Στην σημερινή κοινωνία που ζούμε η θρησκεία είναι ένα σημαντικό κομμάτι τόσο για την ταυτότητα του κάθε ατόμου, όσο και για τον τρόπο που διαχειρίζεται συγκεκριμένες καταστάσεις που βιώνει. Σε αρκετές κοινωνίες η συνύπαρξη διαφόρων θρησκευτικών πεποιθήσεων και θρησκευμάτων είναι κοινώς αποδεκτή. Υπάρχουν όμως και οι κοινωνίες αυτές οι οποίες είναι θρησκευτικά προσανατολισμένες και οποιαδήποτε διαφορετική πεποίθηση ή πίστη δεν είναι ευπρόσδεκτη. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την μη κοινωνική αποδοχή του ατόμου από τα άλλα μέλη της κοινωνίας, καθώς και τον κοινωνικό του αποκλεισμό ή περιθωριοποίηση. Ποιο ακραία περιστατικά τιμωρίας συναντάμε στις πιο φανατικά θρησκευόμενες κοινωνίες κυρίως της Ανατολής.

 Πώς επηρεάζει όμως η πίστη μας την ψυχολογία μας;

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα θρησκευτικές μας πεποιθήσεις και αξίες παίζουν σημαντικό ρόλο στο πώς αισθανόμαστε και πως διαχειριζόμαστε δύσκολες καταστάσεις. Επιπλέον, έχει βρεθεί συσχετισμός μεταξύ θρησκευτικών αντιλήψεων και ψυχοπαθολογικών διαταραχών.

Τα άτομα τα οποία πιστεύουν σε ένα Θεό αγάπης και συγχώρεσης φαίνεται να βιώνουν χαμηλότερα επίπεδα στρες και άγχους. Επιπλέον, έχουν λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν κατάθλιψη. Αυτό σχετίζεται με θετικές και αισιόδοξες σκέψεις όπως «Ο Θεός θα με βοηθήσει» «Ο Θεός με στηρίζει» «Ότι συμβαίνει είναι θέλημα Θεού και είναι για το καλύτερο», οι οποίες βοηθάνε το άτομο να αντιμετωπίσει καταστάσεις κρίσεων και να διαχειριστεί επερχόμενες δυσκολίες χωρίς να κάνει σκέψεις καταστροφολογίας όπως π.χ. «δεν θα τα καταφέρω» «δεν θα αντέξω» κτλ. Πέραν αυτών, μελέτες έχουν δείξει πώς σημαντικός παράγοντας είναι η προσευχή η οποία δρα σαν καταλυτικό μέσω για την ευημερία και την ψυχική ηρεμία του ατόμου, κυρίως όταν όλα τα άλλα μέσα δεν έχουν αποδώσει.

Εν αντιθέσει, θρησκείες οι οποίες πρεσβεύουν ένα Θεό τιμωρό σχετίζονται με υψηλά επίπεδα άγχους , κατάθλιψης και άλλων ψυχικών διαταραχών (ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή), καθώς προκαλούν έντονα ενοχικά συναισθήματα, τύψεις, ντροπή, φόβο και αρνητικές δυσλειτουργικές σκέψεις όπως «Είμαι κακός άνθρωπος» «Αυτή είναι η τιμωρία μου-μου αξίζει». Κομβικό σημείο είναι επίσης η ανάγκη του ατόμου να υπακούει και να ακολουθεί κατά γράμμα τους θρησκευτικούς ¨κανόνες¨ και τα ¨πρέπει¨ της πίστης του, ως μέσω της σωτηρίας της ψυχής του.

Κατσαούνη Μαρία

Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Ως κύρια χαρακτηριστικά ,κατάταξης μιας συμπεριφοράς χρήσης του Διαδικτύου, ως εθισμένης, επιστημονικά έχουν οριστεί τα εξής:

1) ανοχή καθημερινής ενασχόλησης πάνω από 4 ώρες συνεχόμενες με αυξητική τάση

2) Συμπτώματα Συνδρόμου Απόσυρσης ( μόνιμη θλίψη, απουσία αντίδρασης σε εξωτερικά ερεθίσματα, παθητική συμπεριφορά, απώλεια ενδιαφέροντος)

3) αδυναμία ορισμού συγκεκριμένου χρόνου απασχόλησης με το Διαδίκτυο και τήρησής του

4) έκπτωση της γενικής λειτουργικότητας του ατόμου & συνεχιζόμενη απουσία διαπροσωπικών σχέσεων με αυξητική τάση

