Τα περιοριστικά μέτρα συνεχίζονται και πρέπει να μείνουμε σπίτι. Οι πρώτες δυο εβδομάδες πέρασαν ίσως πιο ευχάριστα και για πολλούς ξεκούραστα, μιας κι εκμεταλλεύτηκαν το διάστημα αυτό για να ξεκουραστούν από το γρήγορο πρόγραμμα της καθημερινότητας.

Οι νέες συνθήκες όμως δείχνουν ότι το διάστημα αυτό θα παραταθεί κι επομένως δεν μπορούμε να το βλέπουμε ως άδεια ή διακοπές, αλλά πρέπει να προσαρμοστούμε στην νέα πραγματικότητα και καθημερινότητα. Παρακάτω ακολουθούν κάποιες συμβουλές για να γεμίσουμε την ώρα μας και να δομήσουμε την καθημερινότητα μας.

  • Φτιάξε μια ρουτίνα. Κάνε ένα πρόγραμμα για την ημέρα σου. Ίσως θα σε βοηθήσει μια καταγραφή του ημερήσιου πλάνου σου. Με άλλα λόγια δόμησε την ημέρα σου (π.χ. Αφύπνιση 8 am, 8-9 πρωινό και ντουζ, 9:00-15:00 εργασία, 15:30 μεσημεριανό, 18:00 γυμναστική κτλ)
  • Ξύπνα πρωί, ίσως όχι την ώρα που θα ξυπνούσες κανονικά εάν πήγαινες στη δουλειά, όχι όμως και μεσημέρι.
  • Γενικά , καλό είναι ο ύπνος και η αφύπνιση σου να είναι οριοθετημένη, Μην κοιμάσαι ξημερώματα βλέποντας ταινίες γιατί μετά φυσικό είναι να ξυπνήσεις αργά την επόμενη ημέρα.
  • Ντύσου! Ναι, ακόμα κι αν δεν βρίσκεις λόγο να ντυθείς, το να γυρνάς όλη τη μέρα με τις πυτζάμες σου δεν θα σε κάνει να νιώσεις καλύτερα. Εξάλλου δεν είσαι άρρωστος, άρα μην συμπεριφέρεσαι σαν να ήσουν...

Τα τελευταία χρόνια ραγδαία αύξηση έχει η εμφάνιση των αυτοάνοσων νοσημάτων. Τα αυτοάνοσα ευθύνονται για πάρα πολλές χρόνιες παθήσεις, τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά, και σχετίζονται άμεσα με την ψυχική υγεία του ατόμου, και κυρίως το άγχος.
Τα αυτοάνοσα νοσήματα τα δημιουργεί ουσιαστικά ο ίδιος ο οργανισμός, και είναι αυτός, ο οποίος επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Υπάρχει θα λέγαμε μια υπερκινητικότητα/υπερλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και δυσλειτουργία.

Κάποια από τα πιο γνωστά αυτοάνοσα είναι ο λύκος, η ψωρίαση, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η αλωπεκία, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η θυρεοειδίτιδα Χασιμότο κ. α.

Τα αυτοάνοσα είναι πολυπαραγοντικά νοσήματα. Αυτό σημαίνει ότι δεν οφείλονται καθαρά και αποκλειστικά σε ψυχολογικά αιτία, όμως οι ψυχολογικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση και την πρόγνωση τους.
Πέρα, λοιπόν από το ιατρικό και το οργανικό κομμάτι, το οποίο ο ασθενής αντιμετωπίζει με φαρμακευτική αγωγή, καλείται επίσης να διαχειριστεί τα συναισθήματα του, όπως είναι η θλίψη το άγχος, ο θυμός κ.τ.λ., ώστε να μπορέσει να περιορίσει την έξαρση του νοσήματος.
Αρμόδιος για αυτές τις περιπτώσεις είναι ο ψυχολόγος υγείας, ο οποίος μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή να διαχειριστεί τα συναισθήματά του, να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του, να αναγνωρίσουν μαζί επιβαρυντικούς παράγοντες της υγείας του ασθενή, να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα τα οποία σχετίζονται με το αυτοάνοσο νόσημα και πολλά άλλα.

Κατσαούνη Μαρία – Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Πολλές φορές τα άτομα που πάσχουν από άνοια εκδηλώνουν κάποιες συμπεριφορές ασυνήθιστες , παράξενες και πολλές φορές ανάρμοστες. Οι συγγενείς των ατόμων με άνοια φυσιολογικό είναι στην αρχή να ξαφνιάζονται καθώς ο άνθρωπος τους δεν συμπεριφερόταν πότε με αυτό τον τρόπο. Πολλοί συγγενείς δηλώνουν «Είναι σαν να μην τον ξέρω… σαν να έχω έναν άλλο άνθρωπο απέναντι μου!».

