Όταν ένα συναίσθημα ενεργοποιείται επαναλαμβανόμενα σε μικρό χρονικό διάστημα, τότε δημιουργεί κυρίαρχη διάθεση. Μια τέτοια διάθεση για παράδειγμα δείχνει να έχει δημιουργηθεί για μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού τώρα στην εποχή της πανδημίας που διανύουμε, ουσιαστικά μια μόνιμη συναισθηματική κατάσταση με συνδυασμένα στοιχεία φόβου και αγωνίας. Γενικά ο φόβος ενεργοποιεί το άτομο να αναλάβει δράση για την αποφυγή κινδύνου, κι αυτή είναι η θετική πλευρά του. Η αγωνία από την άλλη , παρόλο που στο μυαλό όλων εκλαμβάνεται σαν ηπιότερη και πιο ακίνδυνη συναισθηματική κατάσταση από τον φόβο , είναι στην πραγματικότητα πιο επιβαρυντική καθώς είναι πολύ μεγαλύτερης διάρκειας, μια ισχυρής έντασης διαρκής διέγερση για επικείμενο κίνδυνο, άλλες φορές πραγματικό κι άλλες όχι, η οποία είναι και πολύ εξαντλητική οργανικά. Όταν ο φόβος και η αγωνία ενεργοποιούνται ταυτόχρονα γεννιέται η κατάσταση άγχους.

Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε ότι τα συναισθήματα που βιώνουμε στο παρόν, έχουν αφετηρία γεγονότα του παρελθόντος, και πολλές φορές γίνονται οι θεωρίες μας για το μέλλον. Αυτό το μοτίβο σκέψης μας κάνει να αισθανόμαστε ασφαλείς αφού δεν φοβόμαστε τις αλλαγές και νιώθουμε ότι ελέγχουμε την κανονικότητα της ζωής μας. Έτσι σταδιακά μέσα στον χρόνο, γίνονται τόσο ισχυρές αυτές οι μίνι θεωρίες μας που πλέον αντιδρούμε σε κάθε νέο ερέθισμα σχεδόν αντανακλαστικά. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι η αντανακλαστική αυτή αντίδραση εμφανίζεται μόνο στα σενάρια που απαντούν στις ήδη υπάρχουσες μίνι θεωρίες μας, αν ένα νέο σενάριο εμφανιστεί στην ζωή μας και δεν έχουμε έτοιμη θεωρία απάντησης, εκεί μπλοκάρει η σκέψη και γεννιέται ο φόβος και η αγωνία εκ νέου και πιθανόν σε μεγαλύτερο βαθμό καθώς έχουμε μάθει τον εαυτό μας σε μια πιο παθητική στάση σκέψης...

Η ενσωμάτωση των ωφελειών της επαφής με την φύση στην επίδραση της ψυχολογίας του θεραπευόμενου, κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος στην σύγχρονη ψυχοθεραπεία , ανά τον κόσμο. Αν και πρακτικά ζητήματα όπως η διασφάλιση της εμπιστευτικότητας αδυνατούν προς το παρόν να επιτρέψουν την πρακτική εφαρμογή της μαζί με τον ψυχοθεραπευτή, εντούτοις όλο και περισσότεροι θεραπευτές παροτρύνουν τα άτομα που εισέρχονται στην θεραπεία να ενισχύουν παράλληλα και την επαφή τους με την φύση , με ή χωρίς αγαπημένη τους δραστηριότητα.

Ουσιαστικά δεν πρόκειται για εισαγωγή μιας πρωτοποριακής μεθόδου , αλλά κυρίως για την αποκατάσταση της φυσιολογικότητας στην ζωή μας, η οποία έχει χαθεί ειδικά για τους ανθρώπους που διαμένουν στο αστικό ιστό. Έρευνες έχουν καταδείξει μια μείωση του χρόνου επαφής μας με την φύση τουλάχιστον 25% την τελευταία 20ετία.Η θετική επίδραση της φύσης στον άνθρωπο έχει μελετηθεί σε πληθώρα ερευνών και μελετών και έχει καταδείξει σαφή πλεονεκτήματα τόσο οργανικά όσο και ψυχολογικά.

