Η κατάθλιψη είναι από τις πιο «καμουφλαρισμένες» ίσως ψυχικές ασθένειες, τουλάχιστον μέχρι τα πολύ προχωρημένα στάδιά της. Κι αυτό συμβαίνει για δύο κυρίως λόγους: α) η εποχή που ζούμε επιβάλλει ψυχαναγκαστικά πολλές φορές την ευτυχία ως ταυτόσημη με την υγεία β) δεν αναγνωρίζει ο ασθενής τα πρώιμα σημάδια της κατάθλιψης που έχει, και αργεί να επισκεφθεί Ψυχολόγο. Τι συμβαίνει λοιπόν όταν σε ένα άτομο εκδηλώνεται αυτή η κρυφή κατάθλιψη;

Το άτομο εσκεμμένα κι επίμονα αρχίζει να θέλει να εμφανίζεται ακόμα πιο χαρούμενο, ενεργητικό κι αισιόδοξο απ ότι ίσως είναι, αντιστεκόμενο σε αυτό που αισθάνεται βαθιά μέσα του. Αυτό φυσικά τον εξαντλεί και αισθάνεται ακόμα πιο έντονο το ψυχολογικό του πέσιμο.Η εικόνα της θλιβερής προσωπικότητας του ατόμου που πάσχει από κατάθλιψη είναι παντελώς ψευδής. Άνθρωποι με κατάθλιψη μπορεί να είναι κάποιοι από τους πιο χαρούμενους ανθρώπους στην παρέα σας. (Άλλωστε μην ξεχνάμε τις περιπτώσεις διάσημων κωμικών που έπασχαν από κατάθλιψη)...

Σημείο ορισμού της παθολογίας στην ψυχολογία αποτελεί η «τρέλα». Συνεπώς αποτελεί ορισμό κυρίως του Δυτικού Πολιτισμού και κυρίως από τον Μεσαίωνα και μετά. Πρότερα, πχ στην αρχαιότητα, η ύπαρξη παθολογίας και ψυχικής νόσου ερμηνευόταν ως επαφή με το θεϊκό.

Η έννοια της «τρέλας» εισήχθη στον κόσμο από τον Μεσαίωνα και μετά, και μάλιστα με  περίεργες αιτιάσεις. Για παράδειγμα η μελαγχολία των Άγγλων της εποχής ερμηνευόταν ως επιρροή του θαλασσινού κλίματος: « τα σταγονίδια νερού της θάλασσας διαποτίζουν τους δίαυλους και τις ίνες του σώματος και  αυτό χάνει την στερεότητά του και καταλήγει στην τρέλα». Έως τότε υπήρχε ο ένας και μοναδικός φόβος, ο φόβος του θανάτου, κίνδυνος δηλαδή προερχόμενος από έξω. Με την «τρέλα»  η απειλή είναι πλέον εκ των έσω και πάντα παρούσα.

Τότε χρονικά, οι λεπροί σταμάτησαν να είναι το μέγα πρόβλημα στις παρυφές της ζωής, και δώσανε την θέση τους στους  «τρελούς», κι άρχισε ο εγκλεισμός τους. Η απαίτηση για ιδρύματα ήταν καθολική και παντού. Φτάνει να αναλογιστούμε ότι γύρω στα 1650 το Παρίσι είδε το 1% του πληθυσμού του να οδηγείται σε εγκλεισμό μέσα σε λίγους μήνες – στην Αγγλία αποφασίσθηκε ίδρυση ενός ιδρύματος ανά νομό και περιοχή.

Τα ιδρύματα αυτά κύριο σκοπό είχαν την προστασία των έξω κι όχι των εγκλείστων. Άρα μιλάμε για αποκοπή και απομόνωση «προστατευτικού» χαρακτήρα του «υγιούς» κοινωνικού συνόλου. Οι φρενοβλαβείς δεν αντιμετωπίζονταν ως άρρωστοι. Ήταν η ζωώδης και άγνωστη φύση της τρέλας που έδειχνε τον εγκλεισμό τους, ως  προστασία και του ίδιου του φρενοβλαβή από την επικινδυνότητα της ασθένειας...

Αν εστιάσουμε στις αιτίες του άγχους θα παρατηρήσουμε ότι κοινός παρονομαστής όλων των ανησυχιών μας και όλων των στρεσογόνων καταστάσεων που βιώνουμε, είναι η αβεβαιότητα και η ανάγκη μας για έλεγχο.

Από τη φύση μας οι άνθρωποι θέλουμε να ελέγχουμε τις καταστάσεις γύρω μας, τα δεδομένα μας, αναζητούμε την σταθερότητα, το οικείο, την γνώση για αυτό που θα έρθει. Αισθανόμαστε προετοιμασμένοι, ασφαλείς, δυνατοί και αισιόδοξοι για τον εαυτό μας ότι θα μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε σε οποιαδήποτε κατάσταση εφόσον γνωρίζουμε τα δεδομένα και το τι μπορεί να ακολουθήσει. Αισθανόμαστε ήρεμοι!

