Η αναζήτηση συντροφικότητας, αγάπης και ερωτισμού είναι πρωταρχική ανάγκη για κάθε άνθρωπο. Ποια όμως η πραγματική εικόνα για τους ανθρώπους με ψυχική ασθένεια; Είναι εύκολο να βρουν σύντροφο; Είναι πρόθυμοι οι ίδιοι να μπούνε σε αυτή την διαδικασία αναζήτησης; Και μήπως τελικά η μοναξιά της εποχής μας δεν είναι παρά ένας δείκτης ότι η συντροφικότητα και η σύνδεση των ανθρώπων δυσχεραίνει, όσο αυξάνονται οι δείκτες ψυχικής ασθένειας στο κοινωνικό σύνολο;

Αυτό που δείχνουν οι σημερινές έρευνες είναι ότι σε ένα σύνολο ατόμων με ψυχικές ασθένειες όπως κατάθλιψη, άγχος, κρίσεις πανικού, διπολική διαταραχή, μόνο το 15%  βρίσκεται σε σχέση. Οι υπόλοιποι δηλώνουν ότι επιθυμούν μια σχέση , όχι όμως με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξή της αλλά κυρίως για τα ωφελήματα που μπορεί να τους προσφέρει αυτή , πχ ακούγεται συχνά το «βαρέθηκα να είμαι μόνος», «θα ήταν καλό να έχω έναν/μια σύντροφο» κλπ. (Psychiatric Rehabilitation Journal,2017)

Και αυτό το καλοκαίρι όπως και κάθε καλοκαίρι η χώρα μας πλήγεται από πυρκαγιές. Πολλές φορές οφείλονται σε ανθρώπινη αμέλεια ή ακόμα χειρότερα σε εσκεμμένη πράξη. Ποια είναι όμως τα κίνητρα και η ψυχολογία ενός εμπρηστή/πυρομανή;

Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον εμπρηστή και τον πυρομανή. Ένας  εμπρηστής έχει κάποιο σκοπό όταν βάζει φωτιές. Οι λόγοι του μπορεί να είναι εκδικητικοί, να έχει κάποιο οικονομικό όφελος/κέρδος από τον εμπρησμό (π.χ. οικοπεδοποίηση), να έχει ως απώτερο σκοπό την κάλυψη ή την εξαφάνιση κάποιων στοιχείων εγκληματικής ή παραβατικής ενέργειας, να έχει ως στόχο την τρομοκρατία κτλ. Τις περισσότερες φορές το άτομο διακατέχεται από αισθήματα θυμού, κυρίως όταν πρόκειται για εκδίκηση, και ο εμπρησμός είναι προμελετημένος και οργανωμένος. Επιπλέον, τις περισσότερες φορές ο εμπρησμός έρχεται ως ανταπόδοση ή αντίποινα για το κακό που αισθάνεται πως του έκανε κάποιος ή η κοινωνία...

Η Διπολική Διαταραχή, παλαιότερα αναφερόμενη ως μανιοκατάθλιψη, ανήκει στην κατηγορία των σοβαρότερων ψυχικών παθήσεων. Η ασθένεια χαρακτηρίζεται από εναλλασσόμενα επεισόδια (φάσεις) μανίας και κατάθλιψης, καθώς επίσης και πολλές φορές ψυχωτικά συμπτώματα. Τα αίτια της διπολικής διαταραχής παραμένουν άγνωστα αλλά η εκδήλωση και η πορεία της ασθένειας επηρεάζεται έντονα από ψυχοκοινωνικούς παράγοντες .Κλινικά η εικόνα που παρουσιάζει ο ασθενής, ακόμα και εκτός “επεισοδίου”, έχει κυρίαρχο σύμπτωμα την κατάθλιψη.

Μανία είναι η κατάσταση στην οποία ο ασθενής έχει υποκειμενική αντίληψη του εαυτού του. Δηλαδή έχει μια εικόνα ψευδή για τον εαυτό του με ροπή προς την παντοδυναμία (υπερβολικές εκφάνσεις σε πολλούς τομείς ταυτόχρονα από πχ τα ψώνια μέχρι τις πολλαπλές σχέσεις.) Διακατέχεται συνήθως από ένα έντονο ευφορικό αίσθημα, παίρνει υψηλά ρίσκα, ενώ κατά διαστήματα εμφανίζει έντονες εκρήξεις θυμού (ειδικά κατά την προσπάθεια της οριοθέτησης) και κυκλοθυμία  (σύντομες και έντονες εναλλαγές του συναισθήματος από χαρά σε λύπη αλλά και το αντίθετο)...

Η σεροτονίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής ή αλλιώς μια χημική ουσία του εγκεφάλου και του σώματος μας. Η σεροτονίνη παίζει καθοριστικό ρόλο στην διάθεση μας, στον ύπνο μας, στην σεξουαλική μας συμπεριφορά, στο αίσθημα φόβου και επιθετικότητας. Με λίγα λόγια η έλλειψη της ή τα χαμηλά της επίπεδα, οφείλονται για την κατάθλιψη, την ανηδονία και την αρνητική ψυχολογία μας.

