Όποιος έχει προσπαθήσει να χάσει κιλά γνωρίζει πόσο δύσκολο είναι να επιτευχθούν οι τελικοί στόχοι. Πολλοί άνθρωποι έχουν ξεκινήσει μια δίαιτα και κάπου στην μέση της πορείας την παρατούν συνήθως λόγω κόπωσης στην τήρηση της. Επιπλέον σήμερα , που ολοένα και περισσότερες έρευνες γίνονται πάνω στο θέμα της διατροφής μας, το πεδίο για την απώλεια βάρους και σωστής διατροφής δείχνει τόσο εξιδεικευμένο από πληροφορίες, που προκαλεί μια τεράστια σύγχυση στους περισσότερους. Το νόημα για απώλεια βάρους γίνεται τόσο πολύπλοκο που αποτρέπει ακόμη και την προσπάθεια. Αντιφατικές πληροφορίες, συγκρουόμενες απόψεις, και τροφές που γίνονται της μόδας για ένα διάστημα , συνθέτουν ένα περιβάλλον μάλλον για ειδικούς της διατροφής παρά για ανθρώπους που θέλουν να βελτιώσουν το σώμα τους.

Η λέξη αλεξιθυμία αναφέρεται στην ανικανότητα και δυσκολία ενός ανθρώπου να αναγνωρίσει , να εκφράσει και να περιγράψει τα συναισθήματά του. Το άτομο με αλεξιθυμία πολλές φορές δίνει την εικόνα του συναισθηματικά αδιάφορου συντρόφου, ο οποίος τις περισσότερες φορές δυσκολεύεται να καλύψει τις συναισθηματικές ανάγκες της/του συντρόφου του, κάτι το οποίο δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα μέσα σε μία σχέση ή ένα γάμο. Η στάση του αυτή παρερμηνεύεται δημιουργώντας μία σωρεία προβλημάτων.
Το άτομο με αλεξιθυμία δυσκολεύεται σε μεγάλο βαθμό να μιλήσει σε κάποιον για το πώς αισθάνεται, να του εκφράσει την αγάπη του, το ενδιαφέρον του, να επικοινωνήσει την κατανόηση του προς τον άλλον, αποφεύγει να εμπλέκεται σε πιο βαθιές συζητήσεις, κυρίως αυτές που έχουν να κάνουν με συναισθηματικές αναλύσεις και αισθάνεται άβολα ακόμα και όταν αυτές οι συζητήσεις προέρχονται από κάποιον άλλον ή κάποιος άλλος του εκφράζει τα συναισθήματά του. Προσοχή! Οι αλεξιθυμικοί μπορούν να νιώσουν συναισθήματα! Δυσκολεύονται όμως να τα επεξεργαστούν και να τα εκφράσουν.

Ο ύπνος είναι απαραίτητος για τα παιδιά αλλά και για τους ενήλικες. Ο μη ποιοτικός ή ελλιπής ύπνος έχει συνδεθεί με προβλήματα στην ψυχική υγεία του ατόμου. Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Ύπνου (NSF) των ΗΠΑ ένας ενήλικας πρέπει να κοιμάται 7-9 ώρες, ενώ τα παιδιά και οι έφηβοι ακόμα περισσότερο.

Πολλοί παράγοντες παίζουν ρόλο στην ποσότητα και την ποιότητα του ύπνου μας. Το φαγητό, το άγχος, συναισθηματικές διαταραχές αλλά και οργανικές παθήσεις επηρεάζουν (και επηρεάζονται) σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα του ύπνου μας. Ένας πολύ σημαντικός παράγοντας είναι η μελατονίνη. Η μελατονίνη είναι μία ορμόνη στον οργανισμό μας και πιο συγκεκριμένα στον εγκέφαλο, και παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα του ύπνου, καθώς ενεργοποιείται από το σκοτάδι και απενεργοποιείταιαπό το φως. Με άλλα λόγια έχει το ρόλο του βιολογικού ρολογιού στον ανθρώπινο οργανισμό.

