Η κατάσταση καραντίνας έχει δημιουργήσει πίεση και άγχος στους περισσότερους. Ο περιορισμός εξωτερικών μετακινήσεων και δραστηριοτήτων , φέρνει σε όλους περισσότερη ενασχόληση μπροστά στην οθόνη (κινητό, υπολογιστής, τηλεόραση) , κάτι το οποίο επιφέρει πρόσθετο στρες. Αυτό προκαλεί πολύ συχνά το Computer vision syndrome (CVS), το οποίο έχει επιπτώσεις και ψυχολογικές και οργανικές.

Η ανθρώπινη μνήμη είναι στο μυαλό των περισσοτέρων η έννοια της ικανότητας ανάδυσής παλιών εμπειριών , η οποία φθίνει με την ηλικία ή εξαιτίας κάποιων συγκεκριμένων ασθενειών. Οι περισσότεροι δηλαδή την θεωρούμε ως στατική και αμετάβλητη, ένα είδος καταγραφής της πραγματικότητας μας, με κάποια μερικά κομμάτια της να ξεχνιούνται. Αρχικά και κύρια , η πραγματικότητα είναι υποκειμενική για τον καθένα. Πολλά άτομα μπορούν να βρεθούν μπροστά στο ίδιο γεγονός, και να έχουν διαφορετικές μνήμες από αυτό. Θυμάμαι μόνο ότι παρατηρώ, και παρατηρώ μόνο ότι με ενδιαφέρει.

Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν επηρεάστηκε σε μικρό η μεγάλο βαθμό από την πανδημία και τις επιπτώσεις της. Η διάρκεια της, από την αρχή της χρονιάς και όπως φαίνεται κι ως το τέλος της είναι ένα διάστημα χρονικό εξαντλητικό για κάθε άνθρωπο. Έχουμε σημαντικές μεταβολές στην καθημερινότητά μας, στην ρουτίνα μας, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων εργασίας μας, και ξεκούρασης μας. Αυτές οι αλλαγές έχουν φέρει για πολλούς ανθρώπους και ένα επιπλέον πρόβλημα, αυτό της διαταραχής του ύπνου τους, τόσο σε ποιότητα όσο και σε επαρκή ποσότητα.

Οι άνθρωποι φοβόμαστε για να αντιδράσουμε. Εάν δεν φοβόμασταν θα απουσίαζε η αντίδραση που μας κρατά υγιείς. Εξού και η έκφραση «παρέλυσε από τον φόβο του», θέλοντας να περιγράψουμε μια κατάσταση κατά την οποία ο άνθρωπος «παγώνει» , είναι δηλαδή τόσο μεγάλος ο φόβος του που τον έκανε να μην αντιδράσει, άρα φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα από το προσδοκώμενο.

Συχνά η εποχή μας περιγράφεται ως η εποχή του στρες και του άγχους. Πράγματι οι διαταραχές άγχους είναι από τις συχνότερες σε εμφάνιση σήμερα ανάμεσα στις ψυχολογικές διαταραχές, και μεγάλος αριθμός ανθρώπων φτάνουν στο γραφείο του ψυχολόγου με αυτό ακριβώς το ζητούμενο , να απαλλαχθούν από το άγχος.

Το άγχος φοβίζει, και ο φόβος αγχώνει. Έτσι οι άνθρωποι μπαίνουν σε έναν φαύλο κύκλο στον οποίον σταδιακά αγχώνονται όλο και περισσότερο, φοβούνται όλο και περισσότερο, και λειτουργούν όλο και λιγότερο.

Ο φόβος είναι το συναίσθημα που μας κινητοποιεί , μας φωνάζει «δράσε, φύγε ή πολέμησε», το άγχος είναι το συναίσθημα που μας φωνάζει «σταμάτησε, παρατήρησε, σκέψου». Κι αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα με το άγχος, ουσιαστικά σε καλεί να συνεχίσεις να σκέφτεσαι, όμως το ίδιο το άγχος το έχουν δημιουργήσει οι σκέψεις σου, άρα συνεχίζεις να αγχώνεσαι. Εδώ ακριβώς στοχεύει η Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία, στην αλλαγή αυτών των δυσλειτουργικών σκέψεων που δημιουργούν αυτόν τον αέναο κύκλο άγχους...

Τα ενοχικά συναισθήματα προκύπτουν κατά βάση από την «προδοσία» ή την αίσθηση προδοσίας των κανόνων ηθικής μας. Εάν αυτοί οι κανόνες δεν μας ανήκαν , φυσικά δεν θα αισθανόμασταν και ενοχές. Πηγάζουν κυρίως από το αξιακό σύστημα της πρωταρχικής οικογένειας στην οποία έχουμε μεγαλώσει, και υιοθετούνται ως σωστοί από εμάς ακόμη κι όταν δεν είναι σωστοί ή είναι υπερβολικά αυστηροί ή ακόμη κι ασύνδετοι με τις καταστάσεις που ζούμε. Όσο όμως πιο ασυνείδητα είμαστε συνδεδεμένοι με αυτούς τους κανόνες τόσο πιο βασανιστικές οι ενοχές που νιώθουμε ακριβώς γιατί τόσο πιο σωστοί εκλαμβάνονται.