Επιπλέον, είναι υπεύθυνη για το αίσθημα κορεσμού και  το αίσθημα πληρότητας όταν τρώμε. Τα χαμηλά της επίπεδα μπορεί να οδηγήσουν σε συναισθηματική υπερφαγία και υπερκατανάλωση τροφής. Έτσι, μπορούμε να καταλάβουμε για ποιο λόγο όταν δεν είμαστε καλά ψυχολογικά έχουμε την τάση να τρώμε παραπάνω και επιπλέον, να μην νιώθουμε ότι χορταίνουμε. Επιπροσθέτως, όταν πεινάμε πολλοί άνθρωποι γίνονται επιθετικοί, έχουν εκνευρισμό και είναι ευερέθιστοι. Τα μειωμένα επίπεδα σεροτονίνης έχει φανεί ότι προκαλούν άγχος, ανησυχία και εσωστρέφεια.

Η κατ’ οίκον εργασία , είναι ένα κύριο μέρος της Γνωσιακής Ψυχοθεραπείας. Βασισμένη στην συνεργατικότητα Ψυχοθεραπευτή και θεραπευόμενου, προσδιορίζεται με προσαρμοσμένο τρόπο στις ιδιαιτερότητες του θεραπευόμενου , και είναι το σύνολο των τεχνικών που μέσα από ασκήσεις θα τον βοηθήσουν να πετύχει τους κεντρικούς στόχους της θεραπείας μέσα από τα 3 κύρια πεδία της που δεν είναι άλλα από: την στρατηγική αντιμετώπισης των δυσάρεστων για τον ίδιο γεγονότων και καταστάσεων της ζωής του, την αναδιάρθρωση των στρεβλώσεων και καταστροφικών του πεποιθήσεων που έχουν διαμορφώσει το σύνολο της στάσης του, και την ανάπτυξη νέων του δεξιοτήτων που θα τον βοηθήσουν στο μέλλον να αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο. Εάν η επιτυχία και στους τρείς αυτούς τομείς είναι εξίσου καλή , τότε μιλάμε για μια θεραπεία που στο σύνολό της χαρακτηρίζεται πετυχημένη.

Στην σημερινή κοινωνία που ζούμε η θρησκεία είναι ένα σημαντικό κομμάτι τόσο για την ταυτότητα του κάθε ατόμου, όσο και για τον τρόπο που διαχειρίζεται συγκεκριμένες καταστάσεις που βιώνει. Σε αρκετές κοινωνίες η συνύπαρξη διαφόρων θρησκευτικών πεποιθήσεων και θρησκευμάτων είναι κοινώς αποδεκτή. Υπάρχουν όμως και οι κοινωνίες αυτές οι οποίες είναι θρησκευτικά προσανατολισμένες και οποιαδήποτε διαφορετική πεποίθηση ή πίστη δεν είναι ευπρόσδεκτη. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την μη κοινωνική αποδοχή του ατόμου από τα άλλα μέλη της κοινωνίας, καθώς και τον κοινωνικό του αποκλεισμό ή περιθωριοποίηση. Ποιο ακραία περιστατικά τιμωρίας συναντάμε στις πιο φανατικά θρησκευόμενες κοινωνίες κυρίως της Ανατολής.

 Πώς επηρεάζει όμως η πίστη μας την ψυχολογία μας;

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα θρησκευτικές μας πεποιθήσεις και αξίες παίζουν σημαντικό ρόλο στο πώς αισθανόμαστε και πως διαχειριζόμαστε δύσκολες καταστάσεις. Επιπλέον, έχει βρεθεί συσχετισμός μεταξύ θρησκευτικών αντιλήψεων και ψυχοπαθολογικών διαταραχών.

Τα άτομα τα οποία πιστεύουν σε ένα Θεό αγάπης και συγχώρεσης φαίνεται να βιώνουν χαμηλότερα επίπεδα στρες και άγχους. Επιπλέον, έχουν λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν κατάθλιψη. Αυτό σχετίζεται με θετικές και αισιόδοξες σκέψεις όπως «Ο Θεός θα με βοηθήσει» «Ο Θεός με στηρίζει» «Ότι συμβαίνει είναι θέλημα Θεού και είναι για το καλύτερο», οι οποίες βοηθάνε το άτομο να αντιμετωπίσει καταστάσεις κρίσεων και να διαχειριστεί επερχόμενες δυσκολίες χωρίς να κάνει σκέψεις καταστροφολογίας όπως π.χ. «δεν θα τα καταφέρω» «δεν θα αντέξω» κτλ. Πέραν αυτών, μελέτες έχουν δείξει πώς σημαντικός παράγοντας είναι η προσευχή η οποία δρα σαν καταλυτικό μέσω για την ευημερία και την ψυχική ηρεμία του ατόμου, κυρίως όταν όλα τα άλλα μέσα δεν έχουν αποδώσει.

