Όταν ο Adolf Eichmann, ένας από τους κύριους οργανωτές του ολοκαυτώματος των εβραίων , δικάστηκε για το μερίδιο ευθύνης του σε αυτή την ανθρώπινη τραγωδία, υπεραμύνθηκε των πράξεων του λέγοντας ότι εκτελούσε απλά διαταγές. Οι Αμερικάνοι στρατιώτες που πήραν μέρος στη σφαγή στο My Lai, στο Βιετνάμ, ισχυρίσθηκαν το ίδιο. Είναι μάλλον εύκολο στον καθένα από εμάς να εξάγει το συμπέρασμα ότι αυτές είναι πράξεις ανθρώπων με διαταραγμένο νοητικό ή ψυχικό κόσμο, και δεν θα μπορούσαν να εκτελεστούν από έναν κοινό θνητό, από τον καθένα από εμάς. Οι ειδικοί ψυχικής υγείας μπορούν να ισχυριστούν όμως το αντίθετο. Ο αμερικάνος ψυχολόγος Stanley Milgram, στις αρχές τις δεκαετίας του 1960, προκάλεσε σφοδρό κύμα αντιδράσεων όταν θέλησε να μελετήσει την προθυμία των ανθρώπων να υπακούσουν στις εντολές μια ηγετικής φιγούρας προβαίνοντας σε πράξεις άκρως αντίθετες με την προσωπική τους συνείδηση. Μετά από πειράματα που έκανε με συνηθισμένους Αμερικάνους πολίτες, με καλή ψυχική υγεία, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν διατεθειμένοι να υποβάλλουν σε ηλεκτροσόκ μέχρι θανάτου έναν αθώο συμπολίτη τους που το μόνο σφάλμα του ήταν να έχει αδύναμη μνήμη για να μπορεί να απομνημονεύει μερικά ζευγάρια λέξεων. Η πειραματική διαδικασία είχε ως εξής: ........

 

