Στην Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία , ο βασικός μας άξονας είναι η αλλαγή των γνωστικών στρεβλώσεων του θεραπευόμενου. Γνωστικές στρεβλώσεις είναι σφάλματα στην σκέψη που καταστούν την ανταποκρινόμενη σε αυτήν την σκέψη συμπεριφορά, δυσλειτουργική για το άτομο. Αυτές οι σκέψεις αν και εύκολα ορίζονται απο το άτομο, δύσκολα τροποποιούνται χωρίς την βοήθεια ειδικού. Μια από τις βασικές γνωστικές στρεβλώσεις είναι η εξατομίκευση. Όταν έχω αυτήν την γνωστική στρέβλωση, θεωρώ εσφαλμένα τον εαυτό μου επίκεντρο των πραγμάτων που συμβαίνουν , συνήθως αρνητικών, με αποτέλεσμα να αισθάνομαι και υπεύθυνος ακόμα και για πράγματα που είναι τελείως έξω από μένα.

Η εξατομίκευση έχει δύο κύριες μορφές...

Η Κατάθλιψη στο μυαλό των περισσότερων, είναι μια κατάσταση ησυχίας, στεναχώριας και μοναξιάς που κάποιοι «άτυχοι» άνθρωποι θα κληθούν νααντιμετωπίσουν στην ζωή τους. Η Κατάθλιψη δεν είναι όμως μια ήσυχη κι αβλαβής κατάσταση. Είναι μια ιδιαιτέρως ανήσυχη κι επιβλαβής κατάσταση για τον πολιτισμό μας σήμερα, κι απασχολεί πολλούς περισσότερους ανθρώπους από όσους ίσως πιστεύουμε: πάνω από 30 εκατομμύρια Αμερικανοί, και κοντά στα 25 εκατομμύρια Ευρωπαίοι.

Όταν το άτομο βρίσκεται στην κατάθλιψη δείχνει ανίκανο να έρθει σε, θετική τουλάχιστον, επαφή με τους γύρω του...

Η αντιμετώπιση του άγχους, εξαρτάται από την νοοτροπία που έχουμε απέναντι σε ότι μας συμβαίνει. Υπάρχει η νοοτροπία του στρες, την οποία υιοθετούν πολλοί άνθρωποι στην ζωή τους, και ορίζεται ως την στάση εκείνη που δηλώνει ότι όσο πιο κουραστική γενικά μια κατάσταση, τόσο μεγαλύτερο το άγχος που την συνοδεύει. Λείπουν δηλαδή οι ρεαλιστικές και αναλυτικές παράμετροι του γεγονότος που μπορούν πραγματικά να μας δείξουν ότι ο κόπος που απαιτεί μια κατάσταση από εμάς, δεν συνάδει ανάλογα με το άγχος που θα μας δημιουργήσει. Σε κάποιες δε περιπτώσεις μπορεί να είναι και αντιστρόφως ανάλογη (πχ μια βαριά σωματική άσκηση μπορεί να είναι κι εξαιρετικά αγχολυτική).

Πρόσφατη έρευνα του πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ (Ιουν.2018) προσπάθησε να δημιουργήσει μια μετρήσιμη κλίμακα της νοοτροπίας του άγχους, που τελικά είναι κι αυτή που διαμορφώνει το υποκειμενικό μας άγχος τόσο σε ένταση όσο και σε έκταση απέναντι στο κάθε γεγονός.

Η διάρκεια της Ψυχοθεραπείας για το κυρίαρχο μείζον αίτημα του ασθενή είναι καθορισμένη και συνήθως «προσυμφωνημένη» με τον ίδιο αφού θα πρέπει να ενημερώνεται για αυτήν, από τις πρώτες συνεδρίες. Αναλόγως του μοντέλου της ψυχοθεραπείας που ακολουθείται , ορίζεται και ο χρόνος, στα πλαίσια των τεχνικών που ακολουθούνται. Στην Γνωσιακή για παράδειγμα, ο χρόνος θεραπείας ορίζεται στους 6 μήνες για την θεραπεία μιας συγκεκριμένης ψυχικής ασθένειας. Το πρόβλημα όμως στην ψυχοθεραπεία είναι όταν ο ασθενής έχει παράλληλα αιτήματα που βγάζει στην διάρκεια της θεραπείας ή που ανακύπτουν από μόνα τους, για αυτό ο επαναπροσδιορισμός στόχων είναι επιτακτικός σε τακτά διαστήματα εντός της θεραπείας όταν υπάρχει τέτοια ανάγκη. Για παράδειγμα είχα γυναίκα ασθενή που προς το τέλος της θεραπείας της κι ενώ πήγαινε πολύ καλά και κοντεύαμε στην ολοκλήρωση, βίωσε ξαφνικό θάνατο συγγενικού της προσώπου. Σε μια άλλη περίπτωση , ασθενής μου, άντρας νεαρής ηλικίας , στο μέσο της θεραπείας βίωσε απώλεια της εργασίας του (απόλυση) κι αυτό δημιούργησε νέα αιτήματα στην θεραπεία. Ακόμα όμως και στην περίπτωση που το αίτημα θεραπείας παραμένει σταθερό από την αρχή ως το τέλος, χρειάζεται απόλυτη αφοσίωση του ασθενή στην θεραπεία και τις οδηγίες της, ώστε να υπάρξουν τα σωστά αποτελέσματα στον σωστό χρόνο.