Ο διαταραγμένος ύπνος ή ο ελλιπής ύπνος μπορεί να προκαλέσει οι συναισθηματικές και ψυχικές διαταραχές, καθώς ο εγκέφαλος δεν ξεκουράζεται. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι αυτά του jet lag, της αλλαγής θερινής - χειμερινής ώρας και ανθρώπων οι οποίοι εργάζονται σε βραδινές βάρδιες, με αποτέλεσμα να απορρυθμίζεται το βιολογικό τους ρολόι και η έκκριση της μελατονίνης...

Οι ψυχογενείς μη επιληπτικές κρίσεις αναφέρονται σε ξαφνικά επεισόδια, τα οποία μοιάζουν με αυτά των επιληπτικών κρίσεων, με τη διαφορά πως δεν οφείλονται σε κάποια δυσλειτουργία του εγκεφάλου. Οι επιληπτικές κρίσεις προκαλούνται από αλλαγές στην ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου, κάτι το οποίο φαίνεται να μη συμβαίνει κατά τις ψυχογενείς μη επιληπτικές κρίσεις. Αυτό που φαίνεται να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις μη επιληπτικές κρίσεις είναι ψυχολογικά αίτια, όπως το έντονο άγχος. Το άτομο αρχικά αισθάνεται ότι παθαίνει μία κρίση πανικού η οποία κορυφώνεται και οδηγεί σε ένα επεισόδιο μη επιληπτικής κρίσης, κατά το οποίο παρουσιάζει εικόνα παρόμοια με αυτή της επιληψίας και έχει απώλεια αισθήσεων...

Συναισθηματικό φαγητό ορίζεται η οποιαδήποτε πρόσληψη τροφής με σκοπό την ρύθμιση συναισθημάτων κι όχι οργανικής ανάγκης. Για αυτό και συνήθως η κατανάλωση τροφής αφορά επιβαρυντικά για την υγεία τρόφιμα (υψηλή ζάχαρη, πολλά λιπαρά) που μας γεμίζουν όμως ευχαρίστηση , καθώς ουσιαστικά δεν ταΐζουμε το στομάχι μας αλλά τα συναισθήματά μας. Κυρίως συναισθήματα κενού-έλλειψης, και λύπης-άγχους. Τρώμε για να ανταπεξέλθουμε στο άγχος και τη νευρικότητα που νοιώθουμε ή για να καταπνίξουμε τη στεναχώρια μας και το κενό που νοιώθουμε. Άλλες φορές, τρώμε από ανία ή θυμό, επίσης χωρίς οργανικά να πεινάμε. Όλα αφορούν συναισθήματα , αρνητικά συνήθως, λόγω χαμηλής αυτοπεποίθησης και χαμηλής αυτοεκτίμησης μας.

