Κατά Freud η κατάθλιψη είναι θυμός ο οποίος είναι στραμμένος προς τον εαυτό μας. Αν και απλοϊκή αυτή η προσέγγιση, πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχει ισχυρή σύνδεση μεταξύ αισθήσεων θυμού και κατάθλιψης. Μελέτες έχουν δείξειότιτο 1/3 ατόμων με κατάθλιψη εμφάνισε κάποια στιγμή και επεισόδια θυμού. Κι αυτό συμβαίνει κυρίως γιατί τα άτομα με κατάθλιψη υποφέρουν συχνά κι από έντονες «εσωτερικές» επικριτικές φωνές του εαυτού τους για την αδυναμία τους να ξεφύγουν από την κατάθλιψη, κάτι που δημιουργεί φαύλο κύκλο με τα αισθήματα αναξιότητας τους , που εύκολα οδηγούν σε θυμό.

Η άγχουσα κατάθλιψη ή κατάθλιψη με ψυχοκινητική ανησυχία όπως ονομάζεται είναι μια μορφή κατάθλιψης η οποία δεν έχει κύριο στοιχείο της το σύνηθες πρότυπο της διαρκούς κι επίμονης θλίψης, αλλά αυτό της νοητικής και συμπεριφορικής έκφρασης θυμού και νευρικότητας. Επίσης στα κύρια συμπτώματα της είναι: η αυπνία, νευρικός βηματισμός στον χώρο, τριχοτιλλομανία, νευρικές κινήσεις των άκρων και φυσικά θυμός. Η άγχουσα κατάθλιψη δημιουργεί στο άτομο αντικρουόμενα συναισθήματα, καθώς νοιώθει μια ασυνήθιστη εγρήγορση αλλά ταυτόχρονα καθηλώνεται από αρνητικές σκέψεις και κακή διάθεση. Τα αίτια της συνήθως είναι τραυματικά γεγονότα, συννοσηρότητα με άλλη διαταραχή (πχ διπολική), και το χρόνιο στρες.

Βάσει του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου των Ψυχικών Διαταραχών (DSM-V), η διάγνωση της άγχουσας κατάθλιψης βασίζεται στα παρακάτω κριτήρια:Εκδήλωση τουλάχιστον ενός επεισοδίου κλινικής κατάθλιψης και τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω συμπτώματα:

- Ψυχοκινητική ανησυχία ή σωματικές εκδηλώσεις ανησυχίας και νευρικότητας

- Γρήγορες ή καταιγιστικές σκέψεις

- Ψυχολογική ανησυχία ή έντονη εσωτερική ένταση

Όπως και η κλινική κατάθλιψη, η άγχουσα κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπιστεί με έναν συνδυασμό φαρμακευτικής αγωγής (αντικαταθλιπτικά, αγχολυτικά, σταθεροποιητές διάθεσης) και ψυχοθεραπείας.

