Τις τελευταίες μέρες σωρεία καταγγελιών έχουν έρθει στην επιφάνεια από γυναίκες οι οποίες έχουν δεχθεί κακοποίηση. Πολλές φορές ακούστηκε η φράση «γιατί τώρα;»

Πριν κάποιος αναρωτηθεί «γιατί τώρα;», και πολύ περισσότερο πριν εκφράσει λεκτικά αυτή του την απορία, ας μπει στην διαδικασία να σκεφτεί και να κατανοήσει το πώς αισθάνεται ένα θύμα αποδέκτης κακοποίησης, οποιασδήποτε μορφής, είτε σεξουαλικής, είτε ψυχολογικής, είτε συναισθηματικής κτλ.

Οι επιπτώσεις στον ψυχισμό του θύματος είναι πάρα πολλές. Θα αναφέρω μόνο μερικές όπως είναι ο φόβος, το μετατραυματικό στρες, η έκπτωση της λειτουργικότητας του θύματος, λόγω του πλήγματος στην αυτοεκτίμηση του, η αύξηση των ενοχικών συναισθημάτων, η αμφισβήτηση του εαυτού του, η συναισθηματική και κοινωνική απομόνωση, η κατάθλιψη, οι δυσκολίες στον ύπνο, η αναβίωση της κακοποίησης και πολλά άλλα. Θα μπορούσα να συνεχίσω για πολύ ακόμα απαριθμώντας τα.

Για όλους αυτούς τους παραπάνω λόγους, και για πολλούς ακόμα, η ερώτηση «γιατί τώρα» δεν θα έπρεπε καν να ηχεί στο μυαλό κανενός. Σε όλα τα παραπάνω ας αναλογιστούμε και το πόσο χρόνο χρειάζεται μετά από ένα τέτοιο γεγονός, το άτομο να ξανασταθεί στα πόδια του, να ξαναβρεί τον εαυτό του, να ξαναβρεί το κέντρο του, πόσοι μήνες ή ακόμα και χρόνια ψυχοθεραπείας χρειάζονται, ώστε να μπορέσει το θύμα να μιλήσει ανοιχτά γι’ αυτό, πάντα έχοντας στο νου ότι κοινωνία είναι έτοιμη να ακούσει και να σταθεί δίπλα στο θύμα και όχι να κάνει ερωτήσεις «Μα, γιατί τώρα;» ή «Τώρα το θυμήθηκε;»

Κατσαούνη Μαρία-Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

www.katsaounimaria.com

Η κατάσταση καραντίνας έχει δημιουργήσει πίεση και άγχος στους περισσότερους. Ο περιορισμός εξωτερικών μετακινήσεων και δραστηριοτήτων , φέρνει σε όλους περισσότερη ενασχόληση μπροστά στην οθόνη (κινητό, υπολογιστής, τηλεόραση) , κάτι το οποίο επιφέρει πρόσθετο στρες. Αυτό προκαλεί πολύ συχνά το Computer vision syndrome (CVS), το οποίο έχει επιπτώσεις και ψυχολογικές και οργανικές.

Η ανθρώπινη μνήμη είναι στο μυαλό των περισσοτέρων η έννοια της ικανότητας ανάδυσής παλιών εμπειριών , η οποία φθίνει με την ηλικία ή εξαιτίας κάποιων συγκεκριμένων ασθενειών. Οι περισσότεροι δηλαδή την θεωρούμε ως στατική και αμετάβλητη, ένα είδος καταγραφής της πραγματικότητας μας, με κάποια μερικά κομμάτια της να ξεχνιούνται. Αρχικά και κύρια , η πραγματικότητα είναι υποκειμενική για τον καθένα. Πολλά άτομα μπορούν να βρεθούν μπροστά στο ίδιο γεγονός, και να έχουν διαφορετικές μνήμες από αυτό. Θυμάμαι μόνο ότι παρατηρώ, και παρατηρώ μόνο ότι με ενδιαφέρει.

Κάτι που παρατηρώ τώρα τελευταία στο γραφείο μου είναι η ιδιαίτερα αυξημένη αναποφασιστικότητα των νέων, έφηβοι οι οποίοι δεν εμπιστεύονται την κριτική τους σκέψη και τις επιλογές τους. Η πρωταρχική σκέψη που κυριαρχεί στο μυαλό τους είναι «Κι αν κάνω λάθος;». Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει άραγε μία λάθος επιλογή; Είναι όντως τόσο καταστροφική; ’Η μήπως είναι πιο καταστροφικό το να μην μπορούν να πάρουν αποφάσεις μόνοι τους για την ζωή τους και να επιζητούν την επιβεβαίωση από εξωτερικούς παράγοντες και σημαντικούς άλλους ακόμα και στην ενήλικη ζωή τους;

Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν επηρεάστηκε σε μικρό η μεγάλο βαθμό από την πανδημία και τις επιπτώσεις της. Η διάρκεια της, από την αρχή της χρονιάς και όπως φαίνεται κι ως το τέλος της είναι ένα διάστημα χρονικό εξαντλητικό για κάθε άνθρωπο. Έχουμε σημαντικές μεταβολές στην καθημερινότητά μας, στην ρουτίνα μας, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων εργασίας μας, και ξεκούρασης μας. Αυτές οι αλλαγές έχουν φέρει για πολλούς ανθρώπους και ένα επιπλέον πρόβλημα, αυτό της διαταραχής του ύπνου τους, τόσο σε ποιότητα όσο και σε επαρκή ποσότητα.