Οι χρόνιες παθήσεις δεν έχουν να κάνουν μόνο με την οργανική υγεία ενός ανθρώπου , αλλά και με την ψυχολογία του. Ο ασθενής, ο οποίος νοσεί για μεγάλη χρονική περίοδο, είτε αναγκάζεται να ζει με την ασθένεια του, καλείτε πέραν των οργανικών θεμάτων να διαχειριστεί το ψυχολογικό βάρος και τις επιπτώσεις που φέρει μια χρόνια νόσος μαζί της. Ανάλογα με την ασθένεια, τα συμπτώματα που εμφανίζουν οι ασθενείς με χρόνιες παθήσεις, είναι η ανηδονία, διαταραχές στον ύπνο και την όρεξη, απώλεια βάρους, ευερεθιστότητα και μειωμένη συγκέντρωση. Επιπλέον, οι ασθενείς με χρόνιες παθήσεις παρουσιάζουν έντονο το αίσθημα της αποτυχίας, έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση, εμφανίζουν έντονα το αίσθημα του αβοήθητου, βιώνουν ενοχικά συναισθήματα, θλίψη, πολλές φορές αυτοκτονικό ιδεασμό, αίσθημα αυτολύπησης, κοινωνική απόσυρση και έχουν τάση για απομόνωση. Τα παραπάνω πηγάζουν από το γεγονός πως καλούνται να διαχειριστούν καταστάσεις π.χ. έντονου πόνου ή απρόβλεπτων και αιφνίδιων κρίσεων, οι οποίες τις περισσότερες φορές είναι εκτός ελέγχου του ασθενούς, συχνές νοσηλείες, αλλά και έκπτωση κοινωνικής λειτουργικότητας. Επιπλέον, πολλές φορές τα άτομα αυτά αντιμετωπίζουν προβλήματα εργασιακά και οικογενειακά, μη μπορώντας να ανταποκριθούν πλήρως στους καθημερινούς τους ρόλους που καλούνται να υιοθετήσουν, όπως αυτός του γονέα, του εργαζόμενου, του συντρόφου κ.α. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να υπάρχει έντονο αίσθημα θυμού και οργής, αίσθημα ντροπής, άγχους και καταθλιπτικής διάθεσης.

Στις περιπτώσεις που υπάρχουν παιδιά στην οικογένεια, τα όποια βιώνουν την ασθένεια του γονέα, την καθημερινή εξέλιξη και επακόλουθα της νόσου, ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στον χειρισμό της κατάστασης. Έρευνες έχουν δείξει πως τα παιδιά των χρόνια ασθενών γονέων κατακλύζονται από το αίσθημα της απαίτησης ή της ευθύνης του να αναλάβουν τον ρόλο του φροντιστή. Πολλές φορές υιοθετούν αυτό το ρόλο καθώς ο ασθενής γονέας δεν είναι σε θέση να φροντίσει τον εαυτό του. Έτσι αντιστρέφονται οι ρόλοι και αντί ο γονέας να φροντίζει και να είναι υπεύθυνος για την σωματική και ψυχική υγεία του παιδιού, το παιδί μπαίνει στο ρόλο να «προσέξει» και να φροντίσει τον γονέα και τις ανάγκες του...

 

Ο Καρκίνος, επίσης γνωστός ως κακοήθης όγκος ή κακοήθες νεόπλασμα, είναι μία ομάδα ασθενειών που έχουν σχέση με την αφύσικη κυτταρική ανάπτυξη με πιθανότητα εισβολής ή διάδοσης σε άλλα μέρη του σώματος. Δεν είναι όλοι οι όγκοι καρκινικοί. Ο καλοήθης όγκος δεν κάνει μεταστάσεις σε άλλα μέλη του σώματος. Υπάρχουν πάνω από 100 διαφορετικά γνωστά είδη καρκίνου που επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία.

Η ψυχολογία έχει παίξει ως τώρα και θα συνεχίσει να διαδραματίζει εξαιρετικά κρίσιμο ρόλο στην πρόληψη, αλλά και στην αντιμετώπιση με καλύτερο τρόπο του καρκίνου από τον ίδιο τον ασθενή, σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία....

Το εμβρυικό αλκοολικό σύνδρομ0 αφορά νεογέννητα, των οποίων οι μητέρες κατανάλωναν αλκοολούχα ποτά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Οι επιπτώσεις στο έμβρυο είναι αναπτυξιακές, οργανικές αλλά και ψυχικές. Δυστυχώς ο αλκοολισμός εξακολουθεί να είναι ένα σοβαρό πρόβλημα  στις σημερινές κοινωνίες και δεν είναι λίγες οι γυναίκες οι οποίες μένουν έγκυες και δεν μπορούν να τερματίσουν την χρήση αλκοόλ και την εξάρτηση τους, κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αποτέλεσμα είναι να γεννιούνται παιδιά με το σύνδρομο του εμβρυικού αλκοολισμού. Στην Αμερική το ποσοστό των παιδιών που γεννιούνται με το σύνδρομο αυτό φτάνει στο 1 στα 750 γεννήσεις.

