Μερίδιο ευθύνης σε αυτή τη κατάσταση έχουν και οι ειδικοί οι οποίοι ασκούν πίεση τόσο στους γονείς όσο και στο παιδί.

Προκειμένου η οικογένεια να ανταποκριθεί στις ανάγκες του παιδιού για θεραπεία, συχνά οργανώνεται άκαμπτα, με πολύ φορτισμένο πρόγραμμα τόσο για το παιδί όσο και για τους γονείς, με αποτέλεσμα το οικογενειακό περιβάλλον να είναι δυσλειτουργικό και συχνά αβάσταχτο ακόμα και για τα άλλα παιδιά της οικογενείας τα οποία νιώθουν παραμελημένα και πως οι δικές τους ανάγκες και τα δικαιώματα τους παραβλέπονται ή θυσιάζονται στο πρόβλημα του άλλου παιδιού. Η θεραπευτική υπερβολή απομονώνει τα παιδιά από φίλους, επισκέπτες και κοινωνικές σχέσεις.

Όσον αφορά το ίδιο το παιδί με την αναπηρία, οι γονείς πολλές φορές ξεχνάνε πως για να αναπτυχθεί ένα παιδί σωστά και αρμονικά χρειάζεται στοργή, κατανόηση, ψυχική ηρεμία και παιχνίδι. Για τους γονείς το βασικότερο πρόβλημα του παιδιού είναι η κινητική δραστηριότητα, η δυσκολία να φάει, να ντυθεί, να περπατήσει ή να πάει στην τουαλέτα. Έτσι λοιπόν ρίχνουν όλη τη βαρύτητα εκεί και πιέζουν το παιδί να εξασκηθεί σε αυτού του είδους τις δραστηριότητες. Η υπερβολική πίεση των γονέων για τη σωστή στάση του σώματος και κινήσεις μπορεί να μετατρέψει την θεραπευτική αγωγή σε καταναγκασμό και υπερβολικές αξιώσεις, να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική υγεία του παιδιού και να δημιουργήσει επιπρόσθετα προβλήματα. Για παράδειγμα, ένα παιδί με ημιπληγία το οποίο πιέζεται να βελτιώσει τις κινήσεις του, όχι μόνο δεν θα ξεπεράσει τη σωματική του δυσκολία αλλά θα αποκτήσει επιπλέον δυσκολίες σε άλλους τομείς όπως συμπεριφορά ή ομιλία...

 

Τον κίνδυνο εκδήλωσης ψυχολογικών προβλημάτων αντιμετωπίζουν, σύμφωνα με πρόσφατη σχετική έρευνα, όσα παιδιά παρακολουθούν για περισσότερες από δύο ώρες την ημέρα τηλεόραση ή όταν παίζουν παιχνίδια στον υπολογιστή.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ στη Βρετανία, περισσότερες από δύο ώρες τηλεόραση κάθε μέρα αυξάνουν κατά 60% τις πιθανότητες για εμφάνιση συναισθηματικών, κοινωνικών και νοητικών προβλημάτων στα παιδιά οδηγώντας τα σε «κοινωνική δυσλειτουργία».

Αντίστοιχα, η παραμονή άνω των δύο ωρών μπροστά από την οθόνη του υπολογιστή για ηλεκτρονικά παιγνίδια αυξάνει περίπου κατά 59% τις πιθανότητες εμφάνισης τον ίδιων προβλημάτων στα παιδιά.

 

©www.mersinias.gr