Τα παιδιά μεγαλώνουν με την μαγεία των Χριστουγέννων και του Αϊ-Βασίλη, ο οποίος μπαίνει κρυφά στα σπίτια μας με ένα μαγικό τρόπο και μοιράζει δώρα σε όλα τα παιδιά του πλανήτη μέσα σε μια μόνο νύχτα με το έλκηθρο και τους ιπτάμενους ταράνδους του!!

Μεγαλώνοντας τα παιδία αρχίζουν όμως να αντιλαμβάνονται πως κάτι δεν κολλάει στην όλη ιστορία…και αρχίζουν να κάνουν ερωτήσεις σχετικά με την πρόσβαση στα σπίτια, τι γίνεται με τα σπίτια που δεν έχουν τζάκι, τι γίνεται με το θέμα χρόνου και διάφορες άλλες εύλογες ερωτήσεις που φέρνουν τον γονέα σε δύσκολη θέση, καθώς δεν έχει πειστικές απαντήσεις να δώσει στο παιδί. Τι πρέπει να απαντήσει ο γονέας και πότε ένα παιδί μαθαίνει ότι δεν υπάρχει ο Άγιος Βασίλης;

Ίσως θα έχετε ακούσει πολλές φορές να λένε «Πρέπει να αγαπάς τον εαυτό σου! « ή «Δεν αγαπάς τον εαυτό σου αρκετά». Τι σημαίνει άραγε αυτό και πως καταλαβαίνουμε εάν αγαπάμε ή όχι τον εαυτό μας;

Το να αγαπάμε τον εαυτό μας είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ψυχική μας υγεία. Εάν αγαπάω τον εαυτό μου, τότε λειτουργώ σε μια ισορροπία και έχω ψυχική ηρεμία. Εάν όχι βασανίζομαι. Η αποδοχή του εαυτού μας είναι βασική προϋπόθεση, το άλφα και το ωμέγα θα έλεγα. Όταν αποδέχομαι τον εαυτό μου γνωρίζω τα προτερήματα και τα ελαττώματα μου και τα δέχομαι, τα αγκαλιάζω και τα αγαπώ. Βελτιώνομαι σε όσα θέλω να αλλάξω, χωρίς να αυτό μαστιγώνομαι και να ντρέπομαι για τον εαυτό μου. Εάν αγαπάω τον εαυτό ου, δεν έχω ανάγκη να συγκριθώ με τους άλλους.

Φέτος βιώνουμε τη νέα σχολική χρονιά υπό το πρίσμα μιας νέας συνθήκης και νέας κανονικότητας, η οποία απαιτεί την χρήση μάσκας στα σχολεία από τους μαθητές και τους δασκάλους. Το κατά πόσο είναι απαραίτητο ή όχι, αρμόδιοι είναι οι ιατροί και οι λοιμωξιολόγοι να το πουν. Δικός μας στόχος και μέλημα είναι το πώς θα βοηθήσουμε το παιδί μας να προσαρμοστεί και να κατανοήσει την νέα αυτή συνθήκη με μεγαλύτερη ευκολία. Πως μπορούμε εμείς να μιλήσουμε στο παιδί μας για τη χρήση μάσκας;

Ο Οκτώβριος είναι μήνας αποταμίευσης. Η αξία του χρήματος και της αποταμίευσης έχει ιδιαίτερη σημασία. Πως μπορούμε να διδάξουμε στα παιδία μας την αρχή της αποταμίευσης και την σημαντικότητα της διαχείρισης του χρήματος; Παρακάτω ακολουθούν κάποιες βασικές συμβουλές ώστε από μικρή ηλικία το παιδί να μάθει την έννοια του χρήματος, της αγοράς/πληρωμής και αποταμίευσης.

Οι άνθρωποι φοβόμαστε για να αντιδράσουμε. Εάν δεν φοβόμασταν θα απουσίαζε η αντίδραση που μας κρατά υγιείς. Εξού και η έκφραση «παρέλυσε από τον φόβο του», θέλοντας να περιγράψουμε μια κατάσταση κατά την οποία ο άνθρωπος «παγώνει» , είναι δηλαδή τόσο μεγάλος ο φόβος του που τον έκανε να μην αντιδράσει, άρα φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα από το προσδοκώμενο.