Η αποκοπή από την φύση μας δίνει μια αίσθηση μόνιμης κούρασης. Κάτι που όλη την φετινή χρονιά λόγω καραντίνας καταλάβαμε όλοι. Παρόλο που το να περνάμε τις περισσότερες ώρες της ημέρας εντός σπιτιού , πρακτικά μας ξεκουράζει αφού δεν κάνουμε έντονη σωματική δραστηριότητα, ωστόσο αισθανόμαστε έντονη κούραση. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν ενεργοποιείται το μυαλό μας με νέα ερεθίσματα κι αυτό οδηγεί σε απώλεια ενέργειας.

Επίσης έρευνες έχουν δείξει ότι η επαφή με την φύση μας κάνει πιο ευρηματικούς στην επίλυση προβλημάτων καθώς και αυξάνει την δημιουργικότητα μας. Φυσικά επιπλέον μειώνει το στρες, Ιάπωνες ερευνητές το έχουν αποδείξει ήδη εδώ και 15 σχεδόν χρόνια.

Η βελτίωση της μνήμης και κατά επέκταση και ο έλεγχος της άνοιας , είναι επίσης στα οφέλη της επαφής μας με τη φύση. Πιστεύεται ότι μπορεί να υπάρχει καλυτέρευση της μνήμης μας ως και 20% όταν έχουμε συχνή επαφή με αυτήν.

Τέλος , και ίσως το σπουδαιότερο όφελος όλων, είναι ότι η επαφή με την φύση αυξάνει το αίσθημα του ανήκειν στο κοινωνικό σύνολο, περιορίζει την απομόνωση και τελικώς αυξάνει και την αυτοεκτίμηση στο άτομο.

Πρέπει λοιπόν ο καθένας μας να επανεξετάσει την συχνότητα της επαφής του με την φύση και να θέσει πιο λειτουργικά και ωφέλιμα όρια, είτε με απλή δραστηριότητα πχ περιπάτου είτε με συνδυαστική δραστηριότητα με κάτι που του αρέσει πχ ιππασία , ορειβασία κλπ.

Μερσινιάς Θωμάς, TEDxSpeaker, Κλινικός Ψυχολόγος

©www.mersinias.gr

Πηγές:

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0272494409000838

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0051474

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0033350606001466?via%3Dihub

https://www.jamda.com/article/S1525-8610(14)00339-9/fulltext

https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1111/j.1467-9280.2008.02225.x

Η τελειοθηρία είναι χαρακτηριστικό της ιδιοσυγκρασίας του ατόμου και της προσωπικότητας του. Το άτομο αυτό έχει πολύ υψηλούς στόχους, θέλει όλα να γίνονται τέλεια και πάντα θέλει να επιτυγχάνει την υψηλότερη επίδοση σε ότι κι αν κάνει. Με άλλα λόγια, εάν δεν είναι τέλειο δεν είναι καλό! Το άτομο με τελειοθηρία υιοθετεί έναν διπολικό τρόπο σκέψης, ο οποίος είναι δυσλειτουργικός.

Παρακάτω ακολουθούν κάποιες πληροφορίες σχετικά με την τελειοθηρία:

  1. Προκαλεί δυσφορία στο άτομο και έκπτωση στο λειτουργικό του επίπεδο.
  2. Είναι συνδεδεμένο με την αναβλητικότητα.
  3. Το άτομο έχει άκαμπτες πεποιθήσεις και απαιτήσεις από τον εαυτό του, οι οποίες δεν είναι ρεαλιστικές.
  4. Μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη συγκέντρωση και κόπωση.
  5. Το άτομο δεν ευχαριστιέται τις επιτυχίες του, ούτε δίνει credits στον εαυτό του. Αντίθετα, μόλις κατακτήσει τον ένα στόχο θέτει αμέσως τον επόμενο και γενικά σπάνια είναι ικανοποιημένο από τον εαυτό του.
  6. Η κλινική της εικόνα συνδέεται με διαταραχές άγχους
  7. Το άτομο αξιολογεί τον εαυτό του και προσδιορίζει την αυταξία του μέσα από τα επιτεύγματα του.