Το κυριότερο γνώρισμα το άγχους είναι ότι μας εισάγει σε έναν αρνητικό κύκλο σκέψεων και συναισθημάτων που το επιδεινώνουν συνεχώς. Αυτόν ακριβώς τον «κύκλο» , σπάμε μέσα από την Ψυχοθεραπεία. Όσο περισσότερο καιρό μένει το άτομο στο άγχος , τόσο περισσότερο αρχίζει να αισθάνεται , ότι η μεριά του άγχους γίνεται η ισχυρότερη πλευρά της προσωπικότητάς του. Με απλά λόγια αρχίζει να αισθάνεται αγχωτικός, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Υπάρχουν δείκτες οι οποίοι βοηθάνε στο να σπάσει αυτός ο κύκλος άγχους , οι οποίοι είναι απλοί και μπορούν να εφαρμοστούν από τον καθένα για να βοηθήσει τον εαυτό του:

  • Στόχος δεν είναι η εξάλειψη του άγχους, αλλά η διαχείρισή του. Κανείς μας δεν θέλει να αισθάνεται δυστυχισμένος αλλά η ζωή μας δεν κινείται σε μαύρο-άσπρο. Δεν πρέπει να αγνοούμε την χρησιμότητα του άγχους και για αυτό θα πρέπει να στοχεύουμε στην διαχείρισή του. Η ανησυχία είναι χρήσιμη , μας ενεργοποιεί να δράσουμε, αυτό που πρέπει να αποβάλλουμε είναι το μόνιμο στρες.

  • Μην αποφεύγεις τα πράγματα που σε αγχώνουν...

Η Κατάθλιψη είναι μια Ψυχολογική διαταραχή της διάθεσης. Χαρακτηρίζεται από διαρκή χαμηλή διάθεση , και έλλειψη ενδιαφέροντος που γίνεται αντιληπτή και ως απουσία ενέργειας για το οτιδήποτε. Η Κατάθλιψη είναι ένα διαρκές σύμπτωμα κι όχι μια περαστική και πρόσκαιρη κακοκεφιά μερικών ημερών. Απαιτείται διαγνωστικά η ύπαρξή της για διάστημα 6 μηνών.

Τι την προκαλεί; Οι αιτίες είναι ποικίλες και δεν προέρχονται από μια και μόνο πηγή. Οφείλονται σε πλήθος παραγόντων όπως:

  • Βιολογικούς (αλλαγή στα επίπεδα νευροδιαβιβαστών)

  • Περιβαλλοντικούς (αλλαγές)

  • Κοινωνικοψυχολογικούς (απώλεια -μεταβολή)

  • Ψυχολογικούς (προσωπικά θέματα και γεγονότα)...

Όλοι κάποια στιγμή αναγκαστήκαμε να εγκαταλείψουμε μια παρέα, μια εργασία, ένα ταξίδι διακοπών, ή ένα μελλοντικό μας πλάνο , εξαιτίας ενός τοξικού ατόμου. Η τοξικότητα δεν γίνεται αμέσως αντιληπτή γιατί παρουσιάζεται με πολλά πρόσωπα , χειρότερα των οποίων , αφορά άτομα που εμφανίζονται ως ιδιαίτερα λαμπερά ή δημοφιλή.

Η κατατονία αναφέρεται σε ένα νευρωψυχιατρικό σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από ψυχοκινητικές ανωμαλίες. Συνοδεύει συνήθως ψυχικές ασθένειες όπως είναι η σχιζοφρένεια, η διπολική διαταραχή κτλ.
Σύμφωνα με το διαγνωστικό εγχειρίδιο DSM-IV, τα χαρακτηριστικά και συμπτώματα που εμφανίζει ο ασθενής είναι:

Η αναζήτηση της προσοχής , στο περιβάλλον μας, ξεκινά από την πολύ μικρή μας ηλικία. Θα θυμόμαστε σίγουρα τον εαυτό μας ως παιδί να φωνάζει «μπαμπά/μαμά κοίτα τι έκανα!». Και ως παιδί αυτό μας φαίνεται και είναι φυσιολογικό , αφου ο κόσμος μας τότε ορίζεται από την φροντίδα των γονιών μας, καθώς οι ίδιοι δεν είμαστε ακόμα ικανοί να φροντίσουμε τον εαυτό μας. Είναι όμως η αναζήτηση προσοχής, φυσιολογική για έναν ενήλικα;

Η τριχοτιλλομανία είναι ψυχική διαταραχή και αναφέρεται στην επαναλαμβανόμενη απόσπαση-τράβηγμα των τριχών με αποτέλεσμα την αισθητή απώλεια τριχών. Το άτομο το οποίο υιοθετεί αυτή τη συμπεριφορά έχει αυτή την παρόρμηση την οποία δεν είναι σε θέση να ελέγξει ή του προκαλεί αίσθημα ανακούφισης, ικανοποίησης και εκτόνωσης άγχους.