Μερσινιάς Θωμάς, TEDx Speaker, Κλινικός Ψυχολόγος

©www.mersinias.gr

Πηγές:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/327408

https://www.healthline.com/health/depression/depression-and-anger

Η κατάσταση που βιώνουμε είναι ίδια για όλους, δεν είμαστε όμως όλοι ίδιοι. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ούτε όλους μας επηρεάζει το ίδιο, ούτε και φυσικά όλοι μπορούμε ή καταφέρνουμε να ανταπεξέλθουμε το ίδιο. Υπάρχουν άνθρωποι που γενικά στην ζωή τους παρουσιάζουν μια υψηλότερη ψυχική ανθεκτικότητα στις όποιες αντιξοότητες και άνθρωποι με χαμηλότερη. Επίσης υπάρχουν άνθρωποι που εισήλθαν στην πανδημία από διαφορετική αφετηρία: πολλοί συνάνθρωποι μας καταπολεμούσαν ήδη μια ψυχική ή οργανική ασθένεια και τα συναισθήματα αλλά και οι επιπτώσεις της πανδημίας και του εγκλεισμού , εύκολα αντιλαμβανόμαστε πόσο δυσανάλογο βάρος φέρνει για αυτούς από ότι στον γενικό πληθυσμό. Ο αγώνας λοιπόν για να βγούμε από αυτήν την κατάσταση , δεν θα είναι το ίδιο απαιτητικός για όλους, αλλά σίγουρα θα είναι σκληρός για τον καθένα. Υπάρχει τρόπος να το βοηθήσουμε αυτό; Ναι υπάρχει. Η δημιουργία μιας ρουτίνας θετικών δραστηριοτήτων είναι εξαιρετικά βοηθητική , καθώς έτσι κι αλλιώς ζούμε μια ρουτίνα αλλά κυρίως αρνητική κι επιβαλλόμενη. Το να δημιουργήσουμε μια θετική ρουτίνα μας δημιουργεί αισθήματα δημιουργικότητας. Από την ώρα που θα κάνουμε έναν απλό περίπατο , μέχρι και την ώρα ξεκούρασης μας , η συνέπεια μας στην τήρηση ενός σταθερού προγράμματος ενισχύει το μυαλό μας θετικά. Ένα άλλο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναπτύξουμε προοπτικές για το επόμενο χρονικό διάστημα. Δεν έχει σημασία εάν οι στόχοι μας θα είναι μικροί ή μεγάλοι, το να έχουμε προοπτική για όλα όσα θέλουμε να κάνουμε μετά το τέλος της πανδημίας , μας κάνει να εστιάζουμε στο θετικό του αύριο κι όχι στην δυσκολία του σήμερα κι επιπροσθέτως μας γεμίζει δημιουργικά τον χαμένο χρόνο του τωρινού περιορισμού μας. Φυσικά ότι μας δίνει ένα θετικό πρόσημο για τον εαυτό μας είναι ακόμη ένα τεράστιο κέρδος καθώς όλοι έχουν την ανάγκη να αισθάνονται αναγκαίοι και χρήσιμοι.

Ένα ακόμη σημαντικά βοηθητικό στοιχείο είναι να έχουμε αγαπημένα πρόσωπα σε συχνή επικοινωνία. Με όποιον τρόπο αυτό είναι δυνατόν στην παρούσα φάση. Ο άνθρωπος έχει απόλυτη ανάγκη ουσιαστικές σχέσεις, είμαστε κοινωνικά όντα.

Τέλος , ασκηθείτε. Με κάθε τρόπο. Είτε εντός του σπιτιού είτε εκτός του σπιτιού έστω και περιορισμένα, ασκηθείτε. Δώστε στον οργανισμό σας την κανονικότητα που χρειάζεται κι αυτός θα σας ανταμείψει με μια πολύ καλύτερη διάθεση.

Μερσινιάς Θωμάς, TEDx Speaker, Κλινικός Ψυχολόγος

©www.mersinias.gr

Η κατάσταση καραντίνας έχει δημιουργήσει πίεση και άγχος στους περισσότερους. Ο περιορισμός εξωτερικών μετακινήσεων και δραστηριοτήτων , φέρνει σε όλους περισσότερη ενασχόληση μπροστά στην οθόνη (κινητό, υπολογιστής, τηλεόραση) , κάτι το οποίο επιφέρει πρόσθετο στρες. Αυτό προκαλεί πολύ συχνά το Computer vision syndrome (CVS), το οποίο έχει επιπτώσεις και ψυχολογικές και οργανικές.

Η ανθρώπινη μνήμη είναι στο μυαλό των περισσοτέρων η έννοια της ικανότητας ανάδυσής παλιών εμπειριών , η οποία φθίνει με την ηλικία ή εξαιτίας κάποιων συγκεκριμένων ασθενειών. Οι περισσότεροι δηλαδή την θεωρούμε ως στατική και αμετάβλητη, ένα είδος καταγραφής της πραγματικότητας μας, με κάποια μερικά κομμάτια της να ξεχνιούνται. Αρχικά και κύρια , η πραγματικότητα είναι υποκειμενική για τον καθένα. Πολλά άτομα μπορούν να βρεθούν μπροστά στο ίδιο γεγονός, και να έχουν διαφορετικές μνήμες από αυτό. Θυμάμαι μόνο ότι παρατηρώ, και παρατηρώ μόνο ότι με ενδιαφέρει.

Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν επηρεάστηκε σε μικρό η μεγάλο βαθμό από την πανδημία και τις επιπτώσεις της. Η διάρκεια της, από την αρχή της χρονιάς και όπως φαίνεται κι ως το τέλος της είναι ένα διάστημα χρονικό εξαντλητικό για κάθε άνθρωπο. Έχουμε σημαντικές μεταβολές στην καθημερινότητά μας, στην ρουτίνα μας, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων εργασίας μας, και ξεκούρασης μας. Αυτές οι αλλαγές έχουν φέρει για πολλούς ανθρώπους και ένα επιπλέον πρόβλημα, αυτό της διαταραχής του ύπνου τους, τόσο σε ποιότητα όσο και σε επαρκή ποσότητα.