Κατσαούνη Μαρία-Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Ο όρος dysthymia καθιερώθηκε στο χώρο της Ψυχολογίας και της Ψυχιατρικής από την ελληνική λέξη με το αρνητικά φορτισμένο πρόθεμα δυσ- και τη λέξη θυμός (με την αρχαιοελληνική έννοια της ψυχής). Ουσιαστικά δηλαδή η έννοια του κακόκεφου. Ως κλινικός όρος όμως, η δυσθυμία δεν πρέπει να συγχέεται με αυτό που στην καθημερινότητα αντιλαμβανόμαστε σαν απλή έλλειψη καλής διάθεσης και ονομάζουμε κακοκεφιά, καθώς κλινικά η Δυσθυμία αποτελεί ειδικό τύπο Κλινικής Κατάθλιψης.

Νέα έρευνα αποδεικνύει πως η επικεντρωμένη στο τραύμα ψυχοθεραπεία λειτουργεί πολύ αποτελεσματικά.

Η διαταραχή του μετατραυματικού στρες μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα που έχουν βιώσει οι ίδιοι ή έχουν βρεθεί ως θεατές μπροστά ένα τραυματικό συμβάν όπως πολεμική σύγκρουση, σεξουαλική επίθεση, φυσική καταστροφή ή τρομοκρατική πράξη. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν αναδρομές αναβίωσης, εφιάλτες, ισχυρό άγχος, καθώς και ανεξέλεγκτες σκέψεις για το συμβάν αυτό.

Μια νέα μελέτη που έγινε από το νοσοκομείο Northbay και το UC Berkeley διαπιστώνει ότι μια απλή πρακτική αίσθησης δέους μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε αίσθημα διαχρονικότητας κι αυτό να αποβάλλει άγχος, την μοναξιά που νιώθουμε και να μειώσει την κατάθλιψη. Το δέος δείχνει να ανακουφίζει ακόμη και από τον πόνο. Ενώ η "The Awe Study", όπως έχει ονομαστεί, δεν έχει ακόμη επίσημα δημοσιευτεί, ωστόσο οι συγγραφείς της Jake Eagle και Michael Amster, θέλοντας να βοηθήσουν τους εργαζόμενους στην υγειονομική περίθαλψη και τα μέλη της ιατρικής κοινότητας τα οποία δοκιμάζονται σκληρά και ψυχικά (πέρα από σωματικά) κατά τη διάρκεια της πανδημίας, έχουν μοιραστεί στοιχεία αυτής τους της έρευνας σε επίσημα κανάλια.

Η συγκεκριμένη μελέτη εξέτασε 128 εργαζόμενους στον τομέα της υγείας και 221 μέλη της κοινότητας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να χρησιμοποιήσουν μια απλή επέμβαση σχεδιασμένη για να τους βοηθήσουν να βιώσουν δέος για 10-15 δευτερόλεπτα τρεις έως πέντε φορές την ημέρα.Μετά από 21 ημέρες, οι συμμετέχοντες ανέφεραν στατιστικά σημαντικές βελτιώσεις στο άγχος, τη μοναξιά, τα σωματικά συμπτώματα και τα συμπτώματα της κατάθλιψης ή του άγχους που είχαν. Ανέφεραν επίσης αυξήσεις στη συναισθηματική ευεξία και την συγκέντρωσή τους. Οι Eagle και Amster έμειναν έκπληκτοι με τα αποτελέσματα της μελέτης τους...