Οι επιπτώσεις στο έμβρυο είναι πολλές, καθώς επηρεάζεται η λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος,  ενώ κινδυνεύει να χάσει και τη ζωή του. Τα μωρά με αυτό το σύνδρομο γεννιούνται λιποβαρή και συνήθως τις πρώτες μέρες τις γέννησης τους εμφανίζουν στερητικά συμπτώματα αλκοόλ. Παρουσιάζουν ανωμαλίες στα χαρακτηριστικά του προσώπου τους όπως μικρά μάτια, επίπεδη ρινική γέφυρα, μικροκεφαλία, μικρογναθισμό κ.α....

Ο καρκίνος είναι μια νόσος δύσκολα αποδεκτή από το ασθενή, παρόλο που η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σώσει ζωές. Η άρνηση και ο φόβος όμως του ατόμου πολλές φορές οδηγεί στην καθυστερημένη εξέταση των συμπτωμάτων. Σε αυτό επικεντρώθηκε και μια έρευνα η οποία πραγματοποιήθηκε στην Μ. Βρετανία και αφορούσε τον καρκίνο του δέρματος.  

Σύμφωνα με τους ειδικούς του KingsCollege του Λονδίνου, οι ασθενείς με καρκίνο του δέρματος τείνουν να καθυστερούν πολύ την εξέταση των συμπτωμάτων τους, παρόλο που τα συμπτώματα και η εικόνα του μελανώματος είναι ιδιαίτερα ανησυχητική και προφανής. Έτσι λοιπόν, ζητήθηκε από τους ασθενείς να ζωγραφίσουν την εικόνα του μελανώματος τους όταν πρωτοπαρατήρησαν τις αλλαγές στο δέρμα τους, αλλά και την εξέλιξη στην εικόνα του. Στο συγκριμένο γκρουπ ασθενών ο χρόνος εξέτασης του μελανώματος είχε διάρκεια από 1 έως και 303 εβδομάδες από τη στιγμή που το εντόπισαν στο δέρμα τους. Κάποιοι ασθενείς αρνήθηκαν να αποτυπώσουν την εικόνα του μελανώματος, το οποίο δηλώνει άρνηση και δυσκολία αποδοχής της κατάστασης, αλλά σε γενικές γραμμές η πλειοψηφία των ασθενών ήταν θετικοί στην αποτύπωση της εικόνας του...

Αυτό έδειξε έρευνα σχετικά με την παιδική παχυσαρκία. Συμφώνα με αυτή, οι παρέες των παιδιών επηρεάζουν την λήψη θέμιδων και την υπερκατανάλωση τροφής. Στη μελέτη αυτή έλαβαν  μέρος 130 παιδιά ηλικία 9 με 15 ετών. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τα παιδιά που τρώνε με παρέα φίλων τους έχουν την τάση να καταναλώνουν περισσότερο φαγητό απ’όσο πραγματικά χρειάζονται, συγκριτικά με το αν τρώγανε μόνα τους ή με κάποιο άγνωστο παιδί που δεν ήταν φίλος τους.

Τα αποτελέσματα είναι ακόμα πιο αρνητικά για τα υπέρβαρα παιδιά, τα οποία έχουν την τάση να επιλέγουν να γευματίζουν με την παρέα εξίσου υπέρβαρων φίλων. Αποτέλεσμα είναι να λαμβάνουν έως και 300 θερμίδες επιπλέον σε κάθε γεύμα, τις οποίες θα γλίτωναν εάν γευμάτιζαν με έναν αδύνατο φίλο τους.  

Πηγή: American Journal of Clinical Nutrition

Κατσαούνη Μαρία-Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Σελίδα 1 από 4