Η Κατάθλιψη στο μυαλό των περισσότερων, είναι μια κατάσταση ησυχίας, στεναχώριας και μοναξιάς που κάποιοι «άτυχοι» άνθρωποι θα κληθούν νααντιμετωπίσουν στην ζωή τους. Η Κατάθλιψη δεν είναι όμως μια ήσυχη κι αβλαβής κατάσταση. Είναι μια ιδιαιτέρως ανήσυχη κι επιβλαβής κατάσταση για τον πολιτισμό μας σήμερα, κι απασχολεί πολλούς περισσότερους ανθρώπους από όσους ίσως πιστεύουμε: πάνω από 30 εκατομμύρια Αμερικανοί, και κοντά στα 25 εκατομμύρια Ευρωπαίοι.

Όταν το άτομο βρίσκεται στην κατάθλιψη δείχνει ανίκανο να έρθει σε, θετική τουλάχιστον, επαφή με τους γύρω του...

Ενώ απογοητευόμαστε και συχνά κρίνουμε αυστηρά τον εαυτό μας για τα λάθη του, εντούτοις συχνά κάνουμε και ξανακάνουμε τα ίδια λάθη. Τι πραγματικά μπορεί να φταίει για αυτό; Ένα πρωταρχικό είναι ότι επικεντρωνόμαστε στον ένοχο και όχι στο λάθος. Δηλαδή κατηγορώντας σκληρά τον εαυτό μας νοιώθουμε ότι έχουμε πράξει το χρέος μας απέναντι στο λάθος , αλλά στην πραγματικότητα έχουμε απλώς εφησυχαστεί κι απομακρυνθεί από όλα όσα πρέπει πραγματικά να κάνουμε για να μην επαναληφθούν αυτά τα λάθη ξανά στο μέλλον:

Η αντιμετώπιση του άγχους, εξαρτάται από την νοοτροπία που έχουμε απέναντι σε ότι μας συμβαίνει. Υπάρχει η νοοτροπία του στρες, την οποία υιοθετούν πολλοί άνθρωποι στην ζωή τους, και ορίζεται ως την στάση εκείνη που δηλώνει ότι όσο πιο κουραστική γενικά μια κατάσταση, τόσο μεγαλύτερο το άγχος που την συνοδεύει. Λείπουν δηλαδή οι ρεαλιστικές και αναλυτικές παράμετροι του γεγονότος που μπορούν πραγματικά να μας δείξουν ότι ο κόπος που απαιτεί μια κατάσταση από εμάς, δεν συνάδει ανάλογα με το άγχος που θα μας δημιουργήσει. Σε κάποιες δε περιπτώσεις μπορεί να είναι και αντιστρόφως ανάλογη (πχ μια βαριά σωματική άσκηση μπορεί να είναι κι εξαιρετικά αγχολυτική).

Πρόσφατη έρευνα του πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ (Ιουν.2018) προσπάθησε να δημιουργήσει μια μετρήσιμη κλίμακα της νοοτροπίας του άγχους, που τελικά είναι κι αυτή που διαμορφώνει το υποκειμενικό μας άγχος τόσο σε ένταση όσο και σε έκταση απέναντι στο κάθε γεγονός.

Ο αριθμός των ναρκισσιστών στις μέρες μας δείχνει να αυξάνεται. Οι παράγοντες που αυτό συμβαίνει , δείχνουν να είναι αρκετοί με προεξέχοντα τον ρόλο των social media. Το Φύλο δεν έχει σημασία στον ναρκισσισμό, καθώς και το πεδίο που αυτός εκφράζεται. Στον σεξουαλικό τομέα απλώς εκφράζεται πιο έντονα καθώς η σεξουαλικότητά μας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας.

Οι άνθρωποι γοητεύονται εύκολα από έναν ναρκισσιστή γιατί πολύ απλά αυτός ξέρει πως να κερδίζει τους ανθρώπους. Επιπλέον η αλαζονεία του μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε αυτοπεποίθηση και σιγουριά, ειδικά από άτομα που αυτά τους λείπουν.

Ο ναρκισσιστής γνωρίζει ότι δεν θα έχει διάρκεια η οποιαδήποτε κατάκτησή του καθώς γρήγορα θα στραφεί στην επόμενη. Αυτό τον κάνει να κινείται με μια βιασύνη που εύκολα από το άτομο απέναντι του μεταφράζεται ως πόθος.

Ξεκινάνε τα σχολεία και το γεγονός αυτό από μόνο του προκαλεί διάφορα συναισθήματα τόσο στα παιδιά, όσο και στους γονείς. Ανυπομονησία, χαρά, προσμονή, άγχος, ανησυχία, είναι κάποια από τα συναισθήματα που εκδηλώνουν τα παιδιά αλλά και οι γονείς. Τα παιδιά θα πάνε σε μεγαλύτερη τάξη, θα ξαναδούν τους φίλους τους, τους δασκάλους ή θα γνωρίσουν καινούριους.