Ένα άτομο με άνοια παρουσιάζει αλλαγές τόσο στη διάθεση όσο και στη συμπεριφορά του. Κάποιες φορές μπορεί να γίνει επιθετικό, να μιλάει άσχημα ή να μαλώνει με το παραμικρό. Άλλες φορές πάλι μπορεί να παρουσιάζει μια αδικαιολόγητη νευρικότητα χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει τι τον/την απασχολεί ή χωρίς να μπορεί να ηρεμήσει. Τα αρνητικά συναισθήματα θυμός, άγχος και φόβος είναι επίσης έντονα στα άτομα με άνοια. Αυτό οφείλεται στην σύγχυση που επικρατεί στον ψυχισμό του ατόμου με άνοια. Οι ανάρμοστες συμπεριφορές φέρνουν σε δύσκολη θέση τους φροντιστές των ατόμων με άνοια...

Οι κρίσεις πανικού είναι μια πολύ συχνή διαταραχή, και συμβαίνει σε μεγάλο ποσοστό ανθρώπων. Η κλινική εικόνα σχετίζεται με ταχυκαρδία εφίδρωση, τρέμουλο, μούδιασμα άκρων, δύσπνοια, , αίσθημα από πραγμάτωσης κτλ…. Πολλοί άνθρωποι όμως δηλώνουν ακράτεια ούρων κατά το επεισόδιο πανικού. Σχετίζεται;

Όταν βιώνουμε έντονο άγχος ή επεισόδιο πανικού ο οργανισμούς μας μπαίνει αυτόματα σε κατάσταση φυγής ή αντίστασης (fight or flight) . Αυτό πηγάζει από αρχέγονα ένστικτα και μηχανισμούς άμυνας, ώστε να προστατευτούμε από την επικείμενη απειλή. Έτσι, και στην περίπτωση έντονου άγχους. Αυτό σημαίνει αύξηση της αδρεναλίνης, η οποία με την σειρά της προκαλεί ευαισθησία σε όλους τους μύες. Επιπλέον, επηρεάζονται τα νεύρα του νωτιαίου μυελού, ο εγκέφαλος κτλ. Επίσης, η έκκριση αδρεναλίνης δημιουργεί την ανάγκη για «ανακούφιση». Γενικότερα, θα λέγαμε ότι υπάρχει μια υπερευαισθησία, η οποία ενεργοποιεί πιο εύκολα, την όποια οργανική αντίδραση. Επιπροσθέτως, θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι σε καταστάσεις έντονου άγχους όλοι μας οι μύες βρίσκονται σε ένταση, και ένας από αυτούς είναι και η κύστη μας...

Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι ένα χρόνιο και προοδευτικό αυτοάνοσο νόσημα, το οποίο σταδιακά προκαλεί καταστροφή των νευρικών κυττάρων και κατ’ επέκταση των νεύρων του νωτιαίου μυελού του εγκεφάλου και των ματιών.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά και ποικίλουν με την πάροδο του χρόνου. Επιπλέον, υπάρχουν διαστήματα ύφεσης και έξαρσης των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα αφορούν μούδιασμα και αδυναμία των άκρων, προβλήματα στην όραση και στην ομιλία, ακράτεια, νοητική σύγχυση, έλλειψη συγκέντρωσης, προβλήματα μνήμης , διαταραχές στον ύπνο, κινητικά προβλήματα, τρέμουλο των άκρων, αστάθεια στη βάδιση, σωματικούς πόνους, αίσθημα καύσης και αίσθηση ηλεκτρικού ρεύματος, κόπωση, διαταραχές στη διάθεση και συγκεκριμένα κατάθλιψη κ. α.
Σταδιακά υπάρχει όλο και μεγαλύτερη έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η καθημερινότητά του σε τέτοιο βαθμό ώστε να καταλήγει να μην μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί...

Όποιος έχει προσπαθήσει να χάσει κιλά γνωρίζει πόσο δύσκολο είναι να επιτευχθούν οι τελικοί στόχοι. Πολλοί άνθρωποι έχουν ξεκινήσει μια δίαιτα και κάπου στην μέση της πορείας την παρατούν συνήθως λόγω κόπωσης στην τήρηση της. Επιπλέον σήμερα , που ολοένα και περισσότερες έρευνες γίνονται πάνω στο θέμα της διατροφής μας, το πεδίο για την απώλεια βάρους και σωστής διατροφής δείχνει τόσο εξιδεικευμένο από πληροφορίες, που προκαλεί μια τεράστια σύγχυση στους περισσότερους. Το νόημα για απώλεια βάρους γίνεται τόσο πολύπλοκο που αποτρέπει ακόμη και την προσπάθεια. Αντιφατικές πληροφορίες, συγκρουόμενες απόψεις, και τροφές που γίνονται της μόδας για ένα διάστημα , συνθέτουν ένα περιβάλλον μάλλον για ειδικούς της διατροφής παρά για ανθρώπους που θέλουν να βελτιώσουν το σώμα τους.