Κατά Freud η κατάθλιψη είναι θυμός ο οποίος είναι στραμμένος προς τον εαυτό μας. Αν και απλοϊκή αυτή η προσέγγιση, πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχει ισχυρή σύνδεση μεταξύ αισθήσεων θυμού και κατάθλιψης. Μελέτες έχουν δείξειότιτο 1/3 ατόμων με κατάθλιψη εμφάνισε κάποια στιγμή και επεισόδια θυμού. Κι αυτό συμβαίνει κυρίως γιατί τα άτομα με κατάθλιψη υποφέρουν συχνά κι από έντονες «εσωτερικές» επικριτικές φωνές του εαυτού τους για την αδυναμία τους να ξεφύγουν από την κατάθλιψη, κάτι που δημιουργεί φαύλο κύκλο με τα αισθήματα αναξιότητας τους , που εύκολα οδηγούν σε θυμό.

Η άγχουσα κατάθλιψη ή κατάθλιψη με ψυχοκινητική ανησυχία όπως ονομάζεται είναι μια μορφή κατάθλιψης η οποία δεν έχει κύριο στοιχείο της το σύνηθες πρότυπο της διαρκούς κι επίμονης θλίψης, αλλά αυτό της νοητικής και συμπεριφορικής έκφρασης θυμού και νευρικότητας. Επίσης στα κύρια συμπτώματα της είναι: η αυπνία, νευρικός βηματισμός στον χώρο, τριχοτιλλομανία, νευρικές κινήσεις των άκρων και φυσικά θυμός. Η άγχουσα κατάθλιψη δημιουργεί στο άτομο αντικρουόμενα συναισθήματα, καθώς νοιώθει μια ασυνήθιστη εγρήγορση αλλά ταυτόχρονα καθηλώνεται από αρνητικές σκέψεις και κακή διάθεση. Τα αίτια της συνήθως είναι τραυματικά γεγονότα, συννοσηρότητα με άλλη διαταραχή (πχ διπολική), και το χρόνιο στρες.

Βάσει του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου των Ψυχικών Διαταραχών (DSM-V), η διάγνωση της άγχουσας κατάθλιψης βασίζεται στα παρακάτω κριτήρια:Εκδήλωση τουλάχιστον ενός επεισοδίου κλινικής κατάθλιψης και τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω συμπτώματα:

- Ψυχοκινητική ανησυχία ή σωματικές εκδηλώσεις ανησυχίας και νευρικότητας

- Γρήγορες ή καταιγιστικές σκέψεις

- Ψυχολογική ανησυχία ή έντονη εσωτερική ένταση

Όπως και η κλινική κατάθλιψη, η άγχουσα κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπιστεί με έναν συνδυασμό φαρμακευτικής αγωγής (αντικαταθλιπτικά, αγχολυτικά, σταθεροποιητές διάθεσης) και ψυχοθεραπείας.

