Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ( OCD ), είναι μία ψυχική πάθηση που χαρακτηρίζεται από παράλογες σκέψεις, ιδέες, εικόνες (εμμονές – ιδεοληψίες ή ψυχαναγκασμούς) και οδηγεί τους πάσχοντες σε επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές ( καταναγκασμούς). Πολλές φορές είναι πιθανό να υπάρχει μόνο μία από τις δύο συνθήκες (μόνο ψυχαναγκασμοί ή μόνο επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές), αλλά και πάλι πρόκειται για ΙΔΨ.

Αυτός που πάσχει από ΙΔΨ, συνήθως είναι ικανός να συνειδητοποιήσει ότι οι ψυχαναγκαστικές ιδέες του είναι παράλογες και προσπαθεί να τις αγνοήσει ή να τις σταματήσει. Αυτό έχει ως τελικό αποτέλεσμα σταδιακά να αυξάνεται η το άγχος του. Τελικά, συνήθως καταφεύγει στην εκτέλεση ψυχαναγκαστικών πράξεων, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να μειώσει τα επίπεδα του άγχους του και να κατευνάσει τα δυσφορικά του συναισθήματα που ολοένα αυξάνονται....

Μια πρόσφατη μελέτη (Απρ2020) ,από το Arlington Texas University αποκαλύπτει ότι όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ανήσυχοι και ευάλωτοι, είναι πιο πιθανό να βασίσουν τη λήψη αποφάσεών τους σε ατεκμηρίωτες πληροφορίες που αγγίζουν το συναίσθημά τους και όχι σε πραγματικά γεγονότα.

Η μελέτη, με τίτλο "Όταν οι οδυνηρές ιστορίες υπερτερούν των ψυχρών σκληρών γεγονότων: Μια μετα-ανάλυση της ατεκμηρίωτης προκατάληψης" δημοσιεύεται στο Organizational Behavior and Human Decision Processes.

Διαπιστώθηκε λοιπόν ότι οι άνθρωποι , ειδικά σε καταστάσεις ιατρικής ανάγκης ή υψηλής απειλής για την υγεία , (όπως είναι η τρέχουσα κατάσταση της πανδημίας), εμπιστεύονται περισσότερο και λαμβάνουν αποφάσεις με γνώμονα τα ατεκμηρίωτα συναισθήματα τους τα οποία εξηγούν στο μυαλό τους ως βάσιμες πληροφορίες, παρά στα γεγονότα τα οποία δίνουν τα ρεαλιστικά κριτήρια για την λήψη οποιασδήποτε απόφασης

Τα social media μαζί με όλα όσα φέρανε στη ζωή μας, δημιούργησαν και κάποια σύνδρομα όπως αυτό του FOMO. Το συγκεκριμένο αναφέρεται στο Fear Of Missing Out. Το FOMO έρχεται να αυξήσει τα επίπεδα άγχους στη ζωή των χρηστών. Ουσιαστικά είναι ο φόβος των χρηστών μήπως χάσουν κάτι σημαντικό από όσα συμβαίνουν διαδικτυακά, η μεγάλη ανάγκη που αισθάνονται οι χρήστες να τσεκάρουν συνεχών τα social media τους, και να αισθάνονται πως είναι συνεχώς σε επικοινωνία/σύνδεση με τους άλλους χρήστες. Έχει χαρακτηριστεί ως ένα είδος κοινωνικού άγχους με ψυχαναγκαστικά στοιχεία. Δεν είναι λίγες οι φορές που ο χρήστης ξυπνάει μέσα στη νύχτα για να τσεκάρει το κινητό του, να δει μήπως έχασε κάποιο μήνυμα, αίτημα ή ευκαιρία κοινωνικής συναναστροφής. Σύμφωνα με έρευνα το FOMO είναι πιο συχνό σε άτομα που έχουν ανικανοποίητες ψυχολογικές ανάγκες, όπως το να θέλουν να είναι αρεστοί και να γίνονται σεβαστοί.