Το φαινόμενο Zeigarnik είναι ένα ψυχολογικό φαινόμενο που πήρε το όνομα του από τη Ρωσίδα ψυχολόγο Bluma Zeigarnik που το ανακάλυψε και το παρατήρησε. Δεν είναι μια θεωρία ευρέως γνωστή έχει όμως εφαρμογές σε πολλά φαινόμενα της καθημερινής ζωής και εξηγεί πολλές συμπεριφορές. Η συγκεκριμένη θεωρία υποδηλώνει τη τάση των ανθρώπων να θυμούνται καλύτερα έργα που δεν έχουν τελειώσει ή που έχουν διακοπεί στη μέση για ένα χρονικό διάστημα, σε αντίθεση με έργα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Η Zeigarnik εμπνεύστηκε αυτή τη θεωρία καθώς καθόταν σε μια καφετέρια και παρατηρούσε τις συμπεριφορές των σερβιτόρων. Αυτό που παρατήρησε λοιπόν ήταν ότι οι σερβιτόροι είχαν την τάση να θυμούνται περισσότερο τις παραγγελίες που δεν είχαν ακόμα ολοκληρωθεί ενώ αυτές τις οποίες είχαν ήδη σερβίρει φαίνεται να τις ξεχνούσαν τελείως. Μετά από αυτή την παρατήρηση εφάρμοσε τα δεδομένα αυτά πειραματικά στο εργαστήριο της όπου έβαλε τους συμμετέχοντες να κάνουν μερικές εργασίες, μόνο που στους μισούς συμμετέχοντες διέκοψε τη διαδικασία στη μέση, δίνοντας τους να κάνουν κάτι άσχετο στο μεσοδιάστημα και μετά να συνεχίσουν την αρχική τους εργασία. Μετά την ολοκλήρωση του έργου, ρώτησε τους συμμετέχοντες ποιες από τις δραστηριότητες που έκαναν θυμούνταν περισσότερο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα που διέκοψαν την εργασία τους στη μέση είχαν την τάση να θυμούνται περισσότερα πράγματα σε σχέση με αυτά που έκαναν , σε αντίθεση με τα άτομα που ολοκλήρωσαν απερίσπαστα την εργασία τους, που δεν θυμούνταν και πολλά από την όλη διαδικασία.
Από εργασίες που συνεχίστηκαν και εξελίχθηκαν και μετά τα πρώτα πειράματα της Zeigarnik , φάνηκε πως γενικά ο εγκέφαλος έχει την τάση να βρίσκεται σε μια διαρκή εγρήγορση και να μην ξεχνά εύκολα ανολοκλήρωτες εργασίες και να προωθεί τη γνωστική μας προσπάθεια μέχρι να ολοκληρωθεί το έργο που έχουμε αναλάβει. Συγκρατεί δηλαδή στο συνειδητό μας ζωντανή τη μνήμη μέχρι να τελειώσει η εργασία . Βεβαίως υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που συντείνουν σε αυτό όπως για παράδειγμα ο παράγοντας «κίνητρο». Αν κάποια εργασία δεν μας κινητοποιεί αρκετά ή δεν μας αρέσει τότε, ανεξάρτητα από το αν έχει ολοκληρωθεί ή όχι , είναι πιθανό να είναι ήδη ασθενής στη μνήμη μας.
Στην καθημερινότητα θα βρείτε πολλά παραδείγματα που επιβεβαιώνουν το φαινόμενο. Ελλιπείς εργασίες στη δουλειά μας που σκεφτόμαστε συνεχώς ότι πρέπει να δρομολογήσουμε και να τις περατώσουμε, εργασίες στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο, δουλειές στο σπίτι, μέχρι και σήριαλ στην τηλεόραση που συνεχίζονται την επόμενη μέρα και είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πως οι σεναριογράφοι χρησιμοποιούν το φαινόμενο αυτό για να κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον του τηλεθεατή .

Διζέ Σμαράγδα - Εργασιακή / Οργανωτική Ψυχολόγος

 

Στις μέρες μας όλο και περισσότεροι άνθρωποι υποφέρουν απο Αυπνία, παροδική ή Χρόνια. Ίσως συμβαίνει και σε εσάς ενω παρακολουθείτε τηλεόραση να σας παίρνει ο ύπνος , ξυπνάτε ξαφνικά, πηγαίνετε στο υπνοδωμάτιό σας και ξαφνικά αισθάνεστε εντελώς ...ξύπνιοι!
Οι αιτίες που συμβαίνει κάτι τέτοιο μπορεί να είναι ποικίλες.Εξαιρώντας ιατρικούς παράγοντες, δηλαδή οργανικά αίτια, όπως πχ δυσλειτουργία του θυροειδούς, κεφαλαλγίες ή τραυματισμό στο κεφάλι, υψηλή αρτηριακή πίεση ή άσθμα κ.α που μπορούμε εύκολα να διαπιστώσουμε με κάποιες εξετάσεις στον γιατρό μας, σύνήθως τα αίτια είναι ψυχολογικά. Μπορεί να πρόκειται απο Διαταραχή Γενικευμένου Άγχους ,Μετα-τραυματικό Στρες, μείζονα κατάθλιψη ως και διπολική Διαταραχή , Άνοια και άλλα.
Φυσικά θα πρέπει να εξαιρέσουμε "πρόσκαιρα" αίτια αυπνίας , όπως η αλλαγή περιβάλλοντος (νέο ή άγνωστο περιβάλλον ύπνου), πιθανή εργασία μας σε εναλλασόμενες βάρδιες, jet lag απο κάποιο ταξίδι μας, "φτωχό" περιβάλλον ύπνου (θορυβώδες, με ακατάλληλο φωτισμό, ακατάλληλη θερμοκρασία , κακή επιφάνει ύπνου).
Ψυχολογικά η Αυπνία αντιμετωπίζεται με Συμπεριφορική θεραπεία. Εστιάζουμε κυρίως σε συμπεριφορικά πρότυπα που έχουμε συνδέσει μαθησιακά ως θετικά για τον ύπνο μας , που όμως τελικά δεν είναι.Για παράδειγμα: το να βλέπουμε ξαπλωμένοι τηλεόραση ενώ μας φαίνεται ως χαλάρωση , τελικά δυσκολεύει τον κανονικό μας ύπνο καθώς η ένταση της μετακίνησής μας στο κρεβάτι μας λαμβάνεται απο τον οργανισμό μας ως αφύπνιση δράσης κι όχι ως "συνέχεια" της χαλάρωσής μας.
Με αυτή την αντιμετώπιση των "θετικών" προτύπων μας που τελικά δεν είναι θετικά για τον ύπνο μας και την ποιότητά του, σε συνδυασμό με κάποιες τεχνικές που εφαρμόζουμε στην ψυχοθεραπεία, ο ασθενής καταφέρνει να βελτιώσει τον ύπνο του κατα μεγάλο ποσοστό και σταδιακά φτάνει να αποκτά την ποιότητα ύπνου που χρειάζεται καθημερινά.