Οι άνθρωποι φοβόμαστε για να αντιδράσουμε. Εάν δεν φοβόμασταν θα απουσίαζε η αντίδραση που μας κρατά υγιείς. Εξού και η έκφραση «παρέλυσε από τον φόβο του», θέλοντας να περιγράψουμε μια κατάσταση κατά την οποία ο άνθρωπος «παγώνει» , είναι δηλαδή τόσο μεγάλος ο φόβος του που τον έκανε να μην αντιδράσει, άρα φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα από το προσδοκώμενο.

Συχνά η εποχή μας περιγράφεται ως η εποχή του στρες και του άγχους. Πράγματι οι διαταραχές άγχους είναι από τις συχνότερες σε εμφάνιση σήμερα ανάμεσα στις ψυχολογικές διαταραχές, και μεγάλος αριθμός ανθρώπων φτάνουν στο γραφείο του ψυχολόγου με αυτό ακριβώς το ζητούμενο , να απαλλαχθούν από το άγχος.

Το άγχος φοβίζει, και ο φόβος αγχώνει. Έτσι οι άνθρωποι μπαίνουν σε έναν φαύλο κύκλο στον οποίον σταδιακά αγχώνονται όλο και περισσότερο, φοβούνται όλο και περισσότερο, και λειτουργούν όλο και λιγότερο.

Ο φόβος είναι το συναίσθημα που μας κινητοποιεί , μας φωνάζει «δράσε, φύγε ή πολέμησε», το άγχος είναι το συναίσθημα που μας φωνάζει «σταμάτησε, παρατήρησε, σκέψου». Κι αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα με το άγχος, ουσιαστικά σε καλεί να συνεχίσεις να σκέφτεσαι, όμως το ίδιο το άγχος το έχουν δημιουργήσει οι σκέψεις σου, άρα συνεχίζεις να αγχώνεσαι. Εδώ ακριβώς στοχεύει η Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία, στην αλλαγή αυτών των δυσλειτουργικών σκέψεων που δημιουργούν αυτόν τον αέναο κύκλο άγχους...

Τα ενοχικά συναισθήματα προκύπτουν κατά βάση από την «προδοσία» ή την αίσθηση προδοσίας των κανόνων ηθικής μας. Εάν αυτοί οι κανόνες δεν μας ανήκαν , φυσικά δεν θα αισθανόμασταν και ενοχές. Πηγάζουν κυρίως από το αξιακό σύστημα της πρωταρχικής οικογένειας στην οποία έχουμε μεγαλώσει, και υιοθετούνται ως σωστοί από εμάς ακόμη κι όταν δεν είναι σωστοί ή είναι υπερβολικά αυστηροί ή ακόμη κι ασύνδετοι με τις καταστάσεις που ζούμε. Όσο όμως πιο ασυνείδητα είμαστε συνδεδεμένοι με αυτούς τους κανόνες τόσο πιο βασανιστικές οι ενοχές που νιώθουμε ακριβώς γιατί τόσο πιο σωστοί εκλαμβάνονται.

Έχετε κι εσείς συχνά την αίσθηση ότι το 24ώρο δεν σας φτάνει; Δεν θα ήταν ωραίο να μπορούμε κάποιες μέρες να επιμηκύνουμε την διάρκειά του; Αυτό όμως δυστυχώς δεν γίνεται. Κι αυτό είναι το κακό νέο. Υπάρχει όμως και καλό νέο. Δεν μπορούμε να μεγαλώσουμε την ημέρα μας, μπορούμε όμως να έχουμε καλύτερο έλεγχο σε αυτό που ονομάζουμε εγκεφαλικό χρόνο ή αλλιώς ψυχολογική ώρα.

Για να μπορούμε να διατηρούμε σε χαμηλά επίπεδα το στρες και σε υψηλά λειτουργικά επίπεδα την διάθεση μας, χρειάζεται να έχουμε μια επαρκώς ψυχική ευεξία στην καθημερινότητα μας. Αυτό δεν είναι τόσο υποκειμενικό όσο ακούγεται ή λαμβάνεται από τον καθένα μας, καθώς υπάρχουν αντικειμενικά ενέργειες ή αποφυγές ενεργειών , οι οποίες βοηθούν πάρα πολύ στην διατήρηση των λειτουργικών μας επιπέδων.