Η λέξη αλεξιθυμία αναφέρεται στην ανικανότητα και δυσκολία ενός ανθρώπου να αναγνωρίσει , να εκφράσει και να περιγράψει τα συναισθήματά του. Το άτομο με αλεξιθυμία πολλές φορές δίνει την εικόνα του συναισθηματικά αδιάφορου συντρόφου, ο οποίος τις περισσότερες φορές δυσκολεύεται να καλύψει τις συναισθηματικές ανάγκες της/του συντρόφου του, κάτι το οποίο δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα μέσα σε μία σχέση ή ένα γάμο. Η στάση του αυτή παρερμηνεύεται δημιουργώντας μία σωρεία προβλημάτων.
Το άτομο με αλεξιθυμία δυσκολεύεται σε μεγάλο βαθμό να μιλήσει σε κάποιον για το πώς αισθάνεται, να του εκφράσει την αγάπη του, το ενδιαφέρον του, να επικοινωνήσει την κατανόηση του προς τον άλλον, αποφεύγει να εμπλέκεται σε πιο βαθιές συζητήσεις, κυρίως αυτές που έχουν να κάνουν με συναισθηματικές αναλύσεις και αισθάνεται άβολα ακόμα και όταν αυτές οι συζητήσεις προέρχονται από κάποιον άλλον ή κάποιος άλλος του εκφράζει τα συναισθήματά του. Προσοχή! Οι αλεξιθυμικοί μπορούν να νιώσουν συναισθήματα! Δυσκολεύονται όμως να τα επεξεργαστούν και να τα εκφράσουν.

Ο ύπνος είναι απαραίτητος για τα παιδιά αλλά και για τους ενήλικες. Ο μη ποιοτικός ή ελλιπής ύπνος έχει συνδεθεί με προβλήματα στην ψυχική υγεία του ατόμου. Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Ύπνου (NSF) των ΗΠΑ ένας ενήλικας πρέπει να κοιμάται 7-9 ώρες, ενώ τα παιδιά και οι έφηβοι ακόμα περισσότερο.

Πολλοί παράγοντες παίζουν ρόλο στην ποσότητα και την ποιότητα του ύπνου μας. Το φαγητό, το άγχος, συναισθηματικές διαταραχές αλλά και οργανικές παθήσεις επηρεάζουν (και επηρεάζονται) σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα του ύπνου μας. Ένας πολύ σημαντικός παράγοντας είναι η μελατονίνη. Η μελατονίνη είναι μία ορμόνη στον οργανισμό μας και πιο συγκεκριμένα στον εγκέφαλο, και παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα του ύπνου, καθώς ενεργοποιείται από το σκοτάδι και απενεργοποιείταιαπό το φως. Με άλλα λόγια έχει το ρόλο του βιολογικού ρολογιού στον ανθρώπινο οργανισμό.

Ο διαταραγμένος ύπνος ή ο ελλιπής ύπνος μπορεί να προκαλέσει οι συναισθηματικές και ψυχικές διαταραχές, καθώς ο εγκέφαλος δεν ξεκουράζεται. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι αυτά του jet lag, της αλλαγής θερινής - χειμερινής ώρας και ανθρώπων οι οποίοι εργάζονται σε βραδινές βάρδιες, με αποτέλεσμα να απορρυθμίζεται το βιολογικό τους ρολόι και η έκκριση της μελατονίνης...

Οι ψυχογενείς μη επιληπτικές κρίσεις αναφέρονται σε ξαφνικά επεισόδια, τα οποία μοιάζουν με αυτά των επιληπτικών κρίσεων, με τη διαφορά πως δεν οφείλονται σε κάποια δυσλειτουργία του εγκεφάλου. Οι επιληπτικές κρίσεις προκαλούνται από αλλαγές στην ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου, κάτι το οποίο φαίνεται να μη συμβαίνει κατά τις ψυχογενείς μη επιληπτικές κρίσεις. Αυτό που φαίνεται να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις μη επιληπτικές κρίσεις είναι ψυχολογικά αίτια, όπως το έντονο άγχος. Το άτομο αρχικά αισθάνεται ότι παθαίνει μία κρίση πανικού η οποία κορυφώνεται και οδηγεί σε ένα επεισόδιο μη επιληπτικής κρίσης, κατά το οποίο παρουσιάζει εικόνα παρόμοια με αυτή της επιληψίας και έχει απώλεια αισθήσεων...

Συναισθηματικό φαγητό ορίζεται η οποιαδήποτε πρόσληψη τροφής με σκοπό την ρύθμιση συναισθημάτων κι όχι οργανικής ανάγκης. Για αυτό και συνήθως η κατανάλωση τροφής αφορά επιβαρυντικά για την υγεία τρόφιμα (υψηλή ζάχαρη, πολλά λιπαρά) που μας γεμίζουν όμως ευχαρίστηση , καθώς ουσιαστικά δεν ταΐζουμε το στομάχι μας αλλά τα συναισθήματά μας. Κυρίως συναισθήματα κενού-έλλειψης, και λύπης-άγχους. Τρώμε για να ανταπεξέλθουμε στο άγχος και τη νευρικότητα που νοιώθουμε ή για να καταπνίξουμε τη στεναχώρια μας και το κενό που νοιώθουμε. Άλλες φορές, τρώμε από ανία ή θυμό, επίσης χωρίς οργανικά να πεινάμε. Όλα αφορούν συναισθήματα , αρνητικά συνήθως, λόγω χαμηλής αυτοπεποίθησης και χαμηλής αυτοεκτίμησης μας.