©www.mersinias.gr

Η επαγγελματική εξουθένωση είναι μια ψυχολογική διαδικασία συναφής αλλά όχι ταυτόσημη με το επαγγελματικό άγχος. Συμβαίνει όταν το εργασιακό περιβάλλον ενός ατόμου είναι τόσο στρεσογόνο που δεν το βοηθάει να κάνει πλέον την δουλεία του με ευχαρίστηση. Παρόλο που η επαγγελματική εξουθένωση δεν θεωρείται ψυχική νόσος, είναι ένα φαινόμενο που μπορεί να επηρεάσει πολύπλευρα τη ζωή των ανθρώπων. Μπορεί όμως και να θεραπευτεί , μπορεί κανείς να επανακτήσει την ισορροπία του, να θέσει εκ νέου προτεραιότητες, να βρει χρόνο για τον εαυτό του και να αναζητήσει υποστήριξη από κάποιον ειδικό.
Η επαγγελματική εξουθένωση είναι μια κατάσταση συναισθηματικής, νοητικής και σωματικής εξάντλησης που προκαλείται από μεγάλης έντασης και μακράς διάρκειας στρες.  Είναι ένα σύνδρομο που αποτελείται από τρεις επιμέρους διαστάσεις:..

Στην σημερινή εποχή τα πάντα γύρω μας κινούνται με ταχύτητες που συχνά μας «ξεπερνάνε» και νοιώθουμε ότι δεν μπορούμε να ανταπεξέλθουμε. Η επικοινωνία μας σήμερα είναι πολυεπίπεδη και σε διαφορετικούς τομείς, πχ προσωπικό, επαγγελματικό κλπ. Πλέον οι κλασικοί τρόποι πληροφόρησης κι ενημέρωσής μας, έχουν αντικατασταθεί από νέους τρόπους με κυρίαρχο μέσο το διαδίκτυο.

Από τις ειδήσεις, που σήμερα τις διαβάζουμε μέσα από 2-4 sites της επιλογής μας που εμπιστευόμαστε, ως την αλληλογραφία μας, ο καθένας μας έχει τουλάχιστον 2 λογαριασμούς email (προσωπικό κι επαγγελματικό), και ως την επικοινωνία μας μέσω κοινωνικών δικτύων , ο καθένας μας συμμετέχει σε τουλάχιστον δύο (πχ facebook,twitter κλπ).

Όλα αυτά ουσιαστικά σηματοδοτούν ...