Η έλλειψη της γνώσης και του ελέγχου μας οδηγεί στην αβεβαιότητα, στην ανασφάλεια και μας κάνει να αισθανόμαστε ευάλωτοι, αδύναμοι να διαχειριστούμε το άγνωστο ή οτιδήποτε δεν εξαρτάται από εμάς και δεν περνάει από το χέρι μας. Επομένως, βιώνουμε άγχος το οποίο πολλές φορές εξελίσσετε σε κρίσεις πανικού ή ακόμα και κατάθλιψη...

Τόλμη δεν είναι η κατάσταση στην οποία απουσιάζει ο φόβος , αλλά η κατάσταση στην οποία έχει ξεπεραστεί.

Πιθανόν να έχετε παρατηρήσει στον εαυτό σας στιγμές ξαφνικού πανικού σε κατάσταση που δεν ήταν και τόσο σοβαρή ή δεν χρειαζόταν την άμεση επέμβασή σας. Αυτό ακριβώς μας δηλώνει ότι ο φόβος σαν συναίσθημα έχει την ρίζα του στις βαθιές προσκολλήσεις μας, δηλαδή σε  αυτά τα στερεότυπα που μας έχουν διαμορφωθεί από την παιδική μας ακόμα ηλικία. Ο Φόβος είναι το συναίσθημα που θα μας ταράξει στον πυρήνα του εαυτού μας , γιατί θα «ακουμπήσει» ακριβώς την συνείδηση θνητότητας για εμάς ή κάτι που μας ενδιαφέρει.

Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μάθει να φοβούνται, κι αυτό τους γίνεται πλέον μια ασφαλής  συνήθεια. Έτσι σε οποιοδήποτε ερέθισμα , ενεργοποιούν τον φόβο τους ως την πρώτη οικεία τους αντίδραση. Από την άλλη υπάρχουν άνθρωποι που εκφράζουν φόβο ως αντικατάσταση στις ασυνείδητες επιθυμίες τους από φόβο στο να τις εκφράσουν...

Η  Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας χαρακτηρίζεται από μια έντονη συναισθηματική αστάθεια. Το άτομο έχει την τάση να συμπεριφέρεται παρορμητικά χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις συνέπειες. Η διάθεσή του είναι απρόβλεπτη και άστατη, με συχνές συναισθηματικές εκρήξεις τις οποίες δείχνει να μην μπορεί να ελέγξει. Έχει  συνήθως την τάση για εριστική – προκλητική συμπεριφορά και αρέσκεται συχνά σε συγκρούσεις με τους άλλους, ειδικά όταν οι παρορμητικές του ενέργειες ματαιώνονται ή λογοκρίνονται. Έχει ανεπαρκώς ανεπτυγμένη ή ασταθή αυτό-εικόνα, που συχνά συνδέεται με υπερβολική αυτοκριτική, χρόνια συναισθήματα κενότητας και καταστάσεις αποσύνδεσης όταν βρίσκεται σε στρες. Επιπλέον, μπορεί να έχει σύγχυση σχετικά με τους στόχους και τις εσωτερικές του προτιμήσεις, έντονες και ασταθείς διαπροσωπικές σχέσεις και μια τάση για αυτοκαταστροφική συμπεριφορά ίσως και τάσεις ή απόπειρες αυτοκτονίας.

Σε καταστάσεις έντονου στρες μπορεί να εκδηλωθούν παροδικά ψυχωσικά συμπτώματα και γι’ αυτό λέγεται μεταιχμιακή ή οριακή προσωπικότητα.

Επειδή  το βασικό χαρακτηριστικό της διαταραχής είναι η αστάθεια, σύμφωνα με μια άποψη, η οριακή διαταραχή είναι απλά μια καθυστερημένη, ασταθής κατάσταση της φυσιολογικής ανάπτυξης προσωπικότητας. Τα άτομα μ’ αυτή τη διαταραχή φαίνεται να έχουν μια αναπτυξιακή καθυστέρηση στο πέρασμα μέσα από την συναισθηματικά ταραχώδη φάση της εφηβείας. Οπότε στα 20, έχουν την ωριμότητα ενός νεαρού εφήβου...

Ανήκει στις Αγχώδεις Διαταραχές. Χαρακτηρίζεται από την αυξανόμενη  ένταση της συμπτωματολογίας της, παράλληλα με ένα υπερβολικό άγχος, όταν δεν εφαρμόζεται η ιδεοληψία ή ο ψυχαναγκασμός. Το άτομο επιβαρύνεται όλο και περισσότερο, σε βαθμό που τελικά επηρεάζεται η λειτουργικότητά του στο σύνολό της. Τέλος το άτομο δεν μπορεί να αποχωριστεί ή να παραιτηθεί από τις ιδεοληψίες και τους ψυχαναγκασμούς του, που πλέον χαρακτηρίζουν το μεγαλύτερο κομμάτι της ημέρας του.

Η ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή χαρακτηρίζεται από ιδεοληψίες και ψυχαναγκασμούς...