Κατσαούνη Μαρία-Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Το Σύνδρομο Cotard, γνωστό επίσης και ως Μηδενιστική Ψευδαίσθηση ή  Ψευδαίσθηση Cotard, ή  ως Σύνδρομο Ζωντανού πτώματος, είναι μια από τις ίσως πιο ιδιαίτερες νοητικές-ψυχολογικές Διαταραχές. Οι άνθρωποι που πάσχουν από αυτό , βιώνουν την πεποίθηση (ψευδαίσθηση) ότι είναι νεκροί, ή ότι μερικώς είναι νεκροί (όργανα του σώματος τους απουσιάζουν) ή ότι δεν έχουν καθόλου αίμα ή ότι δεν υπάρχουν γενικά. Είναι τόσο ισχυρό για τους ίδιους αυτό το βίωμα (ψευδαίσθηση) , που σε μερικές περιπτώσεις τέτοιοι ασθενείς έχουν ισχυριστεί ότι μπορούν να μυρίσουν την αποσύνθεση του δέρματος τους. Το ισχυρό παράδοξο στους ασθενείς με Σύνδρομο Cotard είναι ότι ακριβώς αυτή η εντύπωσή τους ότι είναι νεκροί, τους δίνει και μια αίσθηση προσωπικής αθανασίας....

Ο Hans Jürgen Eysenck ήταν Άγγλος ψυχολόγος που γεννήθηκε στη Γερμανία και πέρασε την επαγγελματική του σταδιοδρομία στη Μεγάλη Βρετανία εξαιτίας δίωξης του από τους Ναζί. Έμεινε στη μνήμη κυρίως για το έργο του σχετικά με τη νοημοσύνη και την προσωπικότητα, τα ερωτηματολόγια προσωπικότητας και τις απόψεις του για τις φυλετικές διαφορές της νοημοσύνης. Την εποχή του θανάτου του ήταν ο πιο συχνά αναφερόμενος ψυχολόγος στην επιστημονική βιβλιογραφία.

Ο Eysenck εντόπισε δύο βασικές διαστάσεις της προσωπικότητας. Η πρώτη ονομάζεται «εσωστρέφεια- εξωστρέφεια» και η δεύτερη «νευρωτισμός-σταθερότητα». Αργότερα, πρόσθεσε και μία τρίτη διάσταση που την ονόμασε «ψυχωτισμός-σταθερότητα»...

Πρόκειται για το φαινόμενο κοινωνικής ψυχολογίας, σύμφωνα με το οποίο οι άνθρωποι αποφεύγουν να βοηθήσουν κάποιον που κινδυνεύει όταν άλλα άτομα είναι παρόντα . Το φαινόμενο απασχόλησε για πρώτη φορά τα ΜΜΕ στις ΗΠΑ το 1964, όταν μια νεαρή γυναίκα, η Kitty Genovese, δολοφονήθηκε έξω από το διαμέρισμα της σε κεντρική περιοχή της Νέας Υόρκης. Περίπου 38 γείτονες της βρίσκονταν εκεί κατά τη διάρκεια του συμβάντος, όμως κανείς δεν έκανε τίποτα για να βοηθήσει. Από τότε άρχισαν διάφορα πειράματα με στόχο την κατανόηση και εξήγηση του φαινομένου.

Το σύνολο των πειραμάτων αυτών κατέδειξε μερικά πολύ σημαντικά στοιχεία που εξηγούν ως έναν βαθμό το γιατί οι άνθρωποι δεν σπεύδουν σε βοήθεια ειδικά όταν κι άλλα άτομα είναι παρόντα, με τελικό αποτέλεσμα να παρουσιάζεται το παράδοξο ότι οι πιθανότητες να δεχθεί βοήθεια ένα άτομο που ξαφνικά βρίσκεται σε κατάσταση ανάγκης είναι σχεδόν αντιστρόφως ανάλογη με το πλήθος των ατόμων που παρευρίσκονται....