Εν αντιθέσει, θρησκείες οι οποίες πρεσβεύουν ένα Θεό τιμωρό σχετίζονται με υψηλά επίπεδα άγχους , κατάθλιψης και άλλων ψυχικών διαταραχών (ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή), καθώς προκαλούν έντονα ενοχικά συναισθήματα, τύψεις, ντροπή, φόβο και αρνητικές δυσλειτουργικές σκέψεις όπως «Είμαι κακός άνθρωπος» «Αυτή είναι η τιμωρία μου-μου αξίζει». Κομβικό σημείο είναι επίσης η ανάγκη του ατόμου να υπακούει και να ακολουθεί κατά γράμμα τους θρησκευτικούς ¨κανόνες¨ και τα ¨πρέπει¨ της πίστης του, ως μέσω της σωτηρίας της ψυχής του.

Κατσαούνη Μαρία

Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Ως κύρια χαρακτηριστικά ,κατάταξης μιας συμπεριφοράς χρήσης του Διαδικτύου, ως εθισμένης, επιστημονικά έχουν οριστεί τα εξής:

1) ανοχή καθημερινής ενασχόλησης πάνω από 4 ώρες συνεχόμενες με αυξητική τάση

2) Συμπτώματα Συνδρόμου Απόσυρσης ( μόνιμη θλίψη, απουσία αντίδρασης σε εξωτερικά ερεθίσματα, παθητική συμπεριφορά, απώλεια ενδιαφέροντος)

3) αδυναμία ορισμού συγκεκριμένου χρόνου απασχόλησης με το Διαδίκτυο και τήρησής του

4) έκπτωση της γενικής λειτουργικότητας του ατόμου & συνεχιζόμενη απουσία διαπροσωπικών σχέσεων με αυξητική τάση

Το κυριότερο γνώρισμα το άγχους είναι ότι μας εισάγει σε έναν αρνητικό κύκλο σκέψεων και συναισθημάτων που το επιδεινώνουν συνεχώς. Αυτόν ακριβώς τον «κύκλο» , σπάμε μέσα από την Ψυχοθεραπεία. Όσο περισσότερο καιρό μένει το άτομο στο άγχος , τόσο περισσότερο αρχίζει να αισθάνεται , ότι η μεριά του άγχους γίνεται η ισχυρότερη πλευρά της προσωπικότητάς του. Με απλά λόγια αρχίζει να αισθάνεται αγχωτικός, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Υπάρχουν δείκτες οι οποίοι βοηθάνε στο να σπάσει αυτός ο κύκλος άγχους , οι οποίοι είναι απλοί και μπορούν να εφαρμοστούν από τον καθένα για να βοηθήσει τον εαυτό του:

  • Στόχος δεν είναι η εξάλειψη του άγχους, αλλά η διαχείρισή του. Κανείς μας δεν θέλει να αισθάνεται δυστυχισμένος αλλά η ζωή μας δεν κινείται σε μαύρο-άσπρο. Δεν πρέπει να αγνοούμε την χρησιμότητα του άγχους και για αυτό θα πρέπει να στοχεύουμε στην διαχείρισή του. Η ανησυχία είναι χρήσιμη , μας ενεργοποιεί να δράσουμε, αυτό που πρέπει να αποβάλλουμε είναι το μόνιμο στρες.

  • Μην αποφεύγεις τα πράγματα που σε αγχώνουν...

Η Κατάθλιψη είναι μια Ψυχολογική διαταραχή της διάθεσης. Χαρακτηρίζεται από διαρκή χαμηλή διάθεση , και έλλειψη ενδιαφέροντος που γίνεται αντιληπτή και ως απουσία ενέργειας για το οτιδήποτε. Η Κατάθλιψη είναι ένα διαρκές σύμπτωμα κι όχι μια περαστική και πρόσκαιρη κακοκεφιά μερικών ημερών. Απαιτείται διαγνωστικά η ύπαρξή της για διάστημα 6 μηνών.

Τι την προκαλεί; Οι αιτίες είναι ποικίλες και δεν προέρχονται από μια και μόνο πηγή. Οφείλονται σε πλήθος παραγόντων όπως:

  • Βιολογικούς (αλλαγή στα επίπεδα νευροδιαβιβαστών)

  • Περιβαλλοντικούς (αλλαγές)

  • Κοινωνικοψυχολογικούς (απώλεια -μεταβολή)

  • Ψυχολογικούς (προσωπικά θέματα και γεγονότα)...

Όλοι κάποια στιγμή αναγκαστήκαμε να εγκαταλείψουμε μια παρέα, μια εργασία, ένα ταξίδι διακοπών, ή ένα μελλοντικό μας πλάνο , εξαιτίας ενός τοξικού ατόμου. Η τοξικότητα δεν γίνεται αμέσως αντιληπτή γιατί παρουσιάζεται με πολλά πρόσωπα , χειρότερα των οποίων , αφορά άτομα που εμφανίζονται ως ιδιαίτερα λαμπερά ή δημοφιλή.

Σελίδα 1 από 13