Μερσινιάς Θωμάς, TEDx Speaker, Κλινικός Ψυχολόγος

©www.mersinias.gr

Πηγές:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/327408

https://www.healthline.com/health/depression/depression-and-anger

Η κατάσταση που βιώνουμε είναι ίδια για όλους, δεν είμαστε όμως όλοι ίδιοι. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ούτε όλους μας επηρεάζει το ίδιο, ούτε και φυσικά όλοι μπορούμε ή καταφέρνουμε να ανταπεξέλθουμε το ίδιο. Υπάρχουν άνθρωποι που γενικά στην ζωή τους παρουσιάζουν μια υψηλότερη ψυχική ανθεκτικότητα στις όποιες αντιξοότητες και άνθρωποι με χαμηλότερη. Επίσης υπάρχουν άνθρωποι που εισήλθαν στην πανδημία από διαφορετική αφετηρία: πολλοί συνάνθρωποι μας καταπολεμούσαν ήδη μια ψυχική ή οργανική ασθένεια και τα συναισθήματα αλλά και οι επιπτώσεις της πανδημίας και του εγκλεισμού , εύκολα αντιλαμβανόμαστε πόσο δυσανάλογο βάρος φέρνει για αυτούς από ότι στον γενικό πληθυσμό. Ο αγώνας λοιπόν για να βγούμε από αυτήν την κατάσταση , δεν θα είναι το ίδιο απαιτητικός για όλους, αλλά σίγουρα θα είναι σκληρός για τον καθένα. Υπάρχει τρόπος να το βοηθήσουμε αυτό; Ναι υπάρχει. Η δημιουργία μιας ρουτίνας θετικών δραστηριοτήτων είναι εξαιρετικά βοηθητική , καθώς έτσι κι αλλιώς ζούμε μια ρουτίνα αλλά κυρίως αρνητική κι επιβαλλόμενη. Το να δημιουργήσουμε μια θετική ρουτίνα μας δημιουργεί αισθήματα δημιουργικότητας. Από την ώρα που θα κάνουμε έναν απλό περίπατο , μέχρι και την ώρα ξεκούρασης μας , η συνέπεια μας στην τήρηση ενός σταθερού προγράμματος ενισχύει το μυαλό μας θετικά. Ένα άλλο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναπτύξουμε προοπτικές για το επόμενο χρονικό διάστημα. Δεν έχει σημασία εάν οι στόχοι μας θα είναι μικροί ή μεγάλοι, το να έχουμε προοπτική για όλα όσα θέλουμε να κάνουμε μετά το τέλος της πανδημίας , μας κάνει να εστιάζουμε στο θετικό του αύριο κι όχι στην δυσκολία του σήμερα κι επιπροσθέτως μας γεμίζει δημιουργικά τον χαμένο χρόνο του τωρινού περιορισμού μας. Φυσικά ότι μας δίνει ένα θετικό πρόσημο για τον εαυτό μας είναι ακόμη ένα τεράστιο κέρδος καθώς όλοι έχουν την ανάγκη να αισθάνονται αναγκαίοι και χρήσιμοι.

Ένα ακόμη σημαντικά βοηθητικό στοιχείο είναι να έχουμε αγαπημένα πρόσωπα σε συχνή επικοινωνία. Με όποιον τρόπο αυτό είναι δυνατόν στην παρούσα φάση. Ο άνθρωπος έχει απόλυτη ανάγκη ουσιαστικές σχέσεις, είμαστε κοινωνικά όντα.

Τέλος , ασκηθείτε. Με κάθε τρόπο. Είτε εντός του σπιτιού είτε εκτός του σπιτιού έστω και περιορισμένα, ασκηθείτε. Δώστε στον οργανισμό σας την κανονικότητα που χρειάζεται κι αυτός θα σας ανταμείψει με μια πολύ καλύτερη διάθεση.

Μερσινιάς Θωμάς, TEDx Speaker, Κλινικός Ψυχολόγος

©www.mersinias.gr

Η κατάσταση καραντίνας έχει δημιουργήσει πίεση και άγχος στους περισσότερους. Ο περιορισμός εξωτερικών μετακινήσεων και δραστηριοτήτων , φέρνει σε όλους περισσότερη ενασχόληση μπροστά στην οθόνη (κινητό, υπολογιστής, τηλεόραση) , κάτι το οποίο επιφέρει πρόσθετο στρες. Αυτό προκαλεί πολύ συχνά το Computer vision syndrome (CVS), το οποίο έχει επιπτώσεις και ψυχολογικές και οργανικές.

Η ανθρώπινη μνήμη είναι στο μυαλό των περισσοτέρων η έννοια της ικανότητας ανάδυσής παλιών εμπειριών , η οποία φθίνει με την ηλικία ή εξαιτίας κάποιων συγκεκριμένων ασθενειών. Οι περισσότεροι δηλαδή την θεωρούμε ως στατική και αμετάβλητη, ένα είδος καταγραφής της πραγματικότητας μας, με κάποια μερικά κομμάτια της να ξεχνιούνται. Αρχικά και κύρια , η πραγματικότητα είναι υποκειμενική για τον καθένα. Πολλά άτομα μπορούν να βρεθούν μπροστά στο ίδιο γεγονός, και να έχουν διαφορετικές μνήμες από αυτό. Θυμάμαι μόνο ότι παρατηρώ, και παρατηρώ μόνο ότι με ενδιαφέρει.

Σελίδα 1 από 17