Μία μερίδα παιδιών θα αφήσει το Δημοτικό και θα πάει στο Γυμνάσιο. Αυτό σηματοδοτεί το μεγάλωμα του παιδιού, την αποχώρηση του από το «μικρό» σχολείο στο «μεγάλο», την ωρίμανση του, την ανάληψη νέων ευθυνών. Τα παιδιά αισθάνονται πως περνάνε σε άλλο επίπεδο, πως μεγαλώνει η αξία τους, πως οι γονείς τώρα τα υπολογίζουν περισσότερο, διεκδικούν περισσότερη ελευθερία και αυτονομία.

Μαζί με τα παραπάνω, έρχεται και η έναρξη της προεφηβείας για τα περισσότερα παιδιά και σταδιακά το πέρασμα στην εφηβεία. Οι ορμονικές αλλαγές φυσικά δυσκολεύουν το παιδί με την διαχείριση των συναισθημάτων του και των συμπεριφορών του.

Ξεκινάνε τα σχολεία και μαζί με αυτά ξεκινάνε και οι πιέσεις από γονείς και δασκάλους για τις καλές επιδόσεις των μαθητών. Υψηλοί στόχοι και προσδοκίες ασκούν επιπλέον πίεση στους ήδη αγχωμένους μαθητές. Ποιοι παράγοντες βοηθάνε έναν μαθητή να πετύχει;

Ένας μαθητής για να πετύχει πρέπει πρώτα από όλα να έχει κίνητρο, ενδιαφέρον και στόχους. Δικούς του στόχους , τους οποίους έχει θέσει το ίδιο και όχι άλλοι για αυτόν (π.χ. προσδοκίες γονέων). Είναι πολύ σημαντικό να βρίσκει ενδιαφέρον πάνω στο αντικείμενο στο οποίο καλείται να δουλέψει, να μελετήσει κτλ. Σημαντικός παράγοντας λοιπόν είναι το σχολείο. Η μάθηση πρέπει να είναι δημιουργικής μορφής, κομμάτι της προσωπικής ανάπτυξης του μαθητή και να του παρέχει ένα βαθμό ικανοποίησης. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να μην αδρανοποιούνται οι ικανότητες του κάθε μαθητή, αλλά να εξελίσσονται και να βελτιώνονται.

Η οικογένεια παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στα κίνητρα του μαθητή. Είναι η βάση πάνω στην οποία θα χτιστεί όλο το οικοδόμημα. Το κίνητρο της επιτυχίας οδηγεί σε υψηλές επιδόσεις, προσδοκίες για διάκριση και επίτευξη των στόχων.

Οι σεξουαλικές μας φαντασιώσεις δείχνουν να αντικατοπτρίζουν σημαντικά στοιχεία τάσης του χαρακτήρα μας. Σε πρόσφατη έρευνα των φαντασιώσεων άνω των 4000 ατόμων , ο συγγραφέας του βιβλίου «Πες μου τι θέλεις» JustinLehmiller , διαπίστωσε ότι οι 5 βασικοί τύποι προσωπικοτήτων , συνδέονται με συγκεκριμένους τύπους σεξουαλικών φαντασιώσεων.

Ανοιχτός στην εμπειρία: Αυτός ο τύπος προσωπικότητας χαρακτηρίζεται από μια πολύ υψηλή πνευματικότητα και μια πολύ ενεργή φαντασία. Σεξουαλικά είναι ο άνθρωπος που λέει ναι στις προκλήσεις, του αρέσει να δοκιμάζει νέα πράγματα και οι φαντασιώσεις του έχουν ευρύ φάσμα από τα πιο συνηθισμένα ως τα πιο ασυνήθιστα.

Η Χ, μια νέα κοπέλα, ήρθε στην θεραπεία επειδή δεν μπορούσε να σταματήσει το μυαλό της από το να ανησυχεί σχεδόν για τα πάντα. «Μπορείτε να με κάνετε να σταματήσω να σκέφτομαι;» ήταν μια από τις πρώτες φράσεις της.

Η Χ είχε αποκτήσει εμμονή με τον έλεγχο του μέλλοντος, κατηγορώντας βαθιά τον εαυτό της για το παρελθόν.