Η Σεξουαλικότητα αφορά τη ταυτότητα που αναπτύσσουμε γύρω απο τις σεξουαλικές μας προτιμήσεις και η ανάπτυξή της ξεκινάει απο τα πρώιμα παιδικά μας χρόνια βάσει της υγιούς μας ωρίμανσης. Φτάνει περίπου στην ολοκλήρωσή της κατά την εφηβεία ή τα πρώτα ενήλικα χρόνια μας.Η ανάπτυξή της δε, συνεχίζεται και πέραν αυτών βάσει των προσλαμβανομένων εμπειριών μας στις σεξουαλικές μας σχέσεις , οι οποίες την εμπλουτίζουν και την αναπτύσσουν αλλά κατά βάση δεν την αλλάζουν.
Η Σεξουαλικοποίηση αφορά κυρίως το γυναικείο φύλο, και δεν σχετίζεται με αυτό που ονομάζουμε υγιή σεξουαλικότητα. Κι ως Σεξουαλικοποίηση ορίζεται:
-η έμφαση της αξίας ενός ατόμου με βάση την σεξουαλική συμπεριφορά ή έφεση, εξαιρώντας άλλα χαρακτηριστικά του
-στενή ταύτιση της φυσικής ελκυστικότητας του ατόμου με τον χαρακτηρισμό ως "σέξυ"
-η σεξουαλική "αντικειμενικοποίηση" του ατόμου που το μετατρέπει σε άτομο ελκυστικό μόνο για σεξουαλική ικανοποίηση των άλλων, παραβλέποντας άλλες ικανότητές ή προτερήματά του.
-σεξουαλικότητα ανάρμοστα επιβεβλημένη στο άτομο
Πότε συμβαίνουν όλα αυτά;...
Η βίαια συμπεριφορά ως ορισμός είναι πολυπλοκότερος από ότι δείχνει καθώς μπορεί να εμπεριέχει τόσο σωματικά όσο και λεκτικά χαρακτηριστικά. Όσων αφορά το δεύτερο ειδικά η βία έχει να κάνει τόσο με τον θύτη όσο και με το θύμα-υποκείμενο αυτής της συμπεριφοράς καθώς η παιδεία του, η κουλτούρα του και η εν γένει ψυχική του ιδιοσυγκρασία μπορεί να είναι τέτοιες που το καθιστούν αδύνατο να αντιληφθεί την έννοια της βίας που δέχεται.
Η βίαια συμπεριφορά έχει ένα κυρίαρχο στοιχείο, την επιθετικότητα. Ως επιθετικότητα ορίζουμε την αρνητική παρόρμηση ενός ατόμου προς άλλο (έμψυχο συνήθως) ον, στην οποία παρόρμηση αυτή το άτομο θύτης αδυνατεί να συμπεριλάβει έλεγχο.
Η βία είναι συμπεριφορά, κι ως συμπεριφορά είναι προιόν μάθησης. Αν και δύσκολα, εντούτοις μπορεί να αλλάξει. Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν συχνά βία ή είναι γενικά βίαιοι ως άτομα, το πράττουν για τρεις κυρίως λόγους:...

Η μη αντιμετώπιση της Διαταραχής Πανικού έχει άμεσες, επιβαρυντικές και επαναλαμβανόμενες συνέπειες στην καθημερινότητα του ατόμου που πάσχει απο αυτήν. Ο άμεσος κίνδυνος είναι η εκδήλωση μιας επιπροσθέτου Διαταραχής φοβίας για μια κατάσταση ή γεγονός που συνέβη κατα την εκδήλωση του Πανικού.Πολλοί άνθρωποι με την συγκεκριμένη Διαταραχή, αρχίζουν να παρουσιάζουν μια περιστασιακή αποφυγή για την κατάσταση κατα την οποία βίωσαν την Κρίση Πανικού. Για παράδειγμα αν την βιώσουν κατα την οδήγηση , αρχίζουν να αποφεύγουν την οδήγηση σε μη γνωστές διαδρομές ή σε διαδρομές με έντονη κίνηση, μέχρι που στο τέλος αναπτύσσουν μια εν γένει φοβία για την οδήγηση γενικά. Στην χειρότερη περίπτωση ,αναπτύσσουν και μια φοβία γενικά για την κυκλοφορία τους εκτός σπιτιού που καταλήγει σε αγοραφοβία.Ακόμα όμως κι αν δεν αναπτύξουν παράλληλα κάποια μορφή ακραίας φοβίας, η καθημερινότητά τους επηρρεάζεται άμεσα προς το...