Σχεδόν σε κάθε ψυχοθεραπεία , αργά η γρήγορα έρχονται οι αμφιβολίες του ασθενή για τον ίδιο του τον εαυτό , την ικανότητα του να καλυτερέψει τα πράγματα, κι αν τελικά αξίζει να το προσπαθήσει. Σκέψεις όπως «δεν θα αλλάξω ποτέ», «η ζωή μου είναι ένα χάος» και άλλες παρόμοιες έρχονται στον μυαλό του χωρίς να τις θέλει. Η βάση όλων αυτών των σκέψεων είναι η ανασφάλεια που νοιώθει. Κι εδώ έρχεται ένα μεγάλο κομμάτι της δικής μου δουλειάς, να τον κάνω αρχικά να νοιώσει ασφαλής.

Αρνητικές κι ανασφαλείς σκέψεις δεν κάνουν (μόνο) οι ανασφαλείς άνθρωποι. Κάνουμε όλοι ή σχεδόν όλοι οι άνθρωποι όταν βρεθούμε σε μια μη ασφαλή για εμάς κατάσταση. Εάν επιτρέψουμε σε αυτές να μας κυριεύσουν τότε αυτές θα καθορίσουν τις ενέργειές μας και εμείς σίγουρα θα απομακρυνθούμε από το σημαντικό για εμάς, τον στόχο μας.

O PassiveAggressiveτύπος , είναιο άνθρωποςπου ενεργεί παθητικά αλλά είναι συγκαλυμμένα επιθετικός.Η συμπεριφορά τους, είναι βασισμένη στο να δείχνουν ευχάριστοι λεκτικά, αλλά στην πραγματικότητα θα βάλουν εμπόδιο σε κάθε θέλω σου. Θα αισθανθείς σαν να δέχεσαι κακοποίηση, αλλά δεν θα το συνειδητοποιείς. Ο ασυνείδητος θυμός τους, θα μεταφερθεί κάθε φορά σε σένα, αφού συχνά θα σε κάνουν να αισθάνεσαι υπαίτιος του θυμού που οι ίδιοι σου προκαλούν με την συμπεριφορά τους.

Είναι άτομα με εξαιρετικά χαμηλή αυτοεκτίμηση, εξαιρετικά ντροπαλοί και με υψηλές αναστολές. Κύριος σκοπός τους είναι η αποφυγή οποιουδήποτε ελέγχου τους, και η έκφραση της επιθετικότητάς του πάντα τόσο καλυμμένη, που μέσααπο μια υπερβολική οικειότητα θα γίνουν χειραγωγοί σου χωρίς να το καταλάβεις.

Οι διαταραχές προσωπικότητας είναι επίμονες και διαρκείς. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, η παθητική επιθετικότητα θεωρήθηκε μια διαταραχή προσωπικότητας στο DSM-IV:

Ως αυτή η συμπεριφορά, η οποία αντανακλά εχθρότητα, που το άτομο αισθάνεται και δεν τολμά να εκφράσει ανοιχτά. Συχνά, η συμπεριφορά είναι μια έκφραση της δυσαρέσκειας του ασθενούς, που αδυνατεί να βρει ικανοποίηση σε σχέση με ένα άτομο ή ένα δεσμό από το οποίο εξαρτάται υπερβολικά και δεν έχει ποτέ αποκοπεί.

Το διαγνωστικό αποδίδει τη διαταραχή σε κάποιον με αρνητικές συμπεριφορές και παθητική αντίσταση στις αιτήσεις για οποιαδήποτε επαρκή του απόδοση. Η παθητική επιθετικότητα βρέθηκε να σχετίζεται με οριακές και ναρκισσιστικές διαταραχές προσωπικότητας, ισχυρές αρνητικές εμπειρίες παιδικής ηλικίας και συχνά, κατάχρηση ουσιών και αλκοόλ...