Και αυτό είναι ένα δίπολο σκέψης που οδηγεί σε έναν συμπεριφορικό φαύλο κύκλο. Όσο κατηγορώ τον εαυτό μου για το παρελθόν και τις επιλογές μου σε αυτό, τόσο ο φόβος μου μην «την ξαναπάθω» αυξάνει την ανάγκη μου για έλεγχο σε όσα πρόκειται να συμβούν. Η έντονη και συνεχής αυτή ανησυχία , παρεμβαίνει στην κανονικότητα της ψυχικής λειτουργίας , και πέρα από το προφανές καθημερινό άγχος που γεμίζει το άτομο, το κουράζει σωματικά, το εξαντλεί αλλά και αλλάζει τα συναισθήματά του. Η έλλειψη διάθεσης, ή η κακή διάθεση είναι ολοένα και συχνότερες.

Τα βασικά συναισθήματα (φόβος, θυμός, θλίψη, αηδία, χαρά, ενθουσιασμός και σεξουαλικός ενθουσιασμός) είναι φυσικά, καθολικά, αναπόφευκτα και αυτόματα. Και τα συναισθήματα αυτά παράγουν την απαραίτητη ενέργεια για δράσεις επιβίωσης, όπως πχ προετοιμάζοντάς μας να τρέξουμε γρήγορα για να αποφύγουμε έναν κίνδυνο. Μερικές φορές η συναισθηματική ενέργεια δεν έχει πουθενά να πάει. Το αποτέλεσμα τότε είναι το άγχος: παγιδευμένη ενέργεια που στροβιλίζεται γύρω από το σώμα μας. Ένα αίσθημα εξαιρετικά δυσάρεστο.

Η αυτοπεποίθηση είναι ένα ισχυρό εργαλείο για να πετυχαίνουμε τους στόχους μας, να κερδίζουμε πλεονεκτήματα στην δουλειά μας και να εμπνέουμε σιγουριά στις σχέσεις μας. Για αυτούς ακριβώς τους λόγους στο μυαλό των περισσοτέρων φαντάζει μια υπερδύναμη, που μπορεί να καταφέρει τα πάντα. Λειτουργεί δηλαδή λίγο άσπρο ή μαύρο. Αν την έχω καταφέρνω τα πάντα, αν δεν την έχω θα αποτύχω στα πάντα. Κάτι που δεν ισχύει. Πάμε να δούμε 5 βασικές παρανοήσεις σχετικά με την αυτοπεποίθηση:

  • Αν έχω αυτοπεποίθηση δεν φοβάμαι τίποτα.Η αυτοπεποίθηση δεν σηματοδοτεί την έλλειψη φόβου, ευτυχώς για εμάς , αφου κάτι τέτοιο θα μας έβαζε σε κίνδυνο. Είναι φυσιολογικό να φοβάμαι ή να αγωνιώ ακόμη κι όταν είμαι γεμάτος αυτοπεποίθηση , γιατί πολύ απλά αυτό σημαίνει ότι την δεδομένη στιγμή ασχολούμαι με κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για εμένα.

Η διάρκεια της Ψυχοθεραπείας για το κυρίαρχο μείζον αίτημα του ασθενή είναι καθορισμένη και συνήθως «προσυμφωνημένη» με τον ίδιο αφού θα πρέπει να ενημερώνεται για αυτήν, από τις πρώτες συνεδρίες. Αναλόγως του μοντέλου της ψυχοθεραπείας που ακολουθείται , ορίζεται και ο χρόνος, στα πλαίσια των τεχνικών που ακολουθούνται. Στην Γνωσιακή για παράδειγμα, ο χρόνος θεραπείας ορίζεται στους 6 μήνες για την θεραπεία μιας συγκεκριμένης ψυχικής ασθένειας. Το πρόβλημα όμως στην ψυχοθεραπεία είναι όταν ο ασθενής έχει παράλληλα αιτήματα που βγάζει στην διάρκεια της θεραπείας ή που ανακύπτουν από μόνα τους, για αυτό ο επαναπροσδιορισμός στόχων είναι επιτακτικός σε τακτά διαστήματα εντός της θεραπείας όταν υπάρχει τέτοια ανάγκη. Για παράδειγμα είχα γυναίκα ασθενή που προς το τέλος της θεραπείας της κι ενώ πήγαινε πολύ καλά και κοντεύαμε στην ολοκλήρωση, βίωσε ξαφνικό θάνατο συγγενικού της προσώπου. Σε μια άλλη περίπτωση , ασθενής μου, άντρας νεαρής ηλικίας , στο μέσο της θεραπείας βίωσε απώλεια της εργασίας του (απόλυση) κι αυτό δημιούργησε νέα αιτήματα στην θεραπεία. Ακόμα όμως και στην περίπτωση που το αίτημα θεραπείας παραμένει σταθερό από την αρχή ως το τέλος, χρειάζεται απόλυτη αφοσίωση του ασθενή στην θεραπεία και τις οδηγίες της, ώστε να υπάρξουν τα σωστά αποτελέσματα στον σωστό χρόνο.