Όταν ένα συναίσθημα ενεργοποιείται επαναλαμβανόμενα σε μικρό χρονικό διάστημα, τότε δημιουργεί κυρίαρχη διάθεση. Μια τέτοια διάθεση για παράδειγμα δείχνει να έχει δημιουργηθεί για μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού τώρα στην εποχή της πανδημίας που διανύουμε, ουσιαστικά μια μόνιμη συναισθηματική κατάσταση με συνδυασμένα στοιχεία φόβου και αγωνίας. Γενικά ο φόβος ενεργοποιεί το άτομο να αναλάβει δράση για την αποφυγή κινδύνου, κι αυτή είναι η θετική πλευρά του. Η αγωνία από την άλλη , παρόλο που στο μυαλό όλων εκλαμβάνεται σαν ηπιότερη και πιο ακίνδυνη συναισθηματική κατάσταση από τον φόβο , είναι στην πραγματικότητα πιο επιβαρυντική καθώς είναι πολύ μεγαλύτερης διάρκειας, μια ισχυρής έντασης διαρκής διέγερση για επικείμενο κίνδυνο, άλλες φορές πραγματικό κι άλλες όχι, η οποία είναι και πολύ εξαντλητική οργανικά. Όταν ο φόβος και η αγωνία ενεργοποιούνται ταυτόχρονα γεννιέται η κατάσταση άγχους.

Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε ότι τα συναισθήματα που βιώνουμε στο παρόν, έχουν αφετηρία γεγονότα του παρελθόντος, και πολλές φορές γίνονται οι θεωρίες μας για το μέλλον. Αυτό το μοτίβο σκέψης μας κάνει να αισθανόμαστε ασφαλείς αφού δεν φοβόμαστε τις αλλαγές και νιώθουμε ότι ελέγχουμε την κανονικότητα της ζωής μας. Έτσι σταδιακά μέσα στον χρόνο, γίνονται τόσο ισχυρές αυτές οι μίνι θεωρίες μας που πλέον αντιδρούμε σε κάθε νέο ερέθισμα σχεδόν αντανακλαστικά. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι η αντανακλαστική αυτή αντίδραση εμφανίζεται μόνο στα σενάρια που απαντούν στις ήδη υπάρχουσες μίνι θεωρίες μας, αν ένα νέο σενάριο εμφανιστεί στην ζωή μας και δεν έχουμε έτοιμη θεωρία απάντησης, εκεί μπλοκάρει η σκέψη και γεννιέται ο φόβος και η αγωνία εκ νέου και πιθανόν σε μεγαλύτερο βαθμό καθώς έχουμε μάθει τον εαυτό μας σε μια πιο παθητική στάση σκέψης...

Η ενσωμάτωση των ωφελειών της επαφής με την φύση στην επίδραση της ψυχολογίας του θεραπευόμενου, κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος στην σύγχρονη ψυχοθεραπεία , ανά τον κόσμο. Αν και πρακτικά ζητήματα όπως η διασφάλιση της εμπιστευτικότητας αδυνατούν προς το παρόν να επιτρέψουν την πρακτική εφαρμογή της μαζί με τον ψυχοθεραπευτή, εντούτοις όλο και περισσότεροι θεραπευτές παροτρύνουν τα άτομα που εισέρχονται στην θεραπεία να ενισχύουν παράλληλα και την επαφή τους με την φύση , με ή χωρίς αγαπημένη τους δραστηριότητα.

Ουσιαστικά δεν πρόκειται για εισαγωγή μιας πρωτοποριακής μεθόδου , αλλά κυρίως για την αποκατάσταση της φυσιολογικότητας στην ζωή μας, η οποία έχει χαθεί ειδικά για τους ανθρώπους που διαμένουν στο αστικό ιστό. Έρευνες έχουν καταδείξει μια μείωση του χρόνου επαφής μας με την φύση τουλάχιστον 25% την τελευταία 20ετία.Η θετική επίδραση της φύσης στον άνθρωπο έχει μελετηθεί σε πληθώρα ερευνών και μελετών και έχει καταδείξει σαφή πλεονεκτήματα τόσο οργανικά όσο και ψυχολογικά.

Η αποκοπή από την φύση μας δίνει μια αίσθηση μόνιμης κούρασης. Κάτι που όλη την φετινή χρονιά λόγω καραντίνας καταλάβαμε όλοι. Παρόλο που το να περνάμε τις περισσότερες ώρες της ημέρας εντός σπιτιού , πρακτικά μας ξεκουράζει αφού δεν κάνουμε έντονη σωματική δραστηριότητα, ωστόσο αισθανόμαστε έντονη κούραση. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν ενεργοποιείται το μυαλό μας με νέα ερεθίσματα κι αυτό οδηγεί σε απώλεια ενέργειας.