Υπολογίζεται ότι τα άτομα που προσβάλλονται από κρίσεις πανικού ανέρχονται σε 6 εκατομμύρια στις Η.Π.Α. Οι γυναίκες είναι δύο φορές πιο πιθανό να βιώσουν κρίση πανικού όμως πιστεύουμε ότι ο αριθμός των αντρών που παλεύουν μόνοι τους με τις κρίσεις πανικού είναι υψηλότερος γιατί πολλοί από αυτούς δεν αναφέρουν τα συμπτώματα τους και δεν ζητούν βοήθεια. (Πηγή Anxiety Centre 12/9/2017)

Κάθεσαι χαμένος μέσα στις σκέψεις σου. Προσπαθείς να βρεις τρόπους και μεθόδους για να ανταπεξέλθεις στην νέα πρόκληση που ανοίγεται μπροστά σου. Θα τα καταφέρεις να σταθείς όρθιος σε αυτή τη συνέντευξη για δουλειά; Θα μπορέσεις να απαντήσεις στις ερωτήσεις χωρίς να τρέμει η φωνή σου; Θα βρεις το θάρρος να ζητήσεις στη γυναίκα που σου αρέσει να βγείτε για καφέ; Θα αντέξεις τη σύγκρουση που επιφέρει το γεγονός ότι χρειάζεται να βάλεις όρια;

Άλλο να νοιώθεις καλά, κι άλλο να γίνεις καλά.

Είναι φυσικό οι πελάτες ψυχοθεραπείας να αποζητούν εσπευσμένα την ανακούφιση από τα συμπτώματά τους, την κατάθλιψη, το άγχος και όλα τα επώδυνα συναισθήματα. Αλλά ταυτόχρονα, πολλές φορές συμβαίνει να μην θέλουν να αλλάξουν τις θεμελιώδεις άμυνες που θα τους επιτρέψουν να αναπτύξουν και να ξεπεράσουν τις ψυχολογικές τους ασθένειες. Οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται μια βασική αλλαγή στην ταυτότητά τους, είτε είναι θετική είτε αρνητική. Πολλές δε φορές, φοβούνται και την παραμικρή αλλαγή ακόμα κι αρνητικών πραγμάτων του περιβάλλοντός τους, απλά γιατί τους είναι οικείο. Είναι σύνηθες το αίτημα «κάντε με καλά, χωρίς να αλλάξουμε τίποτα».

Με το περήφανο ανάστημά τους, την ταχύτητα τους, τον συνδυασμό ηρεμίας και δύναμης, τα άλογα έχουν εμπνεύσει τον άνθρωπο εδώ και αιώνες. Σε πίνακες ζωγραφικής, σε ταινίες, σε βιβλία, αποτέλεσαν σύμβολα πίστης και αγάπης.

Το άλογο έχει ένα υπερ-ανεπτυγμένο ένστικτο απέναντι στον κίνδυνο και την επιθετικότητα. Θα αντιληφθούν τον αρνητισμό πολύ πριν αυτός εκφραστεί στην οποιαδήποτε μορφή του. Για αυτό και συνήθως οι εκπαιδευτές στους αρχάριους αναβάτες λένε χαριτολογώντας « είσαι καλός άνθρωπος; Εάν ναι μην το φοβάσαι το άλογο».

Ομαδική ψυχοθεραπεία ορίζεται ως η θεραπεία πολλών ατόμων ταυτόχρονα εντός μίας συνεδρίας. Αρχικά εφαρμόστηκαν ως λύση ανάγκης σε στρατιώτες κυρίως του Βιετνάμ, για διαταραχές συμπεριφοράς που παρουσίασαν (βλ. Dr.Scott Peck “Μετά τον δρόμο τον λιγότερο ταξιδεμένο» - εκδ.ΛΙΒΑΝΗ), για λόγους καθαρά κόστους και χρόνου. Στην διάρκεια όμως των θεραπειών αυτών διαπιστώθηκαν ποικίλα επιπλέον οφέλη για τους θεραπευόμενους με αποτέλεσμα να ανεβεί η αξία της ομαδικής ως ψυχοθεραπευτικής μεθόδου ,κατακόρυφα. Μιας αξίας που έγκειται κυρίως στις διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των θεραπευομένων εντός της συνεδρίας.

 

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΟΜΑΔΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

 

Υπάρχουν ποικίλες μορφές ομαδικής ψυχοθεραπείας, μορφές που κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με τους ρόλους των ατόμων που λαμβάνουν μέρος στην συνεδρία.

Καταρχήν θα πρέπει εδώ να αναφέρουμε ότι όλες οι ατομικές ψυχοθεραπευτικές μέθοδοι όπως η συμπεριφοριστική, η ανθρωπιστική, η πελατοκεντρική κ.α , έχουν προσαρμόσει την διαδικασία τους ώστε να μπορούν να είναι εφαρμόσιμες σε πολλά άτομα ταυτόχρονα με σχετικά ίδια καλά αποτελέσματα...

Σελίδα 1 από 14