Παρουσιάζεται σε στην παιδική και εφηβική ηλικία, και μπορεί να υπάρχουν διαστήματα έντονης έξαρσης και ύφεσης. Το παιδί ή έφηβος πέρα από την ανάγκη που νιώθει να τραβήξει την τρίχα και να την αποσπάσει, συνήθως βιώνει και κάποιες τελετουργικές συμπεριφορές σχετικές προτού αποσπάσει την τρίχα. Η τριχοτιλλομανία δεν αφορά μόνο το τριχωτό της κεφαλή, αλλά και τρίχες σε οποιοδήποτε άλλο σημείο του σώματος π.χ. μασχάλες, εφηβαίο, πρόσωπο, χέρια, πόδια, βλεφαρίδες, φρύδια κτλ, αλλά και σε αντικείμενα όπως κούκλες, μάλλινα χαλιά κτλ, ή ζώα και άλλους ανθρώπους. Στο σώμα του ατόμου προκαλεί ερεθισμούς, μολύνσεις, απώλεια μαλλιών και βλάβη στον θύλακα της τρίχας...

Πολλές φορές , με κάποιους ανθρώπους νοιώθεις εξαρχής ότι κάτι δεν κολλάει στην συμπεριφορά τους. Κι όσες φορές και να τους συναντήσεις πάντα μέσα σε δευτερόλεπτα νοιώθεις ότι κάτι πάει πολύ λάθος μεταξύ σας. ΚΙ ενώ πριν η μέρα σου όλη μπορεί να είχε κυλήσει μια χαρά, ξαφνικά  πέφτει η διάθεσή σου κι αρχίζεις να αμφιβάλεις για διάφορα πράγματα που σε αφορούν, ακόμα και και για το πόσο σωστά ή όχι βλέπεις τα πράγματα γενικά.

Είναι πολύ εύκολο σε μια τέτοια κατάσταση να περνάς αμέσως στην αυτό-αμφισβήτηση. Αυτό συμβαίνει γιατί οι συγκεκριμένοι άνθρωποι θέλοντας να σου δείξουν πόσο σπουδαίοι είναι, προσπαθούν να κάνουν τους άλλους όλους να φαίνονται ασήμαντοι. Δεν είναι μόνο στην εξωτερική τους εμφάνιση η προσπάθεια να φαίνονται «τέλειοι», αλλά σε κάθε τομέα: η δουλειά τους είναι πολύ σημαντικότερη των υπολοίπων, κουράζονται πολύ περισσότερο από τον καθένα, έχουν τέλειους φίλους, βγαίνουν σε μέρη που είναι τα καλύτερα και γενικά οι επιλογές τους δεν τίθενται ποτέ προς αμφισβήτηση. Αντιθέτως οι επιλογές όλων των άλλων μπαίνουν πάντα σε αμφισβήτηση. Και φυσικά υπόκεινται στην κριτική τους...

Πρόκειται για ένα σύνδρομο που πρωτομελετήθηκε πολύ πρόσφατα στην Αμερική , μόλις το 2014. Ουσιαστικά αναφέρεται στην κατάσταση κατά την οποία υπάρχει στο άτομο η διάχυτη και σχεδόν μόνιμη ανησυχία ότι οι άλλοι ζούνε μια πολύ ικανοποιητική εμπειρία από την οποία το ίδιο απουσιάζει. Έχει δλδ με απλά λόγια τον φόβο ότι πάντα κάτι χάνει από τα «ωραία» πράγματα που ζούνε οι γύρω του. Φυσικά ως σύνδρομο ενισχύεται πολύ από τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης και την φιλοσοφία τους που εστιάζει στο φαινομενικά κι επιφανειακά ωραίο.

Οι εκφράσεις του συνδρόμου FOMOείναι πολλές. Και ουσιαστικά κάθε έκφρασή του είναι μια κυρίαρχη σκέψη μας.

Έτσι εάν η κυρίαρχη σκέψη μας είναι η «ήταν λάθος επιλογή» τότε αναφερόμαστε σε ένα αυτοπροκαλούμενο άγχος και μια αμφισβήτηση στην εμπιστοσύνη των αποφάσεών μας. Κι αυτό μπορεί να αφορά μεγάλες και μικρές αποφάσεις. Η μόνιμη ερώτηση προς τον εαυτό μας σε αυτήν την περίπτωση  είναι «κι αν έκανα/ διάλεγα το άλλο;»...

Σελίδα 1 από 13