Επίσης έρευνες έχουν δείξει ότι η επαφή με την φύση μας κάνει πιο ευρηματικούς στην επίλυση προβλημάτων καθώς και αυξάνει την δημιουργικότητα μας. Φυσικά επιπλέον μειώνει το στρες, Ιάπωνες ερευνητές το έχουν αποδείξει ήδη εδώ και 15 σχεδόν χρόνια.

Η βελτίωση της μνήμης και κατά επέκταση και ο έλεγχος της άνοιας , είναι επίσης στα οφέλη της επαφής μας με τη φύση. Πιστεύεται ότι μπορεί να υπάρχει καλυτέρευση της μνήμης μας ως και 20% όταν έχουμε συχνή επαφή με αυτήν.

Τέλος , και ίσως το σπουδαιότερο όφελος όλων, είναι ότι η επαφή με την φύση αυξάνει το αίσθημα του ανήκειν στο κοινωνικό σύνολο, περιορίζει την απομόνωση και τελικώς αυξάνει και την αυτοεκτίμηση στο άτομο.

Πρέπει λοιπόν ο καθένας μας να επανεξετάσει την συχνότητα της επαφής του με την φύση και να θέσει πιο λειτουργικά και ωφέλιμα όρια, είτε με απλή δραστηριότητα πχ περιπάτου είτε με συνδυαστική δραστηριότητα με κάτι που του αρέσει πχ ιππασία , ορειβασία κλπ.

Μερσινιάς Θωμάς, TEDxSpeaker, Κλινικός Ψυχολόγος

©www.mersinias.gr

Πηγές:

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0272494409000838

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0051474

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0033350606001466?via%3Dihub

https://www.jamda.com/article/S1525-8610(14)00339-9/fulltext

https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1111/j.1467-9280.2008.02225.x

Η τελειοθηρία είναι χαρακτηριστικό της ιδιοσυγκρασίας του ατόμου και της προσωπικότητας του. Το άτομο αυτό έχει πολύ υψηλούς στόχους, θέλει όλα να γίνονται τέλεια και πάντα θέλει να επιτυγχάνει την υψηλότερη επίδοση σε ότι κι αν κάνει. Με άλλα λόγια, εάν δεν είναι τέλειο δεν είναι καλό! Το άτομο με τελειοθηρία υιοθετεί έναν διπολικό τρόπο σκέψης, ο οποίος είναι δυσλειτουργικός.

Παρακάτω ακολουθούν κάποιες πληροφορίες σχετικά με την τελειοθηρία:

  1. Προκαλεί δυσφορία στο άτομο και έκπτωση στο λειτουργικό του επίπεδο.
  2. Είναι συνδεδεμένο με την αναβλητικότητα.
  3. Το άτομο έχει άκαμπτες πεποιθήσεις και απαιτήσεις από τον εαυτό του, οι οποίες δεν είναι ρεαλιστικές.
  4. Μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη συγκέντρωση και κόπωση.
  5. Το άτομο δεν ευχαριστιέται τις επιτυχίες του, ούτε δίνει credits στον εαυτό του. Αντίθετα, μόλις κατακτήσει τον ένα στόχο θέτει αμέσως τον επόμενο και γενικά σπάνια είναι ικανοποιημένο από τον εαυτό του.
  6. Η κλινική της εικόνα συνδέεται με διαταραχές άγχους
  7. Το άτομο αξιολογεί τον εαυτό του και προσδιορίζει την αυταξία του μέσα από τα επιτεύγματα του.

Κατσαούνη Μαρία-Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Ο όρος dysthymia καθιερώθηκε στο χώρο της Ψυχολογίας και της Ψυχιατρικής από την ελληνική λέξη με το αρνητικά φορτισμένο πρόθεμα δυσ- και τη λέξη θυμός (με την αρχαιοελληνική έννοια της ψυχής). Ουσιαστικά δηλαδή η έννοια του κακόκεφου. Ως κλινικός όρος όμως, η δυσθυμία δεν πρέπει να συγχέεται με αυτό που στην καθημερινότητα αντιλαμβανόμαστε σαν απλή έλλειψη καλής διάθεσης και ονομάζουμε κακοκεφιά, καθώς κλινικά η Δυσθυμία αποτελεί ειδικό τύπο Κλινικής Κατάθλιψης.

Σελίδα 1 από 17