Έχετε κι εσείς συχνά την αίσθηση ότι το 24ώρο δεν σας φτάνει; Δεν θα ήταν ωραίο να μπορούμε κάποιες μέρες να επιμηκύνουμε την διάρκειά του; Αυτό όμως δυστυχώς δεν γίνεται. Κι αυτό είναι το κακό νέο. Υπάρχει όμως και καλό νέο. Δεν μπορούμε να μεγαλώσουμε την ημέρα μας, μπορούμε όμως να έχουμε καλύτερο έλεγχο σε αυτό που ονομάζουμε εγκεφαλικό χρόνο ή αλλιώς ψυχολογική ώρα.

Για να μπορούμε να διατηρούμε σε χαμηλά επίπεδα το στρες και σε υψηλά λειτουργικά επίπεδα την διάθεση μας, χρειάζεται να έχουμε μια επαρκώς ψυχική ευεξία στην καθημερινότητα μας. Αυτό δεν είναι τόσο υποκειμενικό όσο ακούγεται ή λαμβάνεται από τον καθένα μας, καθώς υπάρχουν αντικειμενικά ενέργειες ή αποφυγές ενεργειών , οι οποίες βοηθούν πάρα πολύ στην διατήρηση των λειτουργικών μας επιπέδων.

Το σύνδρομο Hikikomori, η ακραία κοινωνική απόσυρση, είναι ένα φαινόμενο που παρατηρήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ‘90 , όταν οι υπολογιστές άρχισαν να υπάρχουν πλέον στο δωμάτιο κάθε εφήβου, κυρίως στην Ιαπωνία. Ουσιαστικά ως τέτοια απόσυρση , ονομάστηκε η συνεχής και αυξανόμενη επιθυμία των εφήβων να μένουν μόνοι στο δωμάτιο τους για ώρες ακόμη και ημέρες. Κατά το Ιαπωνικό υπουργείο υγείας και πρόνοιας, ως φαινόμενο Hikikomoriαναγνωρίζεται κάθε απομόνωση η προσπάθεια απομόνωσης από τον έξω κόσμο, για 6 μήνες ή παραπάνω.

Το 1998 ο TamakiSaitoένας Ιάπωνας ψυχολόγος ειδικευμένος σε θέματα παιδιών και εφήβων παρουσίασε στο βιβλίο του «Hikikomori-Εφηβεία χωρίς τέλος» όλες τις επιπτώσεις του φαινομένου , εκφράζοντας παράλληλα και την ανησυχία του για την πιθανή επιδημιολογική πορεία του συνδρόμου. Το 2013 το βιβλίο του μεταφράστηκε στα αγγλικά και κυκλοφόρησε κι εκτός Ιαπωνίας (το βρίσκεται στο amazon), προκάλεσε συζητήσεις στην παγκόσμια ιατρική κοινότητα για το φαινόμενο αυτό...

Οι κοινωνικές σχέσεις είναι το προστάδιο κάθε ανθρώπινης σχέσης, με εξαίρεση ίσως τις επαγγελματικές, αν και ακόμα και σε αυτές βλέπουμε να προηγούνται οι κοινωνικές σε αρκετές περιπτώσεις τουλάχιστον στην ελληνική πραγματικότητα.

Οι φιλικές σχέσεις , από την παιδική μας ηλικία ακόμη, μας εκπαιδεύουν στους ποικίλους τρόπους του «σχετίζεσθε» , στο να μπορούμε να αντιλαμβανόμαστε την διαφορετικότητα στις συμπεριφορές που λαμβάνουμε και τελικώς στην ποικιλία των ανθρώπινων χαρακτήρων, πράγμα που τελικά μας οδηγεί και στην ανακάλυψη του ίδιου μας του εαυτού, όσων αφορά τα θέλω μας, τις απόψεις μας, τα πιστεύω μας.

Η έλλειψη κοινωνικών και φιλικών επαφών, η κοινωνική απομόνωση αποτελεί μείζονα παράγοντα κινδύνου για την υγεία. Σε ένα άρθροτου Jim House, καθηγητή στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών του Πανεπιστημίου του Michigan που δημοσιεύθηκε σχεδόν 30 χρόνια πριν στο περιοδικό Science, σε μελέτες πληθυσμού και στοιχεία παρακολούθησης της θνησιμότητας για μια σειρά έξι ή περισσοτέρων ετών, επισημάνθηκετο συμπέρασμα ότι οι κοινωνικές σχέσειςή η σχετική έλλειψη αυτών, ανταγωνίζονται το κάπνισμα τσιγάρων και την παχυσαρκία στον βαθμό επικινδυνότητας στη συσχέτιση τους με ασθένεια ή και το θάνατο...

Σελίδα 1 από 16