Αποκαλούμαστε ως η ναρκισσιστική γενιά η οποία , όπως λέγεται, μέσω κοινωνικών δικτύων, selfie, και λοιπών «συνηθειών» , έχει διογκώσει απίστευτα την εικόνα του εαυτού της. Οι περισσότεροι  όμως δεν κυκλοφορούνε τριγύρω πιστεύοντας ότι είναι οι «σούπερ» ή οι τόσο cool, αλλά μάλλον το αντίθετο. Αυτή η αντίφαση συμβαίνει λόγω ενός  υποβόσκοντος αισθήματος ,που όλοι ξέρουμε καλά, και καλείται ανασφάλεια. Αν μπορούσαμε με έναν μαγικό τρόπο να μπούμε στο μυαλό των ανθρώπων που συναντάμε γύρω μας καθημερινά μάλλον θα μας κατέκλυζαν τα κύματα ανασφάλειάς τους.

Μια πολύ πρόσφατη έρευνα (στην Αμερική) , έδειξε ότι άνω του 60% των γυναικών βιώνουν , και μάλιστα επώδυνα, σκέψεις αρνητικής αυτοκριτικής τουλάχιστον 2 φορές εβδομαδιαίως. Υπάρχει κι ένα σχετικό τεστ αξιολόγησης για τις αυτοκαταστροφικές κριτικές σκέψεις, που συνέταξαν οι Dr Robert & Lisa Firestone (πατέρας και κόρη ψυχολόγοι), γνωστό ως FAST(  Firestone Assessment for Self-Destructive Thoughts)...

Η μοναξιά είναι μια κατάσταση με αρνητικές επιπτώσεις στην συναισθηματική και ψυχική υγεία του ατόμου. Επιπλέον, έχει φανεί από μελέτες πως επηρεάζει την δομή αλλά και λειτουργία του εγκεφάλου, τόσο των ανθρώπων αλλά και των ζώων. Σύμφωνα με το Psychological Bulletin,

 

“Σας άκουγα…σας καταλάβαινα…αλλά δεν μπορούσα να μιλήσω και πνιγόμουν. Ένοιωθα να βρίσκομαι σε ένα γυάλινο κουτί από το οποίο δεν μπορούσε να περάσει η φωνή μου”.  Αυτή είναι μια πρόταση ανάμεσα σε πολλές άλλες που έγραψε μια 14χρονη με αυτισμό από την Αμερική. Η συγκεκριμένη κοπέλα πριν ένα χρόνο δεν μπορούσε να μιλήσει. Σήμερα κατορθώνει να σχηματίζει προτάσεις και να τις γράφει σε χαρτί τύπου ημερολογίου. Υπεύθυνος για αυτήν την αλλαγή είναι ένας Έλληνας Επιστήμονας. Πρόκειται για τον Δρ Θεοχάρη Θεοχαρίδη, καθηγητή και διευθυντή του Εργαστηρίου Μοριακής Ανοσοφαρμακολογίας και Ανακάλυψης Φαρμάκων της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Tufts της Βοστώνης.

Ο αυτισμός, σύμφωνα με τον Δρ Θεοχαρίδη, δεν είναι ψυχιατρική ασθένεια, όπως πιστεύονταν. “Είναι μία αυτοκαταστροφή που συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή πολύ νωρίς μετά τη γέννηση του παιδιού. Και αυτό είναι σχεδόν σίγουρο, επειδή γύρω στο 60% των παιδιών έχουν αντισώματα κατά του δικού τους εγκεφάλου”, δήλωσε ο επιστήμονας.Το παραπάνω “σημαίνει ότι, σε ανύποπτο χρόνο, ο εγκεφαλικός φραγμός, που προστατεύει τον εγκέφαλο, πρέπει να ήταν διαπερατός, έτσι ώστε τα λευκά αιμοσφαίρια να μπουν μέσα και να δημιουργήσουν αντισώματα εναντίον του”, δήλωσε ο Δρ Θεοχαρίδης, προσθέτοντας ότι ορισμένες φυτικές ουσίες που βρίσκονται σε αφθονία στην Ελλάδα, πιθανότατα, είναι η λύση...

 

Όπως γνωρίζουμε όταν ένα άτομο νοσεί από κάποια ψυχική διαταραχή, όπως διπολική διαταραχή, σχιζοφρένεια, ψύχωση ακόμα και κατάθλιψη, πρέπει να επισκεφτεί έναν ειδικό (ψυχίατρο ή ψυχολόγο) ώστε να διαγνώσει την διαταραχή και να μπει το άτομο σε θεραπεία. Όσο νωρίτερα γίνει η διάγνωση και αντιληφθεί το άτομο ότι κάτι δεν πάει καλά , τόσο το καλύτερο, και όσο νωρίτερα ζητήσει βοήθεια από ειδικό τόσο καλύτερα τα θεραπευτικά αποτελέσματα.

Ωστόσο, έρευνες έδειξαν ότι τα άτομα τα οποία εκδηλώνουν ψυχικές διαταραχές έχουν διαταραγμένες τιμές σε συγκεκριμένες ορμόνες, στον μεταβολισμό, φλεγμονών κ.α. οι τιμές των οποίων φαίνονται σε αιματολογικές εξετάσεις...