Ένα άτομο που αλλάζει συχνά σεξουαλικούς συντρόφους ή συμμετέχει σε "επικίνδυνο" σεξ, συχνά αναμιγνύεται και με χρήσεις ουσιών ή αλκοόλ, και ανήκει ουσιαστικά στην συμπεριφορική κατηγορία του σεξουαλικού εθισμού. Αλλά είναι τελικά ο εθισμός αυτός που οδηγεί σε μια τέτοια συμπεριφορά; ή μήπως είναι μια διαταραχή ελέγχου των παρορμήσεων;
Οι ψυχολόγοι αναφερόμαστε σε παρόμοιες συμπεριφορές με τον όρο της ψυχαναγκαστικής σεξουαλικής Διαταραχής.
Οι έρευνες έχουν δείξει ότι στο αντρικό φύλο η Διαταραχή αυτή παρουσιάζεται σε ίδιο βαθμό σε ομοφυλόφιλους και ετερόφυλους άντρες. Η διαφορά έγκειται στην ένταση εκδήλωσης της Διαταραχής.Στους ομοφυλόφιλους άντρες παρατηρήθηκε μια εναλλαγή συντρόφων που σε πολλές περιπτώσεις άγγιζε τους 35+ ερωτικούς παρτενέρ σε διάστημα 3μηνών. Αντίστοιχα οι ετερόφυλοι άντρες παρουσίασαν μια εναλλαγή συντρόφων που άγγιζε τον αριθμό των 6+ συντρόφων - παρτενέρ εντός 3μήνου.
Στο γυναικείο φύλο η Διαταραχή παρουσιάζεται σε δύο άξονες. Στον πρώτο άξονα παρουσιάζεται μια εναλλαγή συντρόφων που αγγίζει τους 4+ ερωτικούς παρτενέρ εντός 3μήνου, και συνήθως με σεξουαλική δραστηριότητα στα πλαίσια πειραματισμού και πρόκλησης πολλές φορές κι ακραίας. Στον δέυτερο άξονα παρουσιάζεται μια παράλληλη ύπαρξη ερωτικών παρτενέρ δύο ή και τριών και παραπάνω, που δεν δείχνει όμως να έχει κύριο στόχο το σεξ αλλά την συναισθηματική κάλυψη που ντύνεται ξεκάθαρα με έναν σεξουαλικής δραστηριότητας μανδύα.
Πολύ σημαντικό στοιχείο είναι οτι και στα δύο φύλα η έρευνα έδειξε ότι προτιμούν σε ποσοστό άνω του 80% ατομική θεραπεία παρά ομαδική.
Απο προσωπική θεραπευτική εμπειρία , παρατηρώ ότι οι ασθενείς με τέτοια Διαταραχή εισάγονται εύκολα στην θεραπεία για τον λόγο ότι τους είναι πολύ εύκολο να μιλούν για τις "καλές" σεξουαλικές επιδόσεις τους. Το πρόβλημα είναι ότι το πλαίσιό τους είναι αρκετά δύσκαμπτο στο να αντιληφθούν ότι αυτό αποτελεί πρόβλημα για τους ίδιους και τις κοινωνικές σχέσεις τους. Απο την στιγμή όμως που συμβεί αυτό στην θεραπεία , παρουσιάζουν πολύ θετική πορεία με πολύ καλά αποτελέσματα.
©www.mersinias.gr
Όλοι μας γνωρίζουμε ότι για τους σημερινούς έφηβους, η καθημερινή επικοινωνία με φίλους είναι στην συχνότητα των 3-4 ωρών και είναι κυρίως μέσω messaging (γραπτων σύντομων μηνυμάτων) είτε μέσω τηλεφώνου είτε μέσω facebook. Συνήθως δε , η επικοινωνία αυτή δείχνει εντελώς απρόσιτη στους γονείς αφού έχουν αλλάξει οι κώδικες επικοινωνίας. Ένα "OMG-ROTFL" ως  μήνυμα περιγράφει μια ολόκληρη κατάσταση για τον έφηβο και μάλιστα αρκετά παραστατική, εντελώς ακατανόητη όμως για τον γονέα αλλά και οποιοδήποτε άλλον ενήλικο. (OMG-ROTFL= Oh my God, I'm rolling on the floor laughing" = θεέ μου! έχω πέσει κάτω απο τα γέλια!). Τι πραγματικά συμβαίνει; Είναι ένα νέο πλαίσιο επικοινωνίας και φιλίας; είναι οτιδήποτε άλλο εκτός απο φιλία , όπως πολλοί γονείς θεωρούν;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είναι μάλλον προσωπικές για τον καθένα μας και δε μπορούν μέσω μια γενίκευσης να πείσουν κανέναν έξω απο εμάς.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι για να αποδεχθούμε ή να απορρίψουμε τον τρόπο των εφήβων, οφείλουμε πρώτα απαραίτητα να τον κατανοήσουμε.Και για να το κάνουμε αυτό θα πρέπει να λάβουμε μερικά σημαντικά πράγματα υπόψην μας:
-οι συντομεύσεις μηνυμάτων με εκφράσεις 3-4 γραμμάτων όπως το "OMG" είναι απολύτως συνυφασμένος τρόπος επικοινωνίας στην εποχή της ταχύτητας που ζούμε στην οποία το 24ωρο ενός εφήβου χρειάζεται να έχει 28+ ώρες. Σύντομα η επικοινωνία θα εξελιχθεί σε επικοινωνία συμβόλων, και για αυτό δεν θα ευθύνεται κανένας έφηβος.
-Οι δικοί μας γονείς μας προέτρεπαν να μην μιλάμε ώρες στο τηλέφωνο. "Θα τα πείτε στο σχολείο" έλεγαν συχνά. Οι σημερινοί γονείς προτρέπουν να μην μιλάει ο έφηβος στο facebook. Ίσως κατα περίπτωση να προτρέπουν κιόλας στο να μιλήσουν στο τηλέφωνο αντί να γράφουν στο pc. Στοιχηματίζω ότι η σημερινή γενιά των εφήβων, ως γονείς , θα προτρέπουν τα δικά τους παιδιά να μιλήσουν και λίγο στο facebook αντί να...χρησιμοποιούν έναν άλλον τρόπο επικοινωνίας που πιθανόν να έχει εξελιχθεί τότε.
- η φιλία ως έννοια εμπεριέχει το στοιχείο της ανάγκης και αλληλοεξάρτησης. Όσο μεταβάλλονται οι ανάγκες των ατόμων μιας εποχής , θα μεταβάλλεται η και μορφή της φιλίας που αυτά δημιουργούν
-Σαν κυρίαρχο στοιχείο επικοινωνίας δεν αποτελεί αναγκαία κάτι κακό. Σαν μοναδικό όμως ναι αποτελεί κακό, γιατί χάνεται η φωνητική επαφή που είναι αναγκαία της ανθρώπινης φύσης.
Σημαντικό όλων είναι να θυμόμαστε ότι οι έφηβοι έχουν ανάγκη περισσότερο να ακουστούν, παρά να ακούσουν. Στο χέρι μας είναι ο βαθμός που θα τους κατανοήσουμε